Anh hùng, Liệt sĩ MAI KHẮC KIM

Đồng chí Mai Khắc Kim sinh ngày 12/10/1948; quê ở xã Vinh Quang, huyện Tiên Lãng, thành phố Hải Phòng. Mai Khắc Kim trưởng thành dưới mái trường xã hội chủ nghĩa, trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, mặc dù chưa đến tuổi nhập ngũ nhưng đã hăng hái xung phong tham gia dân quân xã và được chọn vào phân đội trực chiến bắn máy bay, tàu chiến Mỹ. Tháng 01/1965, Mai Khắc Kim được biên chế vào Trung đội trực chiến 12,7 mm ngày đêm luyện tập sẵn sàng chiến đấu và trực tiếp chiến đấu hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao.

Ngày 17/11/1965, địch huy động hàng chục máy bay chia thành nhiều tầng, nhiều tốp từ cửa sông Văn Úc tỉnh Thái Bình vào đánh phá Hải Phòng. Với tinh thần cảnh giác cao, khẩu đội 12,7 mm tổ trực chiến của dân quân xã Vinh Quang do Mai Khắc Kim - Khẩu đội trưởng kết hợp với hỏa lực phòng không của bộ đội phòng không và các đơn vị bạn hình thành cụm hỏa lực dày đặc phục kích, bắn máy bay địch. Sau ít phút chiến đấu, 5 máy bay Mỹ bị bắn rơi tại bầu trời thành phố. Đây là lần đầu tiên lưới lửa phòng không tầm thấp của dân quân, du kích trực chiến xã Vinh Quang, huyện Tiên Lãng bắn rơi 1 máy bay Mỹ. Thắng lợi này đã cổ vũ quân dân xã Vinh Quang quyết tâm đánh thắng giặc Mỹ. Ngày 03/8/1966, địch bắn vào thuyền của dân, tại huyện Thụy Anh (Thái Bình) ngay cửa biển Vinh Quang, cách đất liền 2.000 m. Mặc dù dưới biển còn nhiều bom nổ chậm, người đói mệt, các đồng chí Mai Khắc Kim, Am, Bách, Lợi... đã vượt sóng ra khơi đến nơi tàu bị nạn. Sau ít phút cấp cứu khẩn trương, 5 thủy thủ đã được đưa lên bờ. Đồng chí Kim đã xé áo của mình ra băng bó cho 3 người bị thương nặng rồi nhanh chóng đưa vào đất liền, chuyển lên bệnh xá để cấp cứu. Ngày 04/8/1966, địch 6 lần cho 22 máy bay hoạt động trên bầu trời Tiên Lãng, chúng đánh bom xuống khu vực sông Mới, bè gỗ của tỉnh Hải Hưng và đoàn thuyền đánh cá Đông Ngư ngay cửa biển Vinh Quang. Không sợ nguy hiểm, phân đội trực chiến của xã cử đồng chí Mai Khắc Kim và dân quân, du kích dùng thuyền vượt biển ra thu gom được 390 cây gỗ trị giá 6.000 đồng và vớt lưới, ngư cụ cho bà con Đông Ngư trị giá 4.000 đồng. Từ ngày 11/8/1967 đến ngày 09/9/1967, tổ du kích trực chiến xã Vinh Quang do đồng chí Nguyễn Thị Vát - Xã đội phó và đồng chí Mai Khắc Kim - Khẩu đội trưởng đã phục kích đón đường, nhả đạn chính xác, bắn rơi 1 máy bay F.4H và 1 máy bay AD.6 của Mỹ. Thâm độc hơn, quân đội Mỹ còn dùng thủy lôi, bom từ trường tạo nên nhiều vành đai lửa bao vây, cô lập cảng Hải Phòng và tất cả các cửa sông, cửa biển miền Bắc hòng cắt đứt mọi hoạt động của ta, ngăn chặn không cho chi viện tiếp tế cho chiến trường. Ngày 04/8/1967, lần đầu tiên máy bay Mỹ thả thủy lôi xuống một số cửa sông, cửa biển ở phía Bắc. Nhiệm vụ khơi thông luồng lạch, quét sạch thủy lôi và rà phá bom mìn giải tỏa tuyến đường thủy, phục vụ vận tải, đáp ứng nhu cầu vật chất ngày càng lớn, rất khẩn trương của tiền tuyến. Mai Khắc Kim xung phong vào đội công binh của huyện, cảm tử làm nhiệm vụ rà phá mìn thủy lôi của địch. Anh cùng đơn vị phá hàng chục quả bom từ trường do máy bay Mỹ thả xuống cửa sông Văn Úc. Phà Khuể, phà Dương Áo là đường huyết mạch nối Hải Phòng với Thái Bình và các tỉnh ven biển bị phong tỏa. Theo chỉ thị của trên, bằng mọi cách ta phải phá loại bom này. Ban Chỉ huy huyện đội họp toàn đơn vị, lấy tinh thần xung phong của mọi người, lặn xuống lòng sông tìm cách kéo quả bom lên bờ để tìm hiểu loại bom để có phương án xử lý. Mai Khắc Kim tình nguyện xung phong. Đơn vị cùng cơ quan quân sự huyện và nhân dân đã làm kỳ đài truy điệu sống Mai Khắc Kim trước khi vào trận. Mai Khắc Kim hứa trước đơn vị, nhân dân và gia đình sẽ hoàn thành nhiệm vụ dù có phải hy sinh. Mai Khắc Kim đã lặn xuống lòng sông tìm, rờ mò buộc từng quả bom cho đồng đội kéo lên phá an toàn. Mỗi lần thực hiện nhiệm vụ là mỗi lần đối mặt với cái chết bởi địch liên tục cải tiến hòng gây thương vong cho những người rà phá, gây tâm lý sợ hãi cho nhân dân. Biết bao gian khổ, hy sinh, nhưng với lòng dũng cảm, trí thông minh sáng tạo, Mai Khắc Kim và đồng đội luôn hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ. Do lập nhiều chiến công trong rà phá bom mìn, thủy lôi, nhân dịp đầu xuân 1968, Mai Khắc Kim vinh dự được Huyện ủy, Ủy ban hành chính, Huyện đội Tiên Lãng tặng giấy báo công và thư chúc tết của Bác Hồ kính yêu. Mai Khắc Kim còn được Bộ Tư lệnh Quân khu 3 chọn đi báo cáo điển hình về thành tích và kinh nghiệm rà phá tháo gỡ bom mìn, thủy lôi của địch tại hội nghị chuyên đề của Quân khu tổ chức ở Thái Bình. Cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước ngày càng ác liệt, là một thanh niên sinh trưởng ở một làng quê giàu truyền thống cách mạng, lại được giáo dục và rèn luyện dưới mái trường xã hội chủ nghĩa, trong tâm tư của Mai Khắc Kim cũng như các bạn bè cùng trang lứa cùng suy nghĩ hướng về tiền tuyến miền Nam. Rất nhiều lần đồng chí đã viết thư xin tình nguyện nhập ngũ vào Nam chiến đấu góp phần giải phóng miền Nam, thống nhất Tổ quốc. Nhưng nguyện vọng đó không được cấp trên chấp nhận vì anh đã có chú ruột và anh trai là liệt sĩ, còn một anh trai đang chiến đấu ở chiến trường, ở nhà chỉ còn mẹ già và các em nhỏ, vả lại ngay ở quê hương cũng suốt tháng suốt năm phải đương đầu với bom đạn giặc. Để đạt được ước mơ của mình, tháng 9/1968, Mai Khắc Kim viết đơn tình nguyện lên đường nhập ngũ, được biên chế vào C2 D524 F350. Sau 6 tháng huấn luyện, tháng 3/1969 Mai Khắc Kim cùng đơn vị lên đường hành quân vào chiến trường. Do có ý thức rèn luyện tốt, việc gì cũng hăng hái xung phong, nên trên đường hành quân, Mai Khắc Kim đã được vinh dự đứng trong hàng ngũ của Đảng Cộng sản Việt Nam (tháng 5/1969). Vào đến chiến trường Nam Bộ, Mai Khắc Kim được biên chế về Đại đội 1, Tiểu đoàn 1, Trung đoàn 268, Phân khu 1, Quân khu Sài Gòn - Gia Định, cùng đồng đội chiến đấu rất dũng cảm, lập nhiều chiến công và trưởng thành nhanh chóng. Từ một chiến sĩ, đồng chí được đề bạt làm cán bộ tiểu đội phó, tiểu đội trưởng, trung đội phó, trung đội trưởng, rồi đại đội phó. Trong một trận chiến đấu (tháng 01/1970) đồng chí Mai Khắc Kim bị thương. Khi các chiến sĩ quân y đang chuẩn bị đưa đồng chí về hậu cứ thì địch bất ngờ đổ quân đúng vị trí của đội phẫu thuật. Đồng chí Kim và một số đồng chí bị địch bắt, do mất liên lạc từ ngày đó nên đơn vị tưởng đồng chí đã hy sinh, đã báo tử về địa phương được xác nhận là liệt sĩ số giấy báo tử 581c/HP6 với chức vụ là Đại đội phó. Trong tù, mặc dù quân thù dùng mọi cực hình tra tấn đồng chí rất dã man nhưng Mai Khắc Kim vẫn giữ vững khí tiết của người quân nhân cách mạng, không phản bội. Chúng chuyển đồng chí hết nhà tù này đến nhà tù khác mà không khai thác được gì. Cuối cùng địch giam cầm đồng chí tại Nhà tù Phú Quốc. Tại đây, Mai Khắc Kim vẫn tỏ rõ lòng kiên trung, luôn đi đầu trong các cuộc đấu tranh với địch. Vào khoảng cuối tháng 12/1972 đến tháng 01/1973 để chuẩn bị trao trả tù binh theo Hiệp định Pari, địch đã đưa 500 tù binh, thương phế binh từ trại giam Phú Quốc về trại gian Hố Lai - Biên Hòa để chuẩn bị trao trả. Trong lúc đó, địch đã cài một số tên chiêu hồi, phản bội để theo dõi những hoạt động của anh em ta chuẩn bị cho việc trao trả và báo cáo cho địch để phá hoại việc trao trả tù binh. Đặc biệt tại khu A có đồng chí Trần Văn Trân, Đại tá sư trưởng, bị địch bắt đã khai là thượng sĩ, y tá, giấu được tung tích mà địch đang tìm kiếm. Chúng đã cài 2 tên chiêu hồi phản động ác ôn khét tiếng đã từng giết hại nhiều tù binh và mật báo cho địch việc đào hầm vượt ngục của anh em ta. Cấp ủy nhà tù đã họp quyết định tiêu diệt ngay hai tên chiêu hồi để bảo vệ an toàn cho tổ chức và đồng chí Trần Văn Trân. Nhiệm vụ trên được giao cho chi bộ nhà bếp, do đồng chí Bùi Văn Bạch (trong tù gọi là Bùi Thế Uy) là Bí thư chi bộ tổ chức thực hiện giết hai tên chiêu hồi. Sau khi hai tên chiêu hồi bị tiêu diệt, địch điên cuồng khủng bố đàn áp 500 tù binh và rất dễ xảy ra tình huống đồng chí Trần Văn Trân và nhiều cán bộ khác bị lộ tung tích, anh em trong tù sẽ bị địch đàn áp dã man, trước tình hình đó nhiều đảng viên tự nguyện hy sinh để bảo vệ tổ chức và đồng đội. Chi ủy đã xét và báo cáo lên đảng ủy quyết định giao nhiệm vụ cho đồng chí Mai Khắc Kim nhận trọng trách này và đồng chí đã thực hiện tốt nhiệm vụ nhận là người giết 2 tên chiêu hồi, địch đã dùng mọi cực hình tra tấn suốt trong 3 ngày đêm, nhằm phát hiện tổ chức đảng trong trại giam, nhưng đồng chí vẫn giữ vững tinh thần kiên trung bất khuất cho tới hơi thở cuối cùng. Đồng chí đã anh dũng hy sinh dù biết ngày cách mạng toàn thắng, đoàn tụ với gia đình không còn xa nữa. Sự hy sinh anh dũng của đồng chí Mai Khắc Kim đã giảm bớt sự đàn áp dã man của kẻ thù đối với anh em tù binh, góp phần vào thắng lợi của phong trào đấu tranh cách mạng trong nhà tù. Trong quá trình tham gia kháng chiến, đồng chí đã nhiều lần được tặng bằng khen, giấy khen, giấy báo công gửi về địa phương: 1 Huân chương Chiến sĩ Giải phóng hạng Nhì, 1 Huân chương Kháng chiến chống Mỹ, cứu nước hạng Nhì. Hơn 30 năm đã trôi qua, nhưng tấm gương hy sinh lẫm liệt vì sự sống còn của đồng đội, đồng chí Mai Khắc Kim vẫn còn mãi trong lòng đồng đội. Những năm qua, từ khắp mọi miền đất nước Tây Ninh, Hà Nội, Hải Dương, Thái Bình, Quảng Ninh, Hải Phòng, Thừa Thiên Huế, Thanh Hóa... đã có hơn 50 đồng chí thay mặt cho hơn 500 chiến sĩ cùng bị bắt, cùng bị giam cầm với đồng chí Mai Khắc Kim lần lượt viết thư về cho gia đình và lãnh đạo địa phương, quê hương của Mai Khắc Kim, đều xác nhận hành động anh hùng dám xả thân để cứu lấy đồng đội của Mai Khắc Kim, đều chung một ý nghĩ rằng mình còn sống được đến ngày hôm nay cũng là nhờ một phần sự hy sinh của Mai Khắc Kim. Với những thành tích đặc biệt xuất sắc trong công tác và chiến đấu, đặc biệt là tinh thần dũng cảm hy sinh vì đồng đội, tại Quyết định số 2557/QĐ-CTN ngày 09/10/2014, Liệt sĩ Mai Khắc Kim, Đại đội phó Trung đoàn 268, Phân khu 1 Sài Gòn - Gia Định, được Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.