ANH HÙNG LIỆT SĨ NGUYỄN THỊ SUỐT (MẸ SUỐT)

Mẹ Suốt, tên thật là Nguyễn Thị Suốt (1906–1968), là người phụ nữ anh hùng quê ở Quảng Bình, nổi tiếng với chiến công chèo đò đưa bộ đội, thương binh và vũ khí qua sông Nhật Lệ trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước. Ngày 1 tháng 1 năm 1967, bà được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lao động trong ngành Giao thông vận tải trong kháng chiến chống Mỹ, cứu nước. Bà hy sinh khi đang làm nhiệm vụ ngày 11 tháng 10 năm 1968.

1. Tiểu sử

Bà Nguyễn Thị Suốt sinh năm 1906 tại làng vạn chài Phú Mỹ, nay thuộc khu vực Mỹ Cảnh, xã Bảo Ninh, thành phố Đồng Hới, tỉnh Quảng Bình. Bà sinh ra trong một gia đình ngư dân nghèo, từ nhỏ đã phải trải qua cuộc sống vô cùng vất vả. Suốt nhiều năm, bà phải đi ở làm thuê để kiếm sống, chịu nhiều thiệt thòi và cơ cực.

Sau Cách mạng tháng Tám năm 1945, cuộc sống của bà dần có những thay đổi. Bà lập gia đình với ông Trần Bệu và làm nghề chèo đò để mưu sinh. Khi cuộc kháng chiến chống Mỹ ngày càng ác liệt, quê hương Quảng Bình trở thành một trong những địa bàn bị đánh phá dữ dội, bà đã tình nguyện tham gia vận chuyển bộ đội và hàng hóa qua sông Nhật Lệ.

Dù tuổi đã cao, Mẹ Suốt vẫn không ngại hiểm nguy, kiên cường bám bến đò để phục vụ kháng chiến. Hình ảnh người phụ nữ tóc bạc, tay cầm mái chèo, hiên ngang vượt qua bom đạn đã trở thành biểu tượng đẹp của lòng yêu nước và tinh thần bất khuất của phụ nữ Việt Nam.

Ngày 1 tháng 1 năm 1967, bà được trao tặng danh hiệu Anh hùng Lao động. Ngày 11 tháng 10 năm 1968, bà anh dũng hy sinh trong một trận bom khi đang thực hiện nhiệm vụ. Tên tuổi của bà được nhân dân cả nước biết đến qua câu chuyện lịch sử về Mẹ Suốt và bài thơ cùng tên của nhà thơ Tố Hữu.

2. Thời gian hoạt động

Hoạt động của Mẹ Suốt gắn liền với những năm tháng chiến tranh phá hoại miền Bắc của đế quốc Mỹ và nhiệm vụ vận chuyển, chi viện cho chiến trường miền Nam.

• Trước năm 1945: Bà sống bằng nghề làm thuê và lao động kiếm sống trong hoàn cảnh nghèo khó tại vùng quê ven sông Nhật Lệ.

3. Những chiến công và đóng góp tiêu biểu

a. Dũng cảm chèo đò đưa bộ đội qua sông Nhật Lệ

Chiến công tiêu biểu nhất của Mẹ Suốt là chèo đò đưa bộ đội qua sông Nhật Lệ trong những năm kháng chiến chống Mỹ.

Sông Nhật Lệ là tuyến giao thông quan trọng của Quảng Bình. Trong chiến tranh, máy bay Mỹ liên tục đánh phá cầu, phà và các bến sông nhằm ngăn cản việc vận chuyển người, vũ khí và hàng hóa. Dù tuổi đã cao, Mẹ Suốt vẫn tình nguyện nhận nhiệm vụ chèo đò, bất chấp nguy hiểm để đưa bộ đội và nhân dân qua sông an toàn.

Trong những ngày chiến đấu ác liệt, bà vẫn kiên trì điều khiển con đò giữa làn bom đạn, góp phần bảo đảm tuyến giao thông nối hai bờ sông Nhật Lệ. Theo các tư liệu viết về bà, mỗi năm Mẹ Suốt thực hiện khoảng 1.400 chuyến đò, đưa nhiều lượt cán bộ, chiến sĩ qua sông phục vụ chiến trường.

b. Vận chuyển vũ khí, đạn dược và tiếp tế cho lực lượng chiến đấu

Không chỉ đưa đón bộ đội, Mẹ Suốt còn tham gia vận chuyển đạn dược ra tàu chiến của hải quân và hỗ trợ duy trì liên lạc giữa Đồng Hới với Bảo Ninh.

Công việc này có ý nghĩa quan trọng trong điều kiện các tuyến giao thông thường xuyên bị máy bay Mỹ đánh phá. Mỗi chuyến đò của bà góp phần đưa người và vật chất đến đúng nơi cần thiết, hỗ trợ lực lượng chiến đấu và bảo đảm hoạt động giao thông trên sông.

Dù phải đối mặt với hiểm nguy, bà vẫn bền bỉ hoàn thành nhiệm vụ. Những đóng góp ấy thể hiện tinh thần trách nhiệm, lòng dũng cảm và sự tận tụy của một người dân bình thường trong cuộc kháng chiến bảo vệ Tổ quốc.

c. Kiên cường bám bến đò trong những trận đánh phá ác liệt

Ngày 7 tháng 2 năm 1965, máy bay Mỹ mở một đợt đánh phá dữ dội vào khu vực Đồng Hới và các vùng lân cận. Trên sông Nhật Lệ, bom đạn trút xuống khiến việc qua lại vô cùng nguy hiểm.

Trong hoàn cảnh đó, Mẹ Suốt vẫn tiếp tục chèo đò đưa bộ đội qua sông, vận chuyển đạn dược và giữ liên lạc giữa hai bờ. Sự gan dạ của bà góp phần bảo đảm hoạt động giao thông, tiếp sức cho quân và dân địa phương trong những ngày chiến đấu căng thẳng.

Hành động của bà cho thấy lòng yêu nước không chỉ được thể hiện trên chiến trường mà còn qua những công việc thầm lặng, đầy hiểm nguy để phục vụ tiền tuyến.

d. Được Nhà nước trao tặng danh hiệu Anh hùng Lao động

Những đóng góp của Nguyễn Thị Suốt đã được ghi nhận bằng danh hiệu Anh hùng Lao động trong ngành Giao thông vận tải trong kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, được trao tặng ngày 1 tháng 1 năm 1967.

Danh hiệu này ghi nhận thành tích đặc biệt của bà trong công tác vận chuyển, bảo đảm giao thông và phục vụ chiến đấu. Tấm gương Mẹ Suốt cho thấy trong chiến tranh, bên cạnh những người trực tiếp cầm súng, còn có rất nhiều người dân bình dị đã đóng góp sức lực và cả tính mạng để bảo vệ quê hương.

Sau khi bà hy sinh năm 1968, hình ảnh người mẹ chèo đò trên sông Nhật Lệ tiếp tục được lưu giữ trong ký ức của nhân dân. Nhà thơ Tố Hữu đã viết bài thơ Mẹ Suốt để ca ngợi sự dũng cảm và lòng yêu nước của bà. Ngày nay, tượng đài Mẹ Suốt bên dòng sông Nhật Lệ là địa điểm tưởng niệm, nhắc nhở các thế hệ về một thời kỳ lịch sử gian khổ mà hào hùng.

4. Kết luận

Nguyễn Thị Suốt, người mẹ anh hùng của quê hương Quảng Bình, là tấm gương sáng về lòng yêu nước, tinh thần dũng cảm và sự cống hiến thầm lặng vì Tổ quốc. Dù tuổi cao và cuộc sống còn nhiều khó khăn, bà vẫn không quản ngại bom đạn, kiên trì chèo đò đưa bộ đội, thương binh và vũ khí qua sông Nhật Lệ để phục vụ kháng chiến.

Cuộc đời và sự hy sinh của Mẹ Suốt đã trở thành biểu tượng đẹp của người phụ nữ Việt Nam trong chiến tranh. Thế hệ trẻ hôm nay cần biết ơn những người đã hy sinh vì độc lập, tự do của dân tộc, trân trọng cuộc sống hòa bình, chăm chỉ học tập và rèn luyện để góp phần xây dựng quê hương, đất nước ngày càng phát triển.