ANH HÙNG LIỆT SĨ NÉANG NGHẾS – ĐÓA HOA BẤT TỬ NƠI PHUM SÓC Ô LÂM

ANH HÙNG LIỆT SĨ NÉANG NGHẾS – ĐÓA HOA BẤT TỬ NƠI PHUM SÓC Ô LÂM

Dưới chân núi Cô Tô huyền thoại thuộc xã Ô Lâm, huyện Tri Tôn, tỉnh An Giang, câu chuyện về người con gái Khmer Néang Nghés (1/1/1942 – 15/3/1962) vẫn được người dân truyền tụng qua bao thế hệ. Sống một cuộc đời ngắn ngủi chỉ vỏn vẹn 20 năm, chị đã khắc tên mình vào lịch sử như một biểu tượng bất khuất của lòng yêu nước và là người phụ nữ dân tộc Khmer duy nhất tại tỉnh An Giang được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Tuổi thanh xuân gửi lại chiến khu Bảy Núi

Néang Nghés sinh ra tại vùng quê nghèo xã Ô Lâm giàu truyền thống cách mạng. Mồ côi cha mẹ từ thuở ấu thơ, chị và anh trai lớn lên trong vòng tay yêu thương, đùm bọc của ông bà nội. Giữa vùng căn cứ Bảy đỏ lửa bom đạn, được sự dìu dắt và giáo dục của các cán bộ nằm vùng, cô thiếu nữ Khmer sớm giác ngộ lý tưởng cách mạng.

Năm 18 tuổi, lứa tuổi đẹp nhất của đời người, Néang Nghés chính thức tham gia hoạt động kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Chị can đảm nhận nhiệm vụ làm giao liên mật, tiếp tế lương thực, thuốc men, quần áo cho lực lượng du kích ẩn náu trong rừng sâu. Không lâu sau, nhờ sự năng nổ và uy tín trong phum sóc, chị được bầu vào Ban Chấp hành Hội Phụ nữ Giải phóng xã Ô Lâm. Chị trở thành ngọn cờ đầu, len lỏi khắp các phum Chông Khsách, Tha la Păng-xây để tuyên truyền, vận động đồng bào Khmer đồng lòng đứng lên đấu tranh trực diện chống lại ách áp bức của chính quyền tay sai.

Khí phách kiên trung dưới "chuồng cọp" Tha La

Sự hoạt động năng nổ của Néang Nghés nhanh chóng rơi vào tầm ngắm của giặc. Ngày 13/3/1962, trong một chuyến băng đồng làm nhiệm vụ tiếp tế, chị không may sa vào tay địch. Chúng lập tức áp giải chị về đồn Tha la Păng-xây – một hang ổ khét tiếng tàn ác thời bấy giờ.

Kẻ thù nhốt người con gái 20 tuổi vào "chuồng cọp", dùng mọi cực hình tra tấn dã man và hèn hạ nhất hòng bẻ gãy ý chí của chị. Chúng vừa dùng roi vọt, điện giật, vừa đưa ra những lời dụ dỗ nhung lụa nhằm ép chị khai ra hầm bí mật và danh tính của các chiến sĩ du kích. Thế nhưng, đáp lại sự cuồng điên của kẻ thù, Néang Nghés chỉ im lặng. Khi giặc ép chị ký tên vào tờ giấy từ bỏ cách mạng, chị đã khẳng khái khước từ. Không khai thác được gì, ngày 15/3/1962 (nhằm ngày 10/2 âm lịch), lũ giặc tàn bạo đã sát hại chị ngay tại cánh đồng phum Chông Khsách để uy hiếp tinh thần người dân. Chị ngã xuống khi tuổi đôi mươi vừa tròn, dùng chính mạng sống của mình để bảo vệ sự an toàn cho căn cứ.

Biểu tượng bất tử của khối đại đoàn kết

Sự hy sinh oanh liệt của Néang Nghés đã thổi bùng ngọn lửa căm thù giặc, thắt chặt thêm tình đoàn kết gắn bó keo sơn giữa hai dân tộc Kinh và Khmer vùng biên viễn. Ngày 25/3/2005, Chủ tịch nước đã trang trọng truy tặng danh hiệu cao quý Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân cho nữ liệt sĩ Néang Nghés.

Ngày nay, mảnh đất Ô Lâm chịu nhiều đau thương năm xưa đã đổi thay, vươn mình mạnh mẽ thành một vùng nông thôn mới trù phú dưới bóng những hàng thốt nốt vươn cao. Tại địa phương, Khu tưởng niệm nữ liệt sĩ Néang Nghés được xây dựng trang nghiêm với kinh phí đầu tư hơn 5 tỷ đồng. Nơi đây đã trở thành một "địa chỉ đỏ" thiêng liêng, ngày ngày đón các đoàn học sinh, người dân đến dâng hương, nghe kể chuyện như một bài học lịch sử sống động về lòng yêu nước nồng nàn. Đóa hoa Néang Nghés đã gửi lại tuổi xuân cho đất mẹ, nhưng hương thơm kiên trung của chị sẽ còn mãi mãi tỏa ngát cùng phum sóc xứ Hòn.