Anh hùng liệt sĩ Nguyễn Đình Chiểu
Nguyễn Đình Chiểu sinh ngày 13 tháng 5 năm Nhâm Ngọ ( 1-7-1822) tại làng Tân Thới, phủ Tân Bình, huyện Bình Dương, tỉnh Gia Định (thuộc phường Cầu Kho, quận 1, thành phố Hồ Chí Minh). Ông xuất thân trong gia đình nhà Nho. Cha ông là Nguyễn Đình Huy, người đã sinh trưởng và có gia đình 1 vợ 2 con tại xã Bồ Điền, huyện Phong Điền, tỉnh Thừa Thiên. Năm 1820, Tả quân Lê Văn Duyệt (1764- 1832) được triều đình Huế phái làm Tổng trấn thành Gia Định, Nguyễn Đình Huy đã đi theo Tả quân để tiếp tục làm thư lại thuộc dinh Tổng trấn. Ở Gia Định, ông Huy có thêm người vợ thứ là bà Trương Thị Thiệt (người làng Tân Thới, phủ Tân Bình, huyện Bình Dương) , sinh được 7 người con (4 trai 3 gái) và Nguyễn Đình Chiểu là con đầu lòng của gia đình. Nguyên Đình Chiểu được cha mẹ nuôi dạy, tới năm 6,7 tuổi ông theo học một thầy đồ trong làng. Năm 1832, Tả quân Lê Văn Duyệt mất. Năm 1833, con nuôi Tả quân là Lê Văn Khôi làm cuộc nổi dậy chiếm thành Phiên An ở Gia Định, rồi chiếm cả Nam Kỳ. Trước sự binh biến, Nguyễn Đình Huy bỏ trốn ra Huế nên bị cách hết chức tước. Vì thương con, Nguyễn Đình Huy lén trở vào Nam, đem Nguyễn Đình Chiểu gửi cho một người bạn làm Thái phó ở Huế để tiếp tục việc học. Nguyễn Đình Chiểu sống ở Huế (1833- 1840) từ khi 11 tuổi tới 18 tuổi thì trở về Gia Định. Năm 1843, ông trở về Gia Định, thi đỗ Tú tài, sau đó ra Huế học thêm để chờ thi Hương, nhưng được tin mẹ mất, ông trở về Gia Định chịu tang. Trên đường trở về, do khóc thương mẹ và nhiễm phong sương nên bị đau mắt đến mù. Từ đó, ông mở trường dạy học, học trò rất đông.
Năm 1859, sau khi Pháp đánh chiếm thành Gia Định, Nguyễn Đình Chiểu về quê vợ tại làng Thanh Ba (Cần Giuộc). Tại đây, Nguyễn Đình Chiểu gắn bó với nghĩa quân yêu nước, ông thường xuyên thư từ liên lạc với những người lãnh đạo nghĩa quân. Thời gian ở Cần Giuộc, Nguyễn Đình Chiểu đã hoàn thành tác phẩmDương Từ - Hà Mậu. Và cũng trong thời gian này, ông đã viết bài văn tế nổi tiếng “Tế Cần Giuộc sĩ dân trận vong văn” (tức “Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc”). Ngày 14 tháng 12 năm 1861, quân Pháp đánh chiếm Cần Giuộc, Tân An, Gò Công.
