Anh hùng, liệt sĩ Lê Thị Riêng- và những kỷ vật còn lại.
Anh hùng, liệt sĩ Lê Thị Riêng- và những kỷ vật còn lại.
Anh hùng, liệt sĩ Lê Thị Riêng- và những kỷ vật còn lại.
Sự hi sinh anh dũng của bà đã nêu một tấm gương sáng chói về chủ nghĩa anh hùng cách mạng đã hiến dâng trọn đời mình cho sự nghiệp giải phóng dân tộc và giải phóng phụ nữ; những đức tính cần cù giản dị khiêm tốn và phẩm chất cao quý của bà đã được mọi người kính trọng và học tập”. Đó là những lời của Đoàn Chủ tịch Mặt trận Dân tộc giải phóng miền Nam Việt Nam dành cho Anh hùng - liệt sĩ Lê Thị Riêng.
Anh hùng - liệt sĩ Lê Thị Riêng sinh năm 1925 tại xã Vinh Mỹ, huyện Giá Rai, tỉnh Bạc Liêu trong một gia đình nông dân nghèo. Năm 1940, qua nhiều hoạt động yêu nước của chiến sĩ cách mạng, mùa thu 1945 bà tham gia vào hàng ngũ những người phụ nữ Cứu quốc đầu tiên tại Bạc Liêu. Năm sau, bà được chuyển sang công tác tại tỉnh Phước Long, tại đây bà được kết nạp vào Đảng cộng sản Việt Nam. Năm 1947 bà được cử làm Đoàn trưởng Hội Phụ nữ cứu quốc tỉnh Rạch Giá và sau đó là Phó Hội trưởng Phụ nữ cứu quốc miền Đông Nam Bộ.
Anh hùng- liệt sĩ Lê Thị Riêng (1925-1968)
Năm 1953 bà kết hôn với Lê Trọng Tam, một cán bộ cách mạng cùng hoạt động cách mạng với bà. Sau năm 1954, bà được phân công công tác tại tổ Phụ vận của xứ ủy Nam Bộ Đảng Lao động Việt Nam. Khi mặt trận Dân tộc giải phóng Miền Nam ra đời, Hội liên hiệp phụ nữ giải phóng miền nam được thành lập, bà được bầu làm Phó hội trưởng Hội liên hiệp phụ nữ giải phóng miền Nam. Tiếp đó, năm 1965 bà được phân công phụ trách trưởng ban Phụ vận Khu ủy Sài Gòn - Gia Định. Năm 1967 bà bị địch bắt, chúng dùng nhiều hình thức tra tấn dã man nhưng không lay chuyển được ý chí quyết tâm và lòng trung thành của bà. Đêm mồng 2 Tết (tức 1/2/1968), địch lén lút đưa xe đến nhà giam Chí Hòa chở bà cùng với một số người khác đến đường Hồng Bàng, dùng súng bắn xối xả vào xe. Trước khi hi sinh, mọi người trong xe đều đồng thanh hô to khẩu hiệu “Đả đảo bè lũ Mỹ - Thiệu - Kỳ, Hồ Chí Minh muôn năm, Đảng Lao động Việt Nam muôn năm”.
Hiện nay tại phòng trưng bày (số 20) Bảo tàng Lịch sử quốc gia (số 216 Trần Quang Khải) đang lưu giữ những kỷ vật (cuốn sổ tay và chiếc kẹp tóc) của Anh hùng - liệt sĩ Lê Thị Riêng. Cuốn sổ tay là những cung bậc cảm xúc nhớ nhung, đau khổ, cùng với ý chí quyết tâm của một người mẹ dành cho con, của một người phụ nữ dành cho người chồng đã hi sinh, của một người nữ chiến sĩ cộng sản giành cho đất nước.
Sổ tay và kẹp tóc của Anh hùng- liệt sĩ Lê Thị Riêng hiện đang trưng bày tại BTLSQG.
Mở đầu là những câu thơ chất chứa nỗi lòng của mẹ dành cho 2 người con đang phải sống xa mẹ.
Tôi ước một ngày nào đó
Hà Nội ơi? Cho tôi đến thủ đô
Gặp hai con tôi ôm cả vào lòng
Tôi riết mãi không bao giờ buông ra nữa…
…Tôi ước mơ một ngày xuân thống nhất
Được gặp con được ôm ấp vỗ về
Thèm thuồng nhìn đôi mắt trẻ ngây thơ
Bao hạnh phúc dồn về con cả…
Cái ngày bà nhận được “tin sét đánh ngang tai” bà đã viết vào đó với những xúc cảm đang dâng trào: “Sau những ngày hốt hoảng, tôi nghe các đồng chí thuật lại rằng: “Đêm 4/12/1960, nhằm đêm rằm tháng 11/1960, trên đường đi công tác, không may anh bị phục kích, chống cự đến viên đạn cuối cùng và cũng đêm ấy anh không bao giờ trở về với vợ con.
Bảy năm trời chung sống, từ ngày 3/5/1954, đến tháng 4 năm 1960, bao tình sâu nghĩa nặng của vợ chồng tôi đã kết thúc trên đời. Còn lại hai con đang sống xa me, chúng là nguồn hạnh phúc, là sức mạnh chiến đấu giúp tôi hăng hái đi lên không bao giờ chùn bước. Tôi sẽ chiến đấu cho hạnh phúc không tan, cho con sớm gần mẹ, cho người người không còn tang tóc chia ly…”
Hẳn trên đời này không có tình cảm nào thiêng liêng bằng tình mẫu tử và cùng không có tình cảm nào sâu đậm bằng tình nghĩa vợ chồng. Tuy nhiên bà và những người phụ nữ Việt Nam thời chiến tranh đã phải chịu đựng sự chia ly đó. 30 năm cho cuộc đấu tranh bảo vệ độc lập dân tộc, chiến tranh nối tiếp chiến tranh, được trả giá bằng sinh mệnh của hàng triệu anh hùng liệt sĩ, trong số đó là vô số những người phụ nữ - họ là những người vợ, người mẹ. Họ đã đứng lên, quyết chiến đấu dù biết rằng sẽ rất khó khăn, sẽ rất đau đớn và có khi sẽ phải trả giá bằng tính mạng nhưng vẫn không chùn bước. Tháng 3, tháng tri ân những người phụ nữ, chúng ta những người được sống trong hòa bình no ấm, hãy nghiêng mình để tưởng nhớ đến những người phụ nữ như anh hùng - liệt sĩ Lê Thị Riêng, những người phụ nữ đã không tiếc bản thân để chiến đấu cho “hạnh phúc không tan”.
