Anh hùng liệt sĩ Nguyễn Thị Chiên – nữ du kích vùng Thái Bình
Anh hùng liệt sĩ Nguyễn Thị Chiên – nữ du kích vùng Thái Bình
Xuất thân trong hoàn cảnh nghèo khó, Nguyễn Thị Chiên sớm tham gia hoạt động cách mạng và trở thành nữ du kích, trực tiếp xây dựng cơ sở, chiến đấu chống thực dân Pháp. Chị từng bị địch bắt, tra tấn nhưng kiên quyết không khai báo, sau khi được thả lại tiếp tục hoạt động. Trong chiến đấu, chị nhiều lần bắt sống địch, thu vũ khí và cứu thương binh, nổi bật với những trận đánh trên đường 39. Ngày 19/5/1952, khi mới 22 tuổi, Nguyễn Thị Chiên được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, trở thành nữ Anh hùng đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam.
Năm 1930, tại vùng quê Kiến Xương, Thái Bình, cô gái Nguyễn Thị Chiên ra đời trong một gia đình nghèo. Tuổi thơ của chị sớm chịu nhiều mất mát khi lần lượt mồ côi cha rồi mẹ, phải đi ở cho địa chủ.
Nhưng Cách mạng Tháng Tám năm 1945 đã mở ra cho cô gái trẻ một cuộc đời khác.
Được cán bộ cách mạng tuyên truyền, giác ngộ, Nguyễn Thị Chiên dần tham gia các hoạt động cách mạng. Chị làm công tác phụ nữ, rồi tham gia tổ chức du kích, xây dựng cơ sở và bảo vệ xóm làng.
Năm 1946, chị làm giao thông cho đoàn thể phụ nữ và du kích địa phương. Đến năm 1947, chị được giao làm Tiểu đội trưởng nữ du kích. Sau đó, chị lần lượt giữ các cương vị Tiểu đội phó rồi Trung đội trưởng. Ở vị trí nào, chị cũng được đồng đội và nhân dân tin tưởng.
Thái Bình những năm kháng chiến chống thực dân Pháp là vùng đồng bằng thường xuyên bị địch càn quét.
Nhiều cơ sở cách mạng bị phá vỡ, cán bộ phải rút đi, nhân dân hoang mang.
Nhưng Nguyễn Thị Chiên vẫn ở lại.
Chị bám dân, bám làng, từng bước gây dựng lại cơ sở cách mạng và tổ chức lực lượng nữ du kích để bảo vệ quê hương.
Có lần, trong lúc đang dẫn đường đưa một cán bộ về hoạt động, chị và đồng đội bị quân địch phục kích.
Nguyễn Thị Chiên ra hiệu cho người cán bộ chạy thoát, còn mình ở lại cản địch.
Chị bị bắt.
Quân địch dùng nhiều cách để tra hỏi, dụ dỗ và tra tấn. Có lúc chúng trói chị vào cây, giả vờ đưa đi xử bắn; có lần còn buộc tay chân chị rồi ném xuống sông để uy hiếp.
Nhưng người nữ du kích trẻ vẫn không khai một lời.
Sau hơn ba tháng bị giam cầm, quân địch không moi được bất kỳ thông tin quan trọng nào và buộc phải thả chị.
Trên người đầy thương tích, chân còn đau không đi được, nhưng vừa hồi phục, Nguyễn Thị Chiên lại tiếp tục hoạt động.
Năm 1951, những chiến công của nữ Trung đội trưởng ngày càng nhiều.
Trong một trận phục kích trên Đường 39, Nguyễn Thị Chiên trực tiếp chiến đấu, bắt sống 6 tên địch và thu 4 khẩu súng.
Cuối năm ấy, trong một trận chống càn khác, chị cùng đồng đội bất ngờ đánh vào đội hình địch và trực tiếp bắt sống 4 tên, trong đó có một tên chỉ huy.
Nhưng có lẽ điều khiến tên tuổi Nguyễn Thị Chiên được nhắc đến nhiều nhất là hình ảnh một người phụ nữ “tay không bắt giặc”.
Trong một trận chiến phối hợp với bộ đội chủ lực trên đường 39, chị đã dũng cảm áp sát và bắt sống một tên quan hai Pháp.
Không chỉ chiến đấu giỏi, chị còn đặc biệt coi trọng việc cứu thương binh.
Trong nhiều trận đánh, Nguyễn Thị Chiên luôn tìm cách đưa đồng đội bị thương ra khỏi khu vực nguy hiểm.
Chị từng trực tiếp tham gia đánh bốt An Bồi, cùng đồng đội vượt qua hàng rào, đánh vào vị trí địch và đưa 6 thương binh ra ngoài an toàn.
Điều đặc biệt là Nguyễn Thị Chiên không chỉ biết chiến đấu.
Chị còn rất giỏi vận động nhân dân.
Có thời điểm, chị dành nhiều đêm liên tục đến từng gia đình tuyên truyền, giải thích chính sách. Có nguồn tư liệu ghi nhận chị đã thức 30 đêm liền để vận động nhân dân thực hiện chủ trương của kháng chiến.
Nhờ gần dân, hiểu dân và được nhân dân tin tưởng, chị từng bước khôi phục cơ sở cách mạng ở nhiều thôn, tạo chỗ đứng chân cho lực lượng kháng chiến.
Và rồi một ngày lịch sử đã đến.
Tháng 5/1952, tại Việt Bắc diễn ra Đại hội Anh hùng và Chiến sĩ thi đua toàn quốc lần thứ nhất.
Nguyễn Thị Chiên là nữ du kích tiêu biểu được lựa chọn báo cáo thành tích.
Tại Đại hội, chị được Chủ tịch Hồ Chí Minh gặp mặt và tặng một khẩu súng ngắn của Người. Chị cũng được trao các phần thưởng cao quý.
Ngày 19/5/1952, khi mới 22 tuổi, Nguyễn Thị Chiên được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
Chị trở thành nữ Anh hùng đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam.
Từ một cô gái nghèo từng phải đi ở, Nguyễn Thị Chiên đã trở thành người nữ du kích nổi tiếng của vùng đồng bằng Bắc Bộ.
Nhưng điều đáng nhớ nhất về chị không nằm ở những con số chiến công.
Đó là hình ảnh một người phụ nữ bám làng, bám dân; bị bắt vẫn không khai; bị thương vẫn tiếp tục hoạt động; chiến đấu dũng cảm nhưng luôn quan tâm đến đồng đội và nhân dân.
Sau kháng chiến chống Pháp, Nguyễn Thị Chiên tiếp tục công tác trong Quân đội nhân dân Việt Nam, từng công tác tại Tổng cục Chính trị và Quân khu Thủ đô. Năm 1984, chị nghỉ hưu với quân hàm Trung tá. Chị qua đời năm 2016, hưởng thọ 87 tuổi.
Câu chuyện về Nguyễn Thị Chiên vì thế không chỉ là câu chuyện về một nữ du kích cầm súng.
Đó còn là câu chuyện về một người phụ nữ xuất thân nghèo khó nhưng đã vượt lên hoàn cảnh, lấy lòng yêu nước và niềm tin vào cách mạng làm động lực để chiến đấu và bảo vệ quê hương.
Từ những con đường làng của Thái Bình đến Việt Bắc, hình ảnh nữ Trung đội trưởng Nguyễn Thị Chiên đã trở thành một biểu tượng đẹp của phụ nữ Việt Nam trong kháng chiến.
Một người phụ nữ nhỏ bé nhưng có ý chí lớn.
Một nữ du kích giữa đồng bằng nhưng mang trong mình tinh thần bất khuất.
Và câu chuyện của chị nhắc thế hệ trẻ hôm nay rằng:
Khi có lòng yêu nước, bản lĩnh và tinh thần trách nhiệm, mỗi người đều có thể góp phần tạo nên những điều lớn lao cho quê hương, đất nước.
