Anh hùng, liệt sĩ Nguyễn Kim Vang

Anh hùng, liệt sĩ Nguyễn Kim Vang (1944-1972): Sinh ra và lớn lên trong một gia đình cách mạng, có cha là đồng chí Nguyễn Lưu, từng tham gia đội du kích Ba Tơ năm 1945 rồi gia nhập lực lượng vũ trang Quân khu 5, nên ngay từ nhỏ, cậu bé Kim Vang đã luôn mơ ước được trở thành Giải phóng quân. Năm 1954, khi mới 10 tuổi, Nguyễn Kim Vang cùng gia đình tập kết ra Bắc và được theo học tại Trường học sinh miền Nam tại Hải Phòng.

Ngày 22-1-1962, khi Bác Hồ về thăm Hải Phòng, với vai trò là Bí thư Đoàn thanh niên, Nguyễn Kim Vang được Ban Giám hiệu cử đứng đầu đoàn học sinh đón Bác. Bác đã đến ôm hôn cậu và ân cần hỏi: “Các cháu ăn có no không? Kết quả học tập của các cháu như thế nào?”. Nguyễn Kim Vang dõng dạc báo cáo với Bác: “Dạ thưa Bác, chúng cháu ăn no ạ! Và tất cả chúng cháu đều quyết tâm học tập thật giỏi, để sau này trở về chiến đấu cùng đồng bào, giải phóng miền Nam!”

Năm 1963, cuộc kháng chiến chống Mỹ đi vào hồi cam go, ác liệt, Bộ Công an triển khai tăng cường cán bộ chi viện cho chiến trường miền Nam, trong đó đặt chỉ tiêu tuyển chọn 100 con em học sinh miền Nam để đào tạo. Kim Vang liền đăng ký và trúng tuyển, được biên chế vào Tiểu đội 9, Đại đội 1, tham gia lớp huấn luyện tại thị xã Kiến An, thành phố Hải Phòng. Được học tập, rèn luyện trong môi trường chuyên nghiệp, cộng với sự dìu dắt tận tình của các lớp đàn anh đi trước, Nguyễn Kim Vang nhanh chóng trở thành cánh chim đầu đàn trong các phong trào học tập của Đại đội. Sau thời gian huấn luyện, Nguyễn Kim Vang được biên chế về Đồn 149, Tiểu khu 78, Công an nhân dân vũ trang tỉnh Nghệ An và được chỉ huy đơn vị trìu mến gọi bằng biệt danh "cậu bé thép".

Những năm tháng ấy, vùng biên giới Kỳ Sơn vô cùng hoang vu, hiểm trở và đồng bào các dân tộc thiểu số nơi đây còn chưa được giác ngộ cách mạng. Lợi dụng điều đó, phỉ Vàng Pao, do tên Già Xay Xua, kẻ tự xưng là Châu Phà - tức “Vua trời” - cầm đầu, hoạt động ráo riết. Chúng ra sức dụ dỗ, lôi kéo và ép buộc đồng bào các dân tộc thiểu số tham gia vào tổ chức để chống lại chính quyền. Nguyễn Kim Vang nhớ tới lời dạy của Bác Hồ, rằng: “Muốn thắng được Châu Phà thì phải cảm hóa được đồng bào, làm cho họ biết cái tốt, cái xấu, nói cho họ thấy sai lầm, rõ được chân tướng của kẻ thù và bè lũ cướp nước”, Nguyễn Kim Vang cùng với đồng đội của mình nhiều lần chặn đánh phỉ, từng bước chiêu hàng lính Vàng Pao, cô lập rồi dần dần chế ngự được “Vua trời”.

Khi phỉ Vàng Pao đã tan rã, bà con các dân tộc trên miền Tây xứ Nghệ phấn khởi bắt tay xây dựng đời sống mới, Nguyễn Kim Vang quay ra Bắc để theo học nghiệp vụ. Tháng 7 năm 1966, tốt nghiệp ra trường, đồng chí nhận nhiệm vụ Chính trị viên Đồn công an vũ trang Cốc Lếu, Lào Cai. Thực tiễn công tác ở Kỳ Sơn và những kiến thức đã học được tại trường đã giúp người chính trị viên trẻ ấy được đồng bào các dân tộc tin yêu chỉ trong một thời gian ngắn. Đồng chí cũng đặc biệt chú trọng đến công tác xây dựng tình đoàn kết, hữu nghị giữa đồng bào hai bên biên giới Việt - Trung và đẩy mạnh phong trào quần chúng tham gia giáo dục chính trị đối với các đối tượng có ý đồ chống phá cách mạng và câu móc, làm tay sai cho các đối tượng ở ngoại biên.

mùa hè năm 1967, đồng chí Nguyễn Kim Vang cùng đồng đội lên đường vào Nam chiến đấu. Hơn 3 tháng vượt Trường Sơn, người chiến sĩ an ninh vũ trang miền Nam tuổi đời mới đôi mươi đã về đến vùng đất Phú Yên và được Ban An ninh tỉnh giao nhiệm vụ làm Chính trị viên Đại đội An ninh vũ trang. Đơn vị anh được giao nhiệm vụ bảo vệ cán bộ cấp trên tuyệt đối an toàn trong khi đi công tác cũng như những lúc làm việc ở căn cứ; đồng thời, phối hợp với các lực lượng khác chiến đấu bảo vệ an ninh và giữ vững khu căn cứ, phục vụ cho phong trào đấu tranh của nhân dân trong tỉnh.

Vượt qua nhiều cam go, nhiều trận đánh vang dội "diệt ác, phá kìm" bảo vệ cho Khu ủy, Tỉnh ủy vượt qua nhiều trận càn quét của địch. Điển hình như trận đánh vào Tết Mậu Thân, đồng chí Nguyễn Kim Vang chỉ huy Đại đội An ninh vũ trang phối hợp với các lực lượng khác, tấn công đồn địch tại thị xã Tuy Hòa tiêu diệt hơn 250 tên tề ngụy ác ôn, giải cứu các cán bộ, Đảng viên và nhân dân ta bị giam cầm. Đến tháng 9-1968, Nguyễn Kim Vang phụ trách một tổ trực tiếp bảo vệ đoàn cán bộ của Trung ương Cục miền Nam và một đoàn của địa phương đi công tác từ Vân Hòa đến Hòa Thuận, Suốt Tre...

Tháng 4-1969, Hội nghị an ninh toàn tỉnh Phú Yên tổ chức tại khu vực Hòn Giang, huyện Sơn Hòa thì có nội gián báo cho địch biết. Chúng phái 2 tiểu đoàn lính Nam Triều Tiên dùng trực thăng đổ bộ, bao vây cả khu vực này, đồng thời dùng pháo bắn yểm trợ hòng tiêu diệt và bắt sống lực lượng của ta. Trước tình hình đó, đồng chí Nguyễn Kim Vang phân công một phân đội bảo vệ và đưa đại biểu sơ tán ra ngoài.

Tiếp đó, giữa năm 1971, đồng chí Nguyễn Kim Vang phụ trách Đại đội an ninh vũ trang kết hợp các lực lượng khác vào thị trấn tiêu diệt những tên ác ôn, gián điệp, vận động quần chúng ủng hộ cách mạng. Vừa chiếm lĩnh địa bàn thì địch điều xe tăng và bộ binh phản kích lại và bao vây đại đội an ninh, dùng phi pháo nã đạn ồ ạt vào trận địa của ta và dùng loa gọi các anh chiêu hồi. Khi ấy, dù tình thế cam go, nguy hiểm, song người chiến sĩ an ninh vũ trang ấy vẫn bình tĩnh động viên đồng đội giữ vững khí tiết cách mạng, tận dụng mọi vũ khí đánh trả địch quyết liệt, làm cho địch bị nhiều thương vong và chúng không dám tiến vào gần. Và chính đồng chí Nguyễn Kim Vang, bằng sự mưu lược của mình đã mở đường máu đưa đại đội và nhiều cán bộ về căn cứ an toàn.

tháng 1-1972, trên đường đi công tác xuống thôn Liên Trì, xã Bình Kiến, thị xã Tuy Hòa để xử lý một cơ sở bị vỡ khiến nhiều cán bộ của ta bị địch bắt giam, tù đày, đồng chí Nguyễn Kim Vang và đồng đội bị địch phục kích bắn bị thương. Anh đã ở lại yểm trợ cho đồng đội thoát hiểm, kẹp súng AK vào nách bắn xối xả vào đội hình địch nhưng vẫn không quên để dành một viên cho chính mình, quyết không để sa vào tay giặc. Khi đồng đội đến giải vây, đồng chí Nguyễn Kim Vang đã anh dũng hy sinh.