Anh hùng, liệt sĩ Nguyễn Đình Xô-Ngọn lửa bất khuất từ nhà tù Phú Quốc
“Trưởng khu giam gọi anh đi/ Biết rằng chúng sẽ làm gì hôm nay/ Nghẹn lời, vội vã chia tay/ Anh em đồng chí đắng cay ngọt bùi”. Đó là những câu thơ mở đầu trong bài “Anh Xô - Người tù binh cộng sản Việt Nam” của ông Nguyễn Trọng Khiêm.
Ông Khiêm đã viết bài thơ này giữa chốn ngục tù tối tăm khi nghe tin Nguyễn Đình Xô hy sinh vì đòn tra tấn của kẻ thù. Và chính bài thơ ấy cũng là cánh cửa đưa chúng tôi lần theo từng mảnh ký ức, để tìm hiểu về Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, liệt sĩ Nguyễn Đình Xô, người anh hùng đã hy sinh tại Nhà tù Phú Quốc, nhưng tên tuổi vẫn sáng rực như một ngọn lửa không bao giờ tắt trong lòng đồng đội.
Theo lời kể của ông Nguyễn Trọng Khiêm, Nguyễn Đình Xô, sinh ngày 4-7-1946 tại xã Lạc Vệ, huyện Tiên Du, tỉnh Bắc Ninh (nay là xã Tân Chi, tỉnh Bắc Ninh). Ông lớn lên trong một gia đình nông dân cần cù, giàu truyền thống cách mạng. Ngay từ thuở nhỏ, Nguyễn Đình Xô đã được bà con trong vùng quý mến vì sự chăm chỉ, hiền lành và bản tính luôn sẵn sàng đứng ra giúp người khác bất kể việc lớn, nhỏ. Tuổi trẻ của ông gắn liền với những mùa hoạt động sôi nổi của phong trào thanh niên địa phương. Khi mới bước sang tuổi mười tám, Nguyễn Đình Xô đã là Bí thư chi đoàn, trở thành điểm tựa tinh thần cho nhiều bạn trẻ cùng thời.
Năm 1965, khi vừa tròn 19 tuổi, trước yêu cầu của Tổ quốc, Nguyễn Đình Xô viết đơn bằng máu tình nguyện lên đường vào Nam chiến đấu. Giây phút lên đường, ông chỉ kịp nắm tay người yêu, nói lời hẹn ước: “Ngày chiến thắng, anh sẽ về”.
