ANH HÙNG LIỆT SĨ NGUYỄN NGỌC NẠI – NGƯỜI ĐỘI TRƯỞNG VÀ NHỮNG CHIẾN SĨ GIỮ ĐƯỜNG RÚT CHO TRUNG ĐOÀN THỦ ĐÔ

Nguyễn Ngọc Nại (1924–1947) là Đội trưởng Đội liên lạc đặc biệt Đặc khu Phúc Xá – Liên khu I Hà Nội, một lực lượng có nhiệm vụ liên lạc, dẫn đường và bảo đảm cho các đơn vị hoạt động trong những ngày đầu Toàn quốc kháng chiến.

Trong những ngày Hà Nội chiến đấu chống thực dân Pháp, Đội liên lạc Nguyễn Ngọc Nại thực hiện nhiều nhiệm vụ nguy hiểm, trong đó có việc dẫn đường và bảo vệ đường rút của Trung đoàn Thủ đô ra khỏi Hà Nội. Theo nghiên cứu của Bảo tàng Lịch sử Quốc gia và các tài liệu lịch sử quân sự được chỉnh lý, cuộc chiến đấu của đội diễn ra tại bãi dâu Tàm Xá vào sáng 19/2/1947.

Khi Trung đoàn Thủ đô rút khỏi Hà Nội, các chiến sĩ của Đội liên lạc Nguyễn Ngọc Nại đã chiến đấu để bảo vệ đường rút, tạo điều kiện cho lực lượng chủ lực vượt qua khu vực nguy hiểm. Trong cuộc chiến đấu tại Tàm Xá, Nguyễn Ngọc Nại cùng 7 đội viên đã hy sinh.

Danh sách tám liệt sĩ của đội gồm: Nguyễn Ngọc Nại, Nguyễn Công Lực, Nguyễn Công Quảng, Nguyễn Như Văn, Ngô Chí Thông, Nguyễn Ngọc Dung, Ngô Đăng Mão và Nguyễn Văn Hát.

Sau khi hy sinh, các chiến sĩ được nhân dân địa phương chôn cất. Nhưng câu chuyện về các anh không dừng lại ở đó. Thân nhân và đồng đội đã mất nhiều năm tìm kiếm hài cốt. Công việc tìm kiếm được bắt đầu từ năm 1957, và mãi đến năm 1992, các liệt sĩ mới được tìm thấy tại Nghĩa trang Liệt sĩ xã Xuân Canh.

Đó là một hành trình kéo dài hàng chục năm. Có những phần hài cốt không còn nguyên vẹn, khiến việc xác định danh tính từng người gặp nhiều khó khăn. Tuy nhiên, tình cảm và sự tri ân đối với những người đã hy sinh vẫn được các thế hệ gia đình, đồng đội và nhân dân gìn giữ.

Đến năm 1996, Đội liên lạc và Đội trưởng Nguyễn Ngọc Nại được Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân; bảy đội viên được truy tặng Huân chương Chiến công hạng Nhất.

Câu chuyện về Nguyễn Ngọc Nại và những người đồng đội đặc biệt ý nghĩa bởi họ không phải những cán bộ chỉ huy cấp cao hay những nhân vật thường xuyên xuất hiện trong sách giáo khoa. Họ là những chiến sĩ làm nhiệm vụ liên lạc, dẫn đường và bảo vệ đồng đội, nhưng đã chấp nhận đứng ở vị trí nguy hiểm nhất khi cần thiết.

Sự hy sinh của Nguyễn Ngọc Nại và bảy chiến sĩ trong đội đã góp phần bảo vệ lực lượng Trung đoàn Thủ đô trong cuộc rút quân, đồng thời để lại một câu chuyện cảm động về lòng dũng cảm, tình đồng đội và sự thủy chung của hậu thế đối với những người đã ngã xuống vì Tổ quốc.

Ngày nay, tên tuổi của các anh được ghi danh tại các đài tưởng niệm, nghĩa trang liệt sĩ ở địa phương. Câu chuyện ấy tiếp tục được nhắc lại mỗi dịp tháng Bảy như một lời tri ân đối với những người đã hy sinh trong những ngày đầu bảo vệ Thủ đô.