Anh hùng, liệt sĩ Kim Đồng
Anh hùng Kim Đồng ( tên thật là Nông Văn Dền ), anh được sinh ra và lớn lên trong một gia đình giàu tình yêu thương đối với đất nước. Anh sinh năm 1929 và mất vào ngày 15 tháng 2 năm 1943. Khi đó anh chỉ vừa tròn 14 tuổi. giữa sự cưu mang và đùm bọc của nhân dân làng Nà Mạ, xã Trường Hà, huyện Hà Quảng, tỉnh Cao Bằng. Anh là đội trưởng đầu tiên của Đội Nhi đồng Cứu quốc ( nay là Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh ), được thành lập vào ngày 15 tháng 5 năm 1941.
Gia đình anh Kim Đồng là một gia đình nông dân dân tộc Nùng nghèo khó nhưng có tinh thần cách mạng sôi sục. Người cha tên là Nông Văn Ý, ông là một người giàu tinh thần yêu nước. Nhưng thật tiếc thương thay, ông đã qua đời sớm do hậu quả của đòn roi và sự bóc lột ,khổ sai dưới thời Pháp thuộc. Sự mất mát quá sớm ấy khiến đã sớm nhen nhóm tinh thần căm thù trong lòng cậu bé Dền. Người mẹ tên là Sùng Thị Nhạ, bà là một người phụ nữ giàu lòng thương con và hết lòng ủng hộ cách mạng. Dù gia đình vất vả, nhưng bà vẫn luôn là hậu phương vững chắc, tạo điều kiện cho các con tham gia hoạt động bí mật. Anh trai tên thật là Nông Văn Suối ( bí danh là Phụ Quốc ), là một chiến sĩ cách mạng tích cực. Anh Suối tham gia Đội Cứu quốc từ rất sớm và là người ảnh hưởng trực tiếp, dìu dắt Kim Đồng bước vào con đường hoạt động cách mạng. Chị gái tên là Nông Thị Dạng, cũng là người tích cực giúp đỡ các hoạt động cách mạng giống người anh.
Nỗi đau và sự mất mát quá lớn khiến một cậu thiếu niên trẻ câm thù giặc sâu sắc khi phải chứng kiến người cha của cậu bị thự dân Pháp tra tấn, bỏ đói, lao động cực nhọc và sự ra đi oan khuất vì những đòn roi đã gieo vào lòng cậu bé Dền sự thù hận đối với quân sâm lược từ khi còn rất nhỏ. Cậu phải trưởng thành trong cảnh đất cước bị mất tự do, chứng kiến quân giặc hà hiếp, cướp bóc lương thực, thực phẩm từ người dân, tinh thần phản kháng và mong muốn được tự do. Lòng quyết tâm và sự can đảm của cậu đã đưa cậu vào con đường cách mạng.
Mẹ anh tuy nghèo khó và đau ốm nhưng luôn ủng hộ cậu tham gia các con đường cách mạng. Sự thấu hiểu và hậu thuẫn của gia đình giúp anh yên tâm thực hiện các nhiệm vụ để chờ một ngày nào đó có thể đòi lại tự do cho đất nước và trả thù cho sự ra đi oan uổng của người cha.
Khao khát và khát vọng được cống hiến với tính cách dũng cảm bẩm sinh, Dền đã trở thành một đội trưởng nhờ sự thông minh, lanh lợi. Kim Đồng là một đội trưởng anh dũng, luôn nhận về mình những nhiệm vụ nguy hiểm nhất và luôn quan tâm, bảo vệ các bạn. Vào ngày 15 tháng 5 năm 1941, Đội nhi đồng Cứu quốc ( tiền thân của Đội TNTP Hồ Chí Minh) được thành lập với năm thành viên đầu tiên: Nông Văn Dền ( đội trưởng Kim Đồng ), Nông Văn Thàn ( Cao Sơn ), Lý Văn Tịnh ( Thanh Minh), Lý Thị Nờ ( Thủy Tiên ), Lý Thị Xậu (Thanh Thủy ). Các thành viên luôn yêu thương, quan tâm, bảo vệ nhau. Không bao giờ bỏ rơi nhau trước mọi khó khăn, nguy hiểm.
Nhân dân làng Nà Mạ luôn dành cho câu sự yêu thương và đùm bọc tốt nhất. Làng Nà Mạ còn là nơi căn cứ cách mạng, nơi bà con nhân dân luôn hết lòng che cho cho cậu và và những cán bộ khác. Câu bé Nông Văn Dền được làng xóm yêu quý vì sự lanh lợi, thật thà và nhanh nhạy. Nơi đó còn là nơi ngụy trang hoàn hảo nhờ tình làng xóm giềng. Mỗi khi cậu làm nhiệm vụ đưa thư, dẫn đường cho các cán bộ hay canh gác, Kim Đồng thường ngụy trang dưới hình ảnh một cậu bé chăn trâu, câu cá hay đi tìm củi. Sự hỗ trợ vô tình hay cố ý của nhân dâ trong làng giúp Kim Đồng dễ dàng đi qua các trạm kiểm soát của địch mà không bị nghi ngờ. Tinh thần bảo vệ làng xóm và cán bộ của cậu vô cùng ý nghĩa, kèm theo đó là sự ngưỡng mộ không hề nhỏ đối với cậu bé Kim Đồng. Mỗi khi phát hiện có địch lùng sục rạng sáng ngày 15 tháng 2 năm 1943, Kim Đồng đã không ngần ngại cố tình đánh lạc hướng quân địch về phía của mình để bảo vệ an toàn cho các cán bộ cách mạng và bà con dân làng đang họp bí mật.
Hành trình về cuộc hành trình đưa thư của anh Kim Đồng
Ban đầu, mẹ của Dền, bà Sùng Thị Nạ kiên quyết từ chối không cho cậu tham gia cách mạng vì sợ cậu cũng sẽ ra đi giống người cha và người anh trai của cậu khi tham gia cách mạng. Nhưng vì lòng yêu nước và sự quyết tâm của cậu đã khiến bà thay đổi ý định. Sau đó bà cũng buông tay và chấp nhận cho cậu đi. Vì vậy Dền đã sớm tham gia hoạt động cách mạng ngay từ khi còn nhỏ. Khi Dền tham gia hoạt động cách mạng, bà cũng rất lo lắng cho sự an nguy của cậu. Anh cùng các bạn làm những công việc phù hợp với lứa tuổi như đưa thư, chuyển tài liệu, đưa đón các cán bộ và canh gác cuộc họp bí mật. Anh rất nhanh nhẹn, thông minh và dũng cảm.
Trong thời gian hoạt động, anh Kim Đồng đã nhiều lần dùng sự nhanh trí của mình để bảo vệ các cán bộ cách mạng. Anh thường giả làm người chăn trâu, câu cá hoặc đi làm những công việc bình thường để quan sát hình và trình báo tin tức cho các cán bộ khi có nguy hiểm. Đặc biệt là vào rangj sáng ngày 15 tháng 2 năm 1943, khi đang đi làm nhiệm vụ cach gác cho một cuộc họp bí mật, anh Kim Đồng phát hiện quân địch đang tiến đến gần.
Lúc đó, anh hiểu rằng nếu không báo động thì các cán bộ cách mạng có thể gặp nguy hiểm. Anh liền nhanh trí tìm cách đánh lạc hướng quân địch, thu hút sự chú của chúng về phía mình để các cán bộ có thời gian rút lui an toàn. Khi quân địch nổ súng. Anh Kim Đồng bị trúng đạn và anh đã hi sinh anh dũng khi mới 14 tuổi, cái tuổi mà đáng lẽ còn đang vô tư cắp sách đến trường, anh lại chọn đứng vào hàng ngũ cách mạng. Nhờ sự dũng cảm của anh, các cán bộ cách mạng đã kịp thời thoát khỏi vùng vây.
Anh Kim Đồng đã hi sinh khi tuổi đời còn rất trẻ, nhưng lòng dũng cảm ấy và tinh thần yêu nước của anh vẫn được mọi người nhớ mãi không ba giờ quên được công lao to lớn ấy của anh.
