Anh hùng liệt sĩ Kim Đồng
Trần Thanh Xuân
I. LỜI MỞ ĐẦU: NGỌN LỬA CÁCH MẠNG TỪ TUỔI THƠ
Trong suốt chiều dài lịch sử dựng nước và giữ nước, dân tộc Việt Nam đã chứng kiến biết bao thế hệ anh hùng hiến dâng tuổi thanh xuân cho sự nghiệp giải phóng dân tộc. Trong số những câu chuyện thời hoa lửa hào hùng ấy, tấm gương về những người con tuổi nhỏ chí lớn luôn tỏa sáng rạng rỡ, làm xúc động lòng người. Tiêu biểu nhất chính là Anh hùng liệt sĩ Nông Văn Dền – người thiếu niên dân tộc Nùng với bí danh Kim Đồng, người Đội trưởng đầu tiên của Đội Nhi đồng Cứu quốc (nay là Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh).
Hình ảnh người liên lạc nhỏ tuổi mưu trí, dũng cảm nơi núi rừng Pác Bó đã trở thành biểu tượng bất tử cho tinh thần yêu nước, lòng trung thành vô hạn với cách mạng của thiếu niên nhi đồng Việt Nam.
II. CÂU CHUYỆN VỀ ANH HÙNG LIỆT SĨ NÔNG VĂN DỀN (KIM ĐỒNG)
1. Người con của núi rừng Pác Bó và cơ duyên đến với cách mạng
Nông Văn Dền sinh năm 1929 tại làng Nà Mạ, xã Trường Hà, huyện Hà Quảng, tỉnh Cao Bằng. Sinh ra và lớn lên trong một gia đình nông dân nghèo giữa vùng núi rừng Việt Bắc giàu truyền thống yêu nước, ngay từ nhỏ Dền đã sớm chứng kiến cảnh tàn bạo của thực dân Pháp và phong kiến tay sai áp bức nhân dân ta.
Cha của Dền bị thực dân bắt đi phu rồi hy sinh, người anh trai tham gia cách mạng. Sớm chịu nhiều mất mát, trong lòng người cậu bé Nông Văn Dền đã sớm nhen nhóm mầm mống căm thù giặc và ý chí quyết tâm theo đuổi con đường giải phóng quê hương.
2. Trở thành người Đội trưởng Đội Nhi đồng Cứu quốc
Mùa xuân năm 1941, Lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc về nước trực tiếp lãnh đạo cách mạng Việt Nam tại Pác Bó (Cao Bằng). Thực hiện chủ trương của Đảng, ngày 15/5/1941, tại khu rừng Nà Mạ, Đội Nhi đồng Cứu quốc được thành lập. Đội gồm 5 thành viên đầu tiên: Nông Văn Dền (bí danh Kim Đồng), Nông Văn Thàn (Cao Sơn), Lý Văn Tịnh (Thanh Minh), Lý Thị Nị (Thủy Tiên) và Lý Thị Xậu (Thanh Thủy).
Với sự nhanh trí, tháo vát và lòng dũng cảm vượt trội, Nông Văn Dền đã được bầu làm Đội trưởng. Bí danh “Kim Đồng” (nghĩa là cậu bé vàng) được giao cho anh với niềm tin tưởng anh sẽ trở thành một mầm xanh quý giá của cách mạng.
“Kim Đồng tuy tuổi còn nhỏ nhưng trí lớn, nhanh nhạy, thông minh và vô cùng mưu trí. Nhiệm vụ liên lạc, canh gác hay đưa đón cán bộ được giao cho em luôn hoàn thành xuất sắc.”
— Trích ký ức của các chiến sĩ cách mạng lão thành tại Pác Bó
3. Những chiến công thầm lặng và mưu trí nơi tiền tuyến
Nhiệm vụ chính của Kim Đồng và các đồng đội là làm liên lạc, chuyển thư từ, mật thư, canh gác các cuộc họp của cán bộ cách mạng và dẫn đường cho cán bộ qua lại vùng hoạt động bí mật. Để qua mắt sự dòm ngó của lính đồn và mật thám, Kim Đồng đã sáng tạo ra nhiều cách ngụy trang độc đáo: khi giả làm chú bé chăn trâu, khi thì câu cá, khi lại đeo giỏ hái rau rừng nhưng bên trong cất giấu tài liệu mật.
Có lần, Kim Đồng bị địch bắt khi đang giấu thư mật trong bó củi. Bằng sự bình tĩnh và nhanh trí, anh giả vờ ngơ ngác, trả lời thông minh khiến kẻ thù không chút nghi ngờ và buộc phải thả anh ra. Thư mật được chuyển đến đích an toàn, bảo vệ tính mạng cho các đồng chí cán bộ.
4. Sự hy sinh anh dũng lúc rực rỡ tuổi 14
Sáng ngày 15 tháng 2 năm 1943, Kim Đồng nhận nhiệm vụ canh gác cuộc họp quan trọng của Trung ương Đảng tại khu vực Nà Mạ. Trong khi cán bộ đang họp bí mật trong hầm, một toán lính Pháp bất ngờ tập kích, lùng sục tiến vào làng nhằm bao vây cuộc họp.
Tình thế nguy cấp “ngàn cân treo sợi tóc”. Nếu chạy về báo tin thì giặc sẽ phát hiện ra hầm bí mật; nếu im lặng thì các cán bộ sẽ rơi vào vòng vây của địch. Trong khoảnh khắc sinh tử ấy, Kim Đồng đã đưa ra quyết định vô cùng táo bạo: anh cố tình chạy ngược hướng hầm trú ẩn, vừa chạy vừa hô to để dụ toán giặc đuổi theo mình.
“Anh nổ súng đánh động và chạy về hướng khác để kéo kẻ thù xa khỏi nơi giấu cán bộ. Tiếng súng báo động vang lên, các đồng chí cán bộ kịp thời giải tán an toàn, nhưng anh đã ngã xuống…”
— Ký ức lịch sử về ngày 15/2/1943 tại suối Lê-nin, Nà Mạ
Giặc Pháp điên cuồng xả súng đuổi theo. Kim Đồng bị trúng đạn và ngã xuống bên bờ suối Lê-nin gần dòng sông Bằng Giang. Anh đã anh dũng hy sinh khi mới vừa tròn 14 tuổi. Sự hy sinh của anh đã bảo vệ an toàn tuyệt đối cho các cán bộ cách mạng, giữ vững ngọn lửa phong trào giải phóng dân tộc.
III. Ý NGHĨA LỊCH SỬ VÀ BÀI HỌC SÂU SẮC
Câu chuyện hy sinh của Anh hùng liệt sĩ Nông Văn Dền (Kim Đồng) để lại những bài học vô giá:
☐ Tấm gương sáng ngời về lòng mưu trí, dũng cảm: Dù tuổi đời còn rất nhỏ nhưng Kim Đồng đã thể hiện sự chín chắn, quyết đoán và tinh thần xả thân vì sự nghiệp chung.
☐ Biểu tượng kiên trung của thế hệ măng non cách mạng: Anh đã chứng minh rằng lòng yêu nước không phụ thuộc vào tuổi tác, mỗi người dân Việt Nam – từ cụ già đến em nhỏ – đều có thể đóng góp cho Tổ quốc.
☐ Nguồn cảm hứng bất tận cho Đội Thiếu niên Tiền phong: Tên tuổi Kim Đồng trở thành tượng đài sống động, dẫn dắt bao thế hệ thiếu niên, nhi đồng Việt Nam thi đua học tập, rèn luyện và trưởng thành.
IV. HÀNH ĐỘNG CỦA THẾ HỆ TRẺ VÀ THIẾU NHI HÔM NAY
Học tập và noi theo tấm gương Anh hùng liệt sĩ Kim Đồng, thiếu niên, nhi đồng và đoàn viên thanh niên hôm nay cần:
☐ Thi đua thực hiện tốt 5 điều Bác Hồ dạy: Nỗ lực trong học tập, rèn luyện đạo đức, hiếu thảo với cha mẹ, kính trọng thầy cô, đoàn kết với bạn bè.
☐ Nêu cao tinh thần dũng cảm, trung thực: Tích cực tham gia phòng chống tệ nạn xã hội, lên tiếng bảo vệ lẽ phải, sẵn sàng giúp đỡ mọi người xung quanh.
☐ Gìn giữ và phát huy truyền thống “Uống nước nhớ nguồn”: Thường xuyên tìm hiểu lịch sử dân tộc, chăm sóc các di tích lịch sử, nghĩa trang liệt sĩ, viếng thăm Khu di tích lịch sử Kim Đồng tại Cao Bằng.
V. LỜI KẾT
Thời gian trôi qua, dòng suối Lê-nin vẫn êm đềm chảy qua núi rừng Pác Bó, nhưng câu chuyện về người Đội trưởng Kim Đồng vẫn vẹn nguyên giá trị xúc động và tự hào. Tấm gương hy sinh của anh Nông Văn Dền mãi là ngọn đuốc thắp sáng tâm hồn của các thế hệ mầm non đất nước.
Sống, học tập và rèn luyện theo tấm gương anh Kim Đồng chính là hành động tri ân thiết thực nhất, góp phần vun đắp cho tương lai Việt Nam ngày càng đàng hoàng hơn, to đẹp hơn như Bác Hồ kính yêu hằng mong ước.
— ANH HÙNG LIỆT SĨ KIM ĐỒNG – SÁNG MÃI TÊN ANH TRONG LỊCH SỬ DÂN TỘC —



