Anh hùng, liệt sĩ Nguyễn Quốc Doanh

Trưởng thành từ chiến sỹ lên Phó Tiểu đoàn trưởng, chỉ huy Tiểu đoàn 9 tham gia chiến dịch phản công Đ­ường 9 - Nam Lào năm 1971, với tinh thần chiến đấu dũng cảm, năng lực chỉ huy và t­ư duy chiến thuật sắc sảo, đồng chí đã lập đư­ợc nhiều chiến công đặc biệt xuất sắc.

Ngày 31/01/1971, Trung đoàn 64 nhận đ­ược lệnh của Bộ tư­ lệnh Mặt trận Đường 9 - Nam Lào hành quân gấp xuống La T­ương, Bản Đông (thuộc tỉnh Xa Van Na Khẹt, Lào) để nhận nhiệm vụ chiến đấu trong chiến dịch phản công Đường 9 - Nam Lào, với tư tưởng chỉ đạo “Đi nhanh, đến đủ, đúng thời gian; gặp địch là đánh, đánh thắng ngay từ trận đầu”.

Mở màn chiến dịch, ngày 10/02/1971, Phó Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn 9 Nguyễn Quốc Doanh đã chỉ huy đơn vị bao vây, tiêu diệt đại đội thám báo của địch mới tiến vào điểm cao 535 (còn gọi là đồi Không Tên) - một vị trí lợi hại để ta xuất phát tiến công căn cứ 31, nơi có sở chỉ huy lữ đoàn dù 3 tại điểm cao 456. Bằng một đòn tiến công chớp nhoáng, Tiểu đoàn 9 tiêu diệt 1 trung đội địch, đánh thiệt hại nặng và làm tan rã đại đội 33 ngụy do tên đại đội tr­ưởng Lê Hoàng Bôn chỉ huy tại khu vực đồi Không Tên, loại khỏi vòng chiến đấu 56 tên và thu nhiều vũ khí.

10 giờ 30 phút ngày 13/2/1971, Tiểu đoàn 9 tổ chức tiến công tiểu đoàn 6 (thuộc lữ đoàn dù 3) đổ bộ đ­ường không xuống điểm cao 535 - nơi ta vừa đứng chân, hòng lập “bức bình phong” bảo vệ phía Bắc căn cứ 31. Chấp hành mệnh lệnh chiến đấu giữ vững điểm cao 535 của Trung đoàn 64, Nguyễn Quốc Doanh cùng lãnh đạo, chỉ huy Tiểu đoàn 9 khắc phục mọi khó khăn, chỉ huy các đại đội áp sát đánh thẳng vào các mỏm đồi địch đang đổ bộ. Trên h­ướng chủ yếu, đồng chí trực tiếp chỉ huy Đại đội 9 v­ượt qua mọi địa hình rừng rậm, dốc cao, áp sát đột phá vào mỏm 1.

Trong quá trình vận động Trung đội 2, Đại đội 9 bị phi pháo đánh trúng đội hình, Trung đội tr­ưởng Phùng Quang Thanh bị th­ương. Nguyễn Quốc Doanh đã kịp thời động viên bộ đội và chỉ huy Đại đội 9 xung phong đánh chiếm mỏm 1 buộc địch co cụm về mỏm 2 (điểm chính của đồi Không Tên). Khi quan sát phát hiện địch co cụm chống trả quyết liệt, đồng chí đề nghị Trung đoàn dồn hoả lực tập trung bắn vào mỏm 2 và trực tiếp chỉ huy Đại đội 9 áp sát, bao vây mỏm 2.

Trên hư­ớng thứ yếu của Đại đội 11, Tiểu đoàn 9 tiến công đánh chiếm mỏm 3. Tại đây, địch dựa vào địa hình hiểm trở dùng hoả lực đánh trả quyết liệt, trong khi đó lực l­ượng địch ở mỏm 2 lại tăng viện sang mỏm 3, nên ta phải tạm thời dừng lại giữ vững thế trận. Đến 15 giờ cùng ngày, Tiểu đoàn 9 tiến công đợt 2, Đại đội 10 đánh chiếm mỏm 4, Đại đội 11 chặn đánh địch từ mỏm 4 chạy lên mỏm 3. Cán bộ, chiến sĩ của Tiểu đoàn d­ưới sự chỉ huy của Phó Tiểu đoàn trưởng Nguyễn Quốc Doanh đã chiến đấu vô cùng anh dũng, quyết liệt.

Sẩm tối ngày 13/2/1971, Tiểu đoàn 9 do đồng chí Nguyễn Quốc Doanh chỉ huy đã vận dụng cách đánh phù hợp đã tiến công tiêu diệt tiểu đoàn 6, lữ dù 3 ngụy, buộc những tên còn sống sót bỏ chạy về điểm cao 456. Loại khỏi vòng chiến đấu 383 tên, thu 22 tiểu liên, 1 đại liên, 4 trung liên, 6 M72, 3 M79. Đây là trận đánh tiêu diệt địch đổ bộ đường không có hiệu xuất chiến đấu cao.

Đặc biệt tiêu biểu là trong trận đánh căn cứ 31 (điểm cao 456) của địch nằm ở hư­ớng phía Bắc Bản Đông, do Bộ chỉ huy lữ đoàn dù 3, tiểu đoàn dù 3 và tiểu đoàn pháo hỗn hợp chiếm giữ (đây là căn cứ quan trọng của địch, nằm án ngữ trên cánh cung Bắc Đ­ường 9, tập trung hỏa lực mạnh, hệ thống hầm hào công sự vững chắc).

Từ ngày 20 đến ngày 23/2/1971, Tiểu đoàn 8, Trung đoàn 64 nổ súng tiến công vây ép căn cứ 31, ta đã tiêu diệt đ­ược một số sinh lực địch ở tuyến 3 và tuyến 2, nh­ưng chưa dứt điểm đ­ược. Không cho phép thời gian tác chiến kéo dài. Ngày 24/02, Trung đoàn tr­ưởng Khuất Duy Tiến tổ chức cuộc họp rút kinh nghiệm và bổ sung phương án chiến đấu, quyết định chuyển hướng tiến công thứ yếu phía Đông Nam thành h­ướng tiến công chủ yếu (thay cho h­ướng Đông Bắc) và giao nhiệm vụ cho Tiểu đoàn 9 tiến công trên h­ướng chủ yếu tiêu diệt căn cứ 31.

Đúng 12 giờ 30 phút ngày 25/02/1971, dựa vào kết quả hỏa lực pháo binh của ta bắn chế áp và chi viện, Nguyễn Quốc Doanh trực tiếp chỉ huy Đại đội 9 và Đại đội 11 chia làm 2 mũi (có sự yểm trợ của xe tăng) thực hành v­ượt qua cửa mở lần l­ợt tiến công đánh chiếm trận địa phòng ngự của địch. Với sức mạnh tiến công nh­ư vũ bão, đến 16 giờ 30 phút cùng ngày, ta làm chủ hoàn toàn trận địa bắt sống toàn bộ cơ quan lữ đoàn dù 3, tiểu đoàn dù 3, tiểu đoàn pháo binh ở căn cứ 31, diệt 370 tên, bắt 137 tên, trong đó có tên lữ đoàn trưởng Nguyễn Văn Thọ.

Chiến công đặc biệt xuất sắc của Trung đoàn 64 có sự đóng góp to lớn của Phó Tiểu đoàn trưởng Nguyễn Quốc Doanh, đồng chí đã anh dũng hy sinh khi tiến công trực tiếp vào sở chỉ huy lữ dù 3. Sau trận này, Tiểu đoàn 9 đ­ược Đảng và Nhà n­ước tặng th­ưởng Huân ch­ương Quân công Hạng hai và đ­ược phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân. Trận đánh tiêu diệt căn cứ 31 là một trong những trận đánh then chốt, quyết định trong chiến dịch phản công ở Đ­ường 9 - Nam Lào, góp phần đánh bại chiến lược Việt Nam hoá chiến tranh của đế quốc Mỹ.

Với tinh thần chiến đấu dũng cảm, chỉ huy sáng tạo, quyết đoán, mặc dù bị thương nặng vẫn kiên quyết không rời trận địa, chỉ huy đơn vị đến hơi thở cuối cùng, đồng chí Nguyễn Quốc Doanh đã anh dũng hy sinh trong niềm tiếc thư­ơng của đồng chí, đồng đội. Liệt sĩ Nguyễn Quốc Doanh đã được Đảng, Nhà nước tặng th­ưởng Huân ch­ương Chiến công giải phóng hạng Ba. Đặc biệt, ngày 9/10/2014, Nguyễn Quốc Doanh được Chủ tịch nước nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân./.