Anh hùng liệt sĩ Ngô Mây
Ngô Mây sinh năm 1924 tại vùng quê Cát Chánh, Phù Cát, Bình Định, trong một gia đình nông dân nghèo. Cha mất sớm, từ nhỏ ông đã phải lao động để tự nuôi sống mình và phụ giúp gia đình.
Năm 1945, khi Cách mạng Tháng Tám thành công, Ngô Mây tham gia Việt Minh, trở thành đội viên “Đội tự vệ sắt” của làng Vân Triêm. Khi thực dân Pháp quay trở lại xâm lược, ông tham gia lực lượng du kích, chiến đấu bảo vệ quê hương.
Tháng 4 năm 1947, Ngô Mây chính thức nhập ngũ, được biên chế vào Đại đội Quyết tử thuộc Tiểu đoàn 50, Trung đoàn 94, Khu 5.
Đó là những ngày đầu của cuộc kháng chiến, khi vũ khí của bộ đội còn vô cùng thiếu thốn. Một đại đội có hàng trăm chiến sĩ nhưng chỉ có ít súng trường và một khẩu trung liên; phần lớn phải chiến đấu bằng mã tấu, lựu đạn, chai xăng và những quả bom thô sơ.
Trong hoàn cảnh ấy, Ngô Mây tình nguyện nhận nhiệm vụ cảm tử dùng bom ba càng đánh xe cơ giới của quân Pháp.
Ngày 22 tháng 10 năm 1947, tại khu vực Rộc Dứa, một đoàn xe quân sự Pháp xuất hiện. Trận phục kích diễn ra giữa lúc tương quan lực lượng và vũ khí đều rất chênh lệch.
Khi chiếc xe cơ giới của quân Pháp tiến vào trận địa, Ngô Mây ôm quả bom ba càng, lao thẳng về phía chiếc xe.
Khoảnh khắc ấy, ông biết mình có thể không trở về.
Nhưng không một chút do dự, người chiến sĩ trẻ vẫn lao lên, quyết tâm tiêu diệt phương tiện chiến đấu của đối phương, mở đường cho đồng đội hoàn thành nhiệm vụ.
Quả bom phát nổ.
Ngô Mây hy sinh khi mới 25 tuổi. Trận đánh đã tiêu diệt một trung đội lính Âu – Phi, góp phần vào thắng lợi của trận phục kích.
Sự hy sinh của Ngô Mây là hình ảnh tiêu biểu cho tinh thần “Quyết tử cho Tổ quốc” trong những năm đầu của cuộc kháng chiến chống Pháp – khi người lính phải lấy lòng quả cảm bù đắp cho sự thiếu thốn về vũ khí và trang bị.
Sau khi ông hy sinh, Ngô Mây được truy tặng Huân chương Quân công hạng Nhì.
Ngày 31 tháng 8 năm 1955, ông được truy tặng danh hiệu Anh hùng Quân đội, trong đợt phong tặng Anh hùng đầu tiên của Nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.
Tên tuổi Ngô Mây được đặt cho nhiều con đường, trường học, công viên và đơn vị hành chính, đặc biệt trên quê hương Bình Định.
Từ một người con của làng quê nghèo, Ngô Mây đã trở thành một trong những biểu tượng của thế hệ thanh niên Việt Nam sẵn sàng hiến dâng tuổi trẻ cho độc lập dân tộc.
Quả bom ba càng năm ấy đã khép lại cuộc đời một người lính trẻ, nhưng không thể khép lại câu chuyện về lòng quả cảm của anh – câu chuyện vẫn còn được kể lại qua nhiều thế hệ.
