ANH HÙNG, LIỆT SĨ LÂM ÚY Người chiến sĩ kiên cường của chiến trường Bình – Trị – Thiên

Lâm Úy sinh năm 1926 trong một gia đình nghèo ở Quảng Bình.

Cuộc sống tuổi thơ của đồng chí gắn với những ngày tháng lao động vất vả. Phải đi ở, làm thuê từ nhỏ, Lâm Úy sớm hiểu được nỗi cơ cực của người lao động.

Khi Cách mạng Tháng Tám thành công, trước vận mệnh mới của đất nước, đồng chí đã lựa chọn con đường cầm súng.

Tháng 9 năm 1945, Lâm Úy nhập ngũ và tình nguyện tham gia đội quân Nam tiến chiến đấu tại chiến trường Bình – Trị – Thiên.

Từ tháng 2 năm 1947 đến tháng 5 năm 1950, đơn vị của đồng chí hoạt động và chiến đấu trên địa bàn Bình – Trị – Thiên. Khi hy sinh, đồng chí là tiểu đội phó bộ binh thuộc Đại đoàn 325, đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam.

Qua hơn 30 trận chiến đấu, Lâm Úy nổi bật bởi tinh thần tiến công quyết liệt và khả năng ứng biến linh hoạt.

Khi có súng, đồng chí chiến đấu bằng súng. Khi súng hết đạn, đồng chí sử dụng lưỡi lê, báng súng, mã tấu và sẵn sàng đánh giáp lá cà với địch.

Theo tư liệu được ghi nhận, đồng chí đã diệt hơn 100 tên địch, bắt sống 3 tên và thu 15 khẩu súng các loại, lập nhiều chiến công xuất sắc.

Lá cờ Tổ quốc trên đồn Phú Vinh

Đầu năm 1947, Lâm Úy xung phong dẫn một tổ chiến đấu đem cờ vào cắm tại đồn Phú Vinh, Huế.

Đây là một nhiệm vụ nguy hiểm.

Khi tổ chiến đấu tiếp cận hàng rào của đồn, Lâm Úy để đồng đội ở bên ngoài làm nhiệm vụ yểm hộ, còn mình bí mật chui vào bên trong.

Trong đêm tối, đồng chí lặng lẽ tiếp cận vị trí, leo lên cắm lá cờ Tổ quốc rồi tìm cách luồn ra ngoài an toàn.

Sáng hôm sau, người dân nhìn thấy lá cờ đỏ sao vàng tung bay trên đồn địch.

Hình ảnh ấy mang một ý nghĩa đặc biệt.

Đối với nhân dân, lá cờ là biểu tượng của niềm tin và sự hiện diện của lực lượng cách mạng.

Đối với quân địch, đó lại là một đòn đánh vào tinh thần và tâm lý.

Một nhiệm vụ tưởng như chỉ là việc cắm một lá cờ, nhưng trong hoàn cảnh chiến tranh, nó đã trở thành một hành động thể hiện rõ sự táo bạo, mưu trí và lòng dũng cảm của người chiến sĩ.

Giữa lòng nhân dân xây dựng cơ sở cách mạng

Không chỉ trực tiếp chiến đấu, Lâm Úy còn tham gia hoạt động phá tề, xây dựng cơ sở cách mạng ở vùng Sào Nam, Lệ Thủy.

Trong một lần địch tập trung nhân dân để tuyên truyền, lừa gạt, Lâm Úy cùng bốn đồng đội chỉ có mã tấu và lựu đạn đã bất ngờ xông vào.

Trong cuộc đụng độ, lực lượng của đồng chí tiêu diệt những tên chống cự, bắt sống nhiều tên và giải thích chính sách của cách mạng cho nhân dân.

Qua những hoạt động như vậy, người chiến sĩ không chỉ chiến đấu với quân địch mà còn góp phần củng cố niềm tin của nhân dân đối với lực lượng cách mạng.

Đó là một nhiệm vụ đặc biệt quan trọng trong những năm đầu của cuộc kháng chiến.

Người chiến sĩ làm mẫu cho dân quân

Giữa năm 1948, đơn vị Lâm Úy hoạt động tại khu vực Cảnh Dương – Tú Loan, vừa xây dựng cơ sở, vừa tổ chức lực lượng dân quân.

Lâm Úy tích cực tuyên truyền, giác ngộ quần chúng, hướng dẫn dân quân tổ chức và thực hiện nhiệm vụ.

Có lần, đồng chí đưa dân quân áp sát một đồn địch.

Để làm mẫu cho anh em, Lâm Úy một mình bò vào đặt mìn.

Hành động ấy không chỉ thể hiện sự gan dạ mà còn cho thấy cách người chiến sĩ trực tiếp truyền kinh nghiệm chiến đấu cho lực lượng địa phương.

Chiến công và sự dũng cảm của đồng chí đã góp phần tạo dựng niềm tin để dân quân mạnh dạn tham gia chiến đấu.

Phá vòng vây ở Đồi Cao

Cuối năm 1948, đơn vị bất ngờ bị địch phản kích với lực lượng lớn.

Một trung đội bị bao vây chặt tại khu vực Đồi Cao, gần Minh Lễ.

Trước tình thế đó, đơn vị lui lên một mỏm đồi và tổ chức phòng thủ.

Địch từ nhiều hướng cùng tiến công.

Bộ đội ta kiên nhẫn chờ đối phương tiến đến gần rồi bất ngờ tập trung đánh vào vị trí yếu nhất.

Cuộc phản công diễn ra quyết liệt.

Bị đánh bất ngờ, quân địch hoảng sợ và bỏ chạy, vòng vây bị phá vỡ, trung đội rút lui an toàn.

Trong trận chiến ấy, một mình Lâm Úy dùng lưỡi lê đâm chết 6 tên địch.

Chiến công cho thấy khả năng chiến đấu quyết liệt và tinh thần không lùi bước của người tiểu đội phó giữa tình thế đặc biệt nguy hiểm.

Trận chống càn ở Bang Bơn

Tháng 1 năm 1950, Lâm Úy tham gia trận chống càn bảo vệ cán bộ và nhân dân vùng Bang Bơn, Quảng Bình.

Quân Pháp sử dụng một tiểu đoàn có máy bay yểm trợ và nhiều lần tổ chức tiến công.

Hai lần đầu, lực lượng của ta đánh bật được các đợt tiến công.

Đến lần thứ ba, địch tăng cường lực lượng và tập trung tiến công mạnh hơn.

Đơn vị bị thương vong, đạn dược gần cạn.

Tình thế trở nên vô cùng nguy hiểm.

Khi quân địch chỉ còn cách trận địa khoảng 20 mét, Lâm Úy bất ngờ nhảy lên khỏi công sự, sử dụng khẩu trung liên vừa thu được của địch để bắn mạnh vào đội hình đối phương.

Đòn đánh bất ngờ khiến quân địch hoảng loạn và phải tháo chạy.

Trận chống càn kết thúc với việc lực lượng ta đánh tan cuộc tiến công, tiêu diệt gần một đại đội địch và thu nhiều vũ khí.

Đây là một trong những trận chiến thể hiện rõ nhất tinh thần dám đứng lên trong thời điểm nguy hiểm nhất của Lâm Úy.

Trận Xuân Bồ và sự hy sinh anh dũng

Tháng 5 năm 1950, tại Xuân Bồ, quân Pháp tập trung một tiểu đoàn lính lê dương, có máy bay và pháo binh yểm trợ, nhằm tiêu diệt lực lượng chủ lực của ta và phá hoại mùa màng của nhân dân.

Đơn vị được lệnh vượt sông chiến đấu.

Lâm Úy là một trong những người vượt lên trước.

Sau khi sang bờ bên kia, đơn vị nhanh chóng tổ chức tiến công, chiếm vị trí có lợi để làm chỗ đứng chân.

Từ 9 giờ đến 14 giờ, lực lượng ta phải liên tiếp chống lại hơn 10 đợt phản kích của địch.

Trận chiến ngày càng khốc liệt.

Đạn dược gần hết, quân số thương vong nhiều, nhưng Lâm Úy vẫn bình tĩnh động viên đồng đội tìm mọi cách tiếp tục chiến đấu.

Đồng chí tự đi nhặt lựu đạn của địch đem về phát cho anh em.

Nhờ đó, đơn vị tiếp tục đánh lui thêm hai đợt phản kích.

Nhưng rồi lựu đạn cũng cạn.

Lâm Úy tiếp tục động viên đồng đội dùng lưỡi lê và báng súng để chiến đấu.

Khi quân địch lại tiến lên, đồng chí dẫn đầu đơn vị lao ra khỏi công sự.

Trong cuộc giáp chiến quyết liệt, Lâm Úy dùng lưỡi lê đánh trả đối phương. Sau khi bị quân địch áp sát và khống chế, đồng chí vẫn chống trả quyết liệt.

Dù bị thương nặng, Lâm Úy vẫn cố ghì chặt đối phương và kéo cả hai cùng lăn xuống sông.

Đồng chí Lâm Úy đã hy sinh vô cùng anh dũng trong trận Xuân Bồ.

Khi đồng đội tìm thấy và đưa đồng chí lên, hình ảnh hai tay vẫn ghì chặt đối phương là minh chứng cho tinh thần chiến đấu đến cùng của người chiến sĩ.

Đó là khoảnh khắc cuối cùng của một con người đã dành trọn tuổi trẻ cho cuộc kháng chiến.

Một người chiến sĩ lấy hành động làm lời thề

Điều làm nên dấu ấn của Lâm Úy không chỉ là số trận chiến đấu hay những chiến công đã lập.

Đó là cách đồng chí chiến đấu.

Trong hoàn cảnh thiếu thốn vũ khí, đồng chí tìm mọi cách để tiếp tục chiến đấu.

Khi súng hết đạn, dùng lưỡi lê.

Khi không còn lựu đạn, dùng báng súng.

Khi bị địch bao vây, tìm điểm yếu để phá vòng vây.

Khi đồng đội gặp khó khăn, người tiểu đội phó đi đầu.

Tinh thần ấy đã tạo nên một hình ảnh đặc biệt về người chiến sĩ Bình – Trị – Thiên trong những năm đầu kháng chiến chống thực dân Pháp.

Những phần thưởng ghi nhận sự hy sinh

Với những thành tích trong chiến đấu, đồng chí Lâm Úy được tặng Huân chương Chiến công hạng Nhì và hai lần được Liên khu 4 cùng Ủy ban Kháng chiến tỉnh Quảng Bình khen thưởng.

Ngày 31 tháng 8 năm 1955, Chủ tịch nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa truy tặng đồng chí Huân chương Quân công hạng Nhì và danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Đó là sự ghi nhận của Nhà nước đối với một người chiến sĩ đã hy sinh trong cuộc kháng chiến bảo vệ quê hương và độc lập dân tộc.