Anh hùng Liệt sĩ Nguyễn Thanh Tuyền – người đội trưởng mưu trí, quả cảm, người đã chỉ huy trận đánh rung chuyển tòa Đại sứ Mỹ năm 1965.

Chi đoàn cơ sở Công ty Điện lực Chợ Lớn

Anh Nguyễn Thanh Tuyền sinh năm 1931, quê gốc ở Quảng Nam nhưng đã sớm dấn thân vào mảnh đất Sài Gòn để hoạt động cách mạng. Với vẻ ngoài thư sinh, điềm đạm, anh dễ dàng tạo cho mình những vỏ bọc hợp pháp hoàn hảo ngay giữa lòng đô thị. Thế nhưng, ẩn sau diện mạo ấy là một cái đầu lạnh, một ý chí thép và tài bắn súng xuất sắc cả hai tay.

Là Đội trưởng Đội Biệt động 159 thuộc Quân khu Sài Gòn - Gia Định, anh Tư Tuyền đã trực tiếp tổ chức, đào tạo và chỉ huy nhiều trận đánh táo bạo, thọc sâu vào các cơ quan đầu não của địch.

Chiến công lẫy lừng nhất gắn liền với tên tuổi của Nguyễn Thanh Tuyền là trận tấn công vào Tòa Đại sứ Mỹ (lúc bấy giờ nằm tại số 39 đại lộ Hàm Nghi, Quận 1) ngày 30 tháng 3 năm 1965. Đây là trung tâm đầu não ngoại giao và quân sự mang tính biểu tượng quyền lực của Mỹ tại miền Nam Việt Nam, được canh phòng cẩn mật với nhiều vòng nghiêm ngặt.

Bất chấp hiểm nguy, anh Tư Tuyền cùng đồng đội đã lập một kế hoạch hoàn hảo. Sức nổ kinh hoàng làm sập một góc tòa đại sứ, tiêu diệt và làm bị thương hơn 100 tên địch, trong đó có nhiều nhân viên ngoại giao và cố vấn quân sự Mỹ. Trận đánh vang dội này đã chứng minh cho thế giới thấy: không một nơi nào ở Sài Gòn là an toàn đối với quân xâm lược. Trong trận đánh rúng động ấy, do hỏa lực địch quá dày đặc, anh Nguyễn Thanh Tuyền bị thương nặng và bị giặc bắt giữ khi đang tìm cách rút lui.

Biết anh là chỉ huy trưởng của trận đánh, chính quyền Sài Gòn và mật thám Mỹ đã dùng mọi biện pháp tra tấn tàn khốc nhất. Chúng hy vọng bẻ gãy ý chí của người đội trưởng để tìm ra mạng lưới hầm ngầm bí mật và các kho vũ khí của Biệt động Sài Gòn. Thế nhưng, suốt nhiều tháng trời chịu đựng đòn roi và sốc điện, anh Tư Tuyền không hé răng nửa lời. Anh chấp nhận chịu mọi đau đớn về thể xác để bảo vệ tuyệt đối an toàn cho tổ chức và đồng đội.

Không thể khuất phục được người chiến sĩ kiên cường, ngày 23 tháng 7 năm 1965, chính quyền Sài Gòn đã hèn nhát đem anh đi hành quyết. Anh hy sinh khi mới 34 tuổi, để lại niềm tiếc thương vô hạn cho đồng đội và một bài học sáng ngời về lòng trung thành với Tổ quốc. Với những cống hiến và hy sinh đặc biệt xuất sắc, anh Nguyễn Thanh Tuyền đã được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân.

Ngày nay, tên của anh được đặt cho một con đường và một ngôi trường học khang trang tại quận Tân Bình, Thành phố Hồ Chí Minh. Câu chuyện về người đội trưởng biệt động mưu trí năm ấy vẫn luôn là niềm tự hào, là bài học về lòng quả cảm và tinh thần sẵn sàng xả thân cho độc lập dân tộc của các thế hệ người dân thành phố.