Anh hùng liệt sĩ Nguyễn Đăng Lành

Xuất thân và tinh thần cách mạng từ thuở nhỏ

Nguyễn Đăng Lành (1935 – 1949) sinh ra trong một gia đình nông dân nghèo tại xã Nam Hưng, huyện Nam Sách, tỉnh Hải Dương. Sớm mang trong mình lòng yêu nước sâu sắc, khi mới 13 tuổi, cậu thiếu niên nhỏ bé đã mạnh dạn tham gia lực lượng du kích địa phương. Anh được Ủy ban Kháng chiến tin tưởng giao phó hàng loạt các nhiệm vụ nguy hiểm như cảnh giới, rải truyền đơn, chuyển công văn, trinh sát nắm tình hình địch và đưa đón cán bộ an toàn qua các vùng tạm chiếm.

Người liên lạc mưu trí và quả cảm

Từ tháng 1 năm 1948, Nguyễn Đăng Lành đã thể hiện sự mưu trí phi thường khi bí mật theo dõi mọi hoạt động của quân Pháp tại bốt Linh Xá. Cậu không chỉ dũng cảm lấy cắp đạn của giặc đem về tiếp tế cho du kích, mà còn cung cấp chính xác các số liệu, sơ đồ vị trí hỏa lực, giúp xã đội lên phương án tác chiến hiệu quả. Trong suốt hơn một năm, anh liên tục hướng dẫn cán bộ vượt Quốc lộ 17 an toàn và kiên cường rải truyền đơn ngay giữa sào huyệt địch.

Trận càn khốc liệt và khí tiết hiên ngang tuổi 14

Sáng ngày 30/8/1949, trên đường đi làm nhiệm vụ, phát hiện hai đại đội lính Lê dương và lính ngụy đang rầm rộ bao vây càn quét thôn Trần Xá, Lành đã nhanh trí phát tín hiệu báo động. Anh dũng cảm nhường căn hầm trú ẩn bí mật của mình cho các cán bộ vừa mới về, ngụy trang cho họ rồi tự mình rút ra nấp ở góc ao và không may sa vào tay giặc. Dù bị đánh đập dã man đến gãy xương sườn, bị treo lên cây quéo và bị dồn ép trước mặt hàng trăm người dân để nhận diện cán bộ, Lành vẫn kiên trung cắn răng chịu đựng, không khai báo nửa lời. Mưu trí đến phút cuối, cậu vờ đồng ý chỉ điểm để buộc địch dẫn mình đi vòng quanh làng, cốt chỉ để được nhìn ngắm quê hương lần cuối. Nhận ra bị lừa, quân Pháp điên cuồng đưa anh về bốt Linh Xá, tiếp tục tra tấn cực kỳ tàn bạo cho đến khi anh trút hơi thở cuối cùng.

Khúc tráng ca bất tử và niềm tự hào quê hương

Sự hy sinh lẫm liệt của Nguyễn Đăng Lành khi mới tròn 14 tuổi đã tạc vào lịch sử một tượng đài bất diệt về khí tiết kiên trung, bất khuất của tuổi trẻ Việt Nam trước mũi súng quân thù. Ghi nhận tấm gương sáng ngời và cống hiến vô giá đó, ngày 25/3/1997, liệt sĩ thiếu niên Nguyễn Đăng Lành đã vinh dự được Đảng và Nhà nước truy tặng danh hiệu cao quý Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Ngày nay, trên quê hương Nam Sách, tên của anh đã được trang trọng đặt cho một con đường, mãi mãi nhắc nhở các thế hệ mai sau về một huyền thoại tuổi thiếu niên anh hùng.