ANH HÙNG LIỆT SĨ MẠC THÀNH TO (1943–1967) – NGƯỜI CHIẾN SĨ QUÂN BÁO LÀM KẺ THÙ KHIẾP SỢ GIỮA LÒNG CÀ MAU

Đồng chí Mạc Thành To sinh năm 1943 tại ấp Phấn Thạnh, xã Thạnh Phú, huyện Cái Nước, tỉnh Cà Mau. Sinh ra và lớn lên trên vùng đất giàu truyền thống đấu tranh cách mạng, đồng chí sớm giác ngộ lý tưởng yêu nước. Sau khi học xong bậc tiểu học tại quê nhà, đồng chí tiếp tục học cấp II tại Trường Trung học bán công Nguyễn Hiền Năng (nay là Trường Tiểu học Nguyễn Văn Trỗi) và bắt đầu tham gia nhiều nhiệm vụ hoạt động bí mật.

Năm 1958, khi mới 15 tuổi, đồng chí được kết nạp vào Đoàn Thanh niên Lao động Việt Nam và tích cực tham gia các hoạt động cách mạng. Đến năm 1959, khi tổ chức bị lộ, đồng chí cùng một số học sinh phải rời trường, trở về vùng giải phóng để tiếp tục hoạt động.

Do nhiều năm học tập tại thị xã Cà Mau, đồng chí thông thạo địa hình, đường sá và vị trí đóng quân của địch. Vì vậy, đồng chí thường được cấp trên giao nhiệm vụ cải trang cùng lực lượng quân báo bí mật xâm nhập nội ô thị xã, phối hợp với du kích mật tiêu diệt nhiều tên ác ôn có nhiều nợ máu với Nhân dân. Tháng 7/1960, nhận thấy năng lực đặc biệt của đồng chí, tổ chức điều động Mạc Thành To về Thị đội Cà Mau phụ trách công tác quân báo.

Theo báo cáo thành tích đề nghị tuyên dương Anh hùng, chỉ trong chưa đầy 7 năm hoạt động, từ khi nhận nhiệm vụ đến khi hy sinh vào tháng 3/1967, đồng chí cùng tập thể đã xây dựng được 100 cơ sở cách mạng trong nội ô thị xã Cà Mau và nhiều cơ sở trong hàng ngũ địch. Riêng bản thân đồng chí đã trực tiếp hoặc cùng đồng đội tham gia 131 trận đánh lớn nhỏ, trở thành nỗi ám ảnh đối với bộ máy ngụy quyền tại tỉnh An Xuyên.

Tên tuổi của Mạc Thành To khiến từ binh lính đến sĩ quan địch đều khiếp sợ. Tỉnh trưởng An Xuyên từng treo giải thưởng 100 cây vàng cho bất kỳ ai chỉ điểm, tiêu diệt hoặc bắt sống được đồng chí.

Đêm 16/8/1962, trước tình trạng một tiểu đội thám báo của Tiểu khu An Xuyên thường xuyên tuần tra dọc kênh Rạch Rập, đánh phá cơ sở cách mạng và bắt lính, đồng chí Mạc Thành To trực tiếp chỉ huy tổ quân báo bố trí hai quả mìn định hướng 3,5kg tại điểm phục kích. Khi toán thám báo lọt vào trận địa, đồng chí ra lệnh kích nổ, tiêu diệt toàn bộ tiểu đội thám báo cùng một số tên cảnh sát và tề ngụy.

Sáng ngày 10/8/1965, đồng chí tiếp tục chỉ huy một trong những trận đánh táo bạo nhất tại thị xã Cà Mau: hóa trang tập kích hội nghị bình định của địch.

Sau khi trinh sát kỹ lưỡng, đồng chí quyết định cải trang thành một sĩ quan thuộc Vùng 4 chiến thuật để xâm nhập hội trường tỉnh An Xuyên – nơi được bảo vệ nghiêm ngặt giữa trung tâm đầu não của địch. Sáng hôm đó, đồng chí cùng hai đồng đội trong vai sĩ quan và cận vệ đi xe Jeep vào hội trường, bình tĩnh qua mặt lực lượng canh gác rồi rời đi.

Đúng 8 giờ 30 phút, khi hội nghị đang diễn ra, một tiếng nổ lớn vang lên làm rung chuyển cả thị xã Cà Mau. Kết quả, gần 40 tên địch bị tiêu diệt và thương vong, trong đó có Nguyễn Hải Bình, Trưởng đoàn bình định tỉnh An Xuyên. Với chiến công này, bộ phận quân báo được đề nghị tặng Huân chương Chiến công Giải phóng hạng Nhì, còn đồng chí Mạc Thành To được đề nghị tặng Huân chương Chiến công Giải phóng hạng Ba.

Bên cạnh các trận đánh tập thể, đồng chí còn thực hiện nhiều trận đánh độc lập nổi tiếng. Tiêu biểu là trận tiêu diệt tên Nga – một cảnh sát đặc biệt khét tiếng tàn ác tại Phường 9, thị xã Cà Mau.

Sau thời gian theo dõi quy luật hoạt động của đối tượng, đồng chí đề xuất phương án cải trang thành cảnh sát dã chiến để tiếp cận mục tiêu. Phương án được cấp trên chấp thuận.

Sáng ngày 9/11/1963, tại bến đò chợ Kinh 16, khi tên Nga vừa từ nơi ẩn náu trở về, đồng chí Mạc Thành To trong vai cảnh sát dã chiến đã bình tĩnh tiếp cận và nổ súng tiêu diệt ngay giữa đường phố, sau đó nhanh chóng rút lui an toàn. Vụ việc khiến toàn bộ bộ máy ngụy quyền tại Cà Mau chấn động, dù ráo riết truy lùng nhưng không thể tìm được tung tích người chiến sĩ quân báo.

Ngày 28/3/1967, trên đường làm nhiệm vụ xây dựng cơ sở cách mạng tại vùng ven thị xã Cà Mau trở về, khi đến ấp Xóm Lớn, xã Lý Văn Lâm, đồng chí bị tên chỉ điểm phát hiện và báo cho lực lượng Tiểu khu An Xuyên phục kích. Đồng chí đã anh dũng hy sinh khi đang thực hiện nhiệm vụ.

Ghi nhận những cống hiến to lớn của đồng chí, Nhà nước đã truy tặng Huân chương Chiến công Giải phóng hạng Ba, Huân chương Kháng chiến hạng Nhì cùng 15 bằng khen và 37 giấy khen.

Đặc biệt, năm 2014, Chủ tịch nước đã truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân cho liệt sĩ Mạc Thành To.

Tên tuổi của Anh hùng Liệt sĩ Mạc Thành To mãi là biểu tượng của lòng dũng cảm, trí thông minh, sự mưu trí và tinh thần chiến đấu kiên cường của lực lượng quân báo Cà Mau trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước.