Anh hùng - liệt sĩ Ngô Mây
Anh hùng - liệt sĩ Ngô Mây sinh năm 1926 tại xã Cát Chánh, huyện Phù Cát; cha tên là Ngô Dụ, mẹ tên Phạm Thị Quý.
Ngô Mây con nhà nghèo, thuở nhỏ chỉ học ở trường làng, không đỗ đạt gì. Cách mạng tháng 8.1945 thành công, trong phong trào thanh niên tòng quân “Nam tiến”, Ngô Mây hăng hái lên đường gia nhập Vệ quốc quân và trở thành chiến sĩ trong Đại đội cảm tử quân.
Cuối năm 1947, quân Pháp từ An Khê mở cuộc hành quân càn quét xuống vùng tư do Bình Định. Bộ đội ta quyết tâm bẻ gãy cuộc càn quét của địch. Đại đội 51A do Đại đội trưởng Quách Tử Hấp chỉ huy, được giao nhiệm vụ tổ chức phục kích địch ở khu vực cầu Suối Vối-Rộc Dừa. Lực lượng đánh địch gồm ba tổ: tổ hoả lực có 2 trung liên, 3 tiểu liên; tổ đánh bom gồm 3 chiến sĩ (Mây, Vi, Tường) và tổ vận tải có 9 người. Trước khi xuất quân, Đại đội trưởng trình bày phương án tác chiến trước các chiến sĩ và đề xuất cần có một chiến sĩ ôm bom cảm tử lao vào đội hình địch. Tất cả các chiến sĩ trong đại đội đều giơ tay xung phong. Đại đội trưởng phân vân chưa biết chọn ai và ra lệnh bỏ tay xuống. Ngô Mây vẫn đưa cánh tay vươn thẳng với thái độ kiên quyết và tha thiết xin được nhận nhiệm vụ vinh quang ấy. Và cuối cùng, người chiến sĩ trẻ mới bảy tháng tuổi quân đã được toại nguyện. Đêm hôm đó, Ngô Mây bình thản viết thư gởi về cho mẹ, trong thư có đoạn: “Thưa mẹ, không có gì đáng buồn cả, con của mẹ đã chọn một cái chết xứng đáng, cái chết vinh quang nhất của người chiến sĩ quân đội cách mạng...”.
Ngày 12.11.1947, quân Pháp lọt vào trận địa phục kích của quân ta. Hoả lực ta vừa nổ súng thì quân Pháp dùng hoả lực mạnh khống chế, ào ạt phản công. Trận đánh trở nên vô cùng ác liệt, gay go. Ngô Mây, cổ quàng khăn đỏ, bật dậy, ôm bom lao thẳng vào đội hình địch. Bom nổ rền vang cả vùng núi An Khê. Hơn 40 tên lính Âu Phi và 2 xe địch tan xác. Quân địch vô cùng khiếp sợ, tranh nhau tháo chạy tán loạn. Âm mưu địch càn quét lấn chiếm vùng tư do Bình Định, từ đó tràn xuống nống lấn các tỉnh ven biển khu V, bị thất bại.
Tiếng bom Ngô Mây, biểu tượng cao đẹp của chủ nghĩa anh hùng cách mạng, mãi mãi trường tồn và đi vào lịch sử kháng chiến của nhân dân Bình Định.
Ngô Mây là chiến sĩ đầu tiên của tỉnh Bình Định được phong tặng danh hiệu cao quý: Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân Việt Nam.
