Anh hùng, liệt sĩ Lê Thị Riêng – biểu tượng cao đẹp của người phụ nữ Việt Nam

Cuộc đời và sự nghiệp cách mạng của Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, liệt sĩ Lê Thị Riêng là biểu tượng sáng ngời về lòng yêu nước, đức hy sinh và khí phách kiên trung của người phụ nữ Việt Nam. Đồng chí đã cống hiến trọn vẹn tuổi xuân cho sự nghiệp giải phóng dân tộc, trở thành một trong những cán bộ lãnh đạo tiêu biểu của phong trào phụ nữ miền Nam trong những năm kháng chiến chống Mỹ, cứu nước.

Nữ chiến sĩ cộng sản kiên trung

Đồng chí Lê Thị Riêng sinh năm 1925 tại tỉnh Bạc Liêu, nay thuộc tỉnh Cà Mau. Mồ côi mẹ từ khi mới 3 tuổi, tuổi thơ của đồng chí gắn liền với cuộc sống nghèo khó, cơ cực. Chính hoàn cảnh ấy đã hun đúc ở người nữ chiến sĩ cách mạng ý chí, nghị lực và tinh thần vượt khó.

Bước ngoặt quan trọng trong cuộc đời đồng chí đến từ một lớp học ban đêm do thầy giáo Mười, một cán bộ cách mạng hoạt động bí mật, tổ chức. Không chỉ truyền đạt kiến thức, người thầy còn gieo vào tâm hồn cô gái trẻ lòng yêu nước và khát vọng đấu tranh vì độc lập dân tộc. Năm 16 tuổi, dưới sự dìu dắt của các cán bộ cách mạng, đặc biệt là đồng chí Chín Bưởi, đồng chí Lê Thị Riêng được giác ngộ lý tưởng cách mạng và mang bí danh Hai Riêng.

Sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945, đồng chí nhanh chóng trưởng thành qua thực tiễn hoạt động. Năm 1947, đồng chí được giao làm Đoàn trưởng Hội Phụ nữ Cứu quốc tỉnh Rạch Giá, sau đó giữ cương vị Phó hội trưởng Hội Phụ nữ Cứu quốc miền Đông Nam Bộ. Năm 1948, đồng chí được kết nạp vào Đảng.

Năm 1953, tại Chiến khu Đ, đồng chí kết hôn với đồng chí Lê Văn Ba, còn gọi là Lê Trọng Tam, một cán bộ cùng hoạt động cách mạng. Hai người có hai người con. Để yên tâm bám trụ chiến trường, hai đồng chí gửi các con ra miền Bắc.

Sau Hiệp định Geneva năm 1954, đồng chí Lê Thị Riêng tiếp tục ở lại miền Nam hoạt động, công tác tại Ban Phụ vận Xứ ủy Nam Bộ. Năm 1960, đồng chí được bầu làm Ủy viên Trung ương Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam, đồng thời giữ cương vị Phó hội trưởng Hội Liên hiệp Phụ nữ Giải phóng miền Nam.

Cuối năm 1960, sau một chuyến công tác, đồng chí nhận tin chồng hy sinh. Nỗi đau mất chồng và xa con là mất mát vô cùng lớn đối với người phụ nữ. Tuy nhiên, đồng chí đã biến đau thương thành động lực để tiếp tục hoạt động cách mạng, không ngừng cống hiến cho sự nghiệp chung.

Năm 1965, đồng chí được phân công làm Trưởng ban Phụ vận Khu ủy Sài Gòn - Gia Định. Năm 1966, đồng chí được điều động tham gia Thành ủy Sài Gòn - Gia Định, trực tiếp phụ trách phong trào phụ nữ nội thành.

Hoạt động giữa lòng Sài Gòn, nơi chính quyền đối phương kiểm soát gắt gao, đồng chí Lê Thị Riêng thể hiện bản lĩnh của một cán bộ có nhiều kinh nghiệm. Đồng chí xây dựng cơ sở trong công nhân, trí thức, tiểu thương và nhiều tầng lớp nhân dân yêu nước, góp phần phát triển phong trào đấu tranh ngay giữa đô thị.

Bên cạnh công tác tổ chức, đồng chí còn tham gia viết nhiều bài xã luận, bài tuyên truyền trên Báo Phụ nữ Giải phóng, góp phần cổ vũ phong trào đấu tranh của phụ nữ miền Nam. Đồng chí cũng trực tiếp tham gia xây dựng bản Tổng kết công tác phụ vận, góp phần tổng kết những vấn đề lý luận và thực tiễn về công tác vận động phụ nữ trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ, cứu nước.

Sự hy sinh anh dũng

Tháng 5-1967, trong khi làm nhiệm vụ, đồng chí Lê Thị Riêng bị bắt. Địch giam giữ và tìm cách khai thác thông tin về tổ chức cách mạng. Tuy nhiên, đồng chí vẫn giữ vững khí tiết của người chiến sĩ cách mạng, không khuất phục trước sự đàn áp.

Trong thời gian bị giam giữ, đồng chí còn động viên đồng đội: “Ráng đừng khai nhé, ráng nhé”. Câu nói thể hiện tinh thần kiên cường và lòng trung thành với cách mạng của người nữ chiến sĩ.

Tết Mậu Thân năm 1968, đồng chí cùng nhiều chiến sĩ cách mạng bị đưa đi sát hại. Trước lúc hy sinh, đồng chí Lê Thị Riêng vẫn thể hiện khí phách kiên cường của một người chiến sĩ cách mạng.

Sự hy sinh của đồng chí gây xúc động sâu sắc trong phong trào phụ nữ miền Nam. Hội Liên hiệp Phụ nữ Giải phóng miền Nam phát động phong trào thi đua làm việc, chiến đấu để tiếp tục thực hiện những nhiệm vụ mà đồng chí còn dang dở. Các cấp Hội tổ chức truy điệu đồng chí, thể hiện niềm tiếc thương và sự tri ân đối với người nữ cán bộ đã hy sinh.

Nhiều tổ chức và cá nhân trên thế giới cũng gửi điện chia buồn tới gia đình và nhân dân Việt Nam. Những tình cảm ấy cho thấy sự hy sinh của Lê Thị Riêng đã tạo nên sự đồng cảm sâu sắc đối với những người yêu chuộng hòa bình và độc lập dân tộc.

Tấm gương còn mãi

Suốt cuộc đời hoạt động cách mạng, đồng chí Lê Thị Riêng đã có nhiều đóng góp quan trọng trong việc xây dựng phong trào phụ nữ miền Nam, phát triển cơ sở cách mạng và tổ chức quần chúng đấu tranh trong vùng đối phương kiểm soát.

Với những cống hiến to lớn, đồng chí được truy tặng nhiều phần thưởng cao quý, trong đó có danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân ngày 10-4-2001.

Ngày nay, Công viên Lê Thị Riêng tại Thành phố Hồ Chí Minh mang tên người nữ Anh hùng, liệt sĩ như một sự ghi nhớ đối với những đóng góp và sự hy sinh của đồng chí. Nhiều người đến đây dâng hương, tưởng niệm các anh hùng, liệt sĩ và bày tỏ lòng biết ơn đối với những người đã cống hiến cho độc lập, tự do của Tổ quốc.

Đối với gia đình, mong muốn tìm được phần mộ của đồng chí Lê Thị Riêng vẫn luôn là một nguyện vọng đau đáu. Đối với nhân dân, việc tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ là một hoạt động có ý nghĩa sâu sắc, thể hiện đạo lý “Uống nước nhớ nguồn” của dân tộc.

Đồng chí Lê Thị Riêng cùng chồng và các con. Ảnh tư liệu

Cuộc đời của Anh hùng, liệt sĩ Lê Thị Riêng là một câu chuyện về lòng yêu nước, ý chí kiên cường, sự hy sinh và trách nhiệm đối với Tổ quốc. Tấm gương của đồng chí góp phần làm sáng rõ hình ảnh người phụ nữ Việt Nam trong những năm tháng chiến tranh: giàu lòng yêu nước, kiên trung, bất khuất và sẵn sàng cống hiến cho độc lập, tự do của dân tộc. Những đóng góp ấy xứng đáng được các thế hệ hôm nay trân trọng, ghi nhớ và tri ân.