Anh hùng liệt sĩ Nguyễn Văn Mai – người chiến sĩ biệt động dũng cảm đã gắn liền cuộc đời và sự hy sinh anh dũng của mình với địa danh Cầu Chà Và

Chi đoàn cơ sở Công ty Điện lực Chợ Lớn

Nguyễn Văn Mai sinh năm 1939 tại tỉnh Long An trong một gia đình nông dân nghèo giàu truyền thống yêu nước. Khi trưởng thành, anh lên Sài Gòn - Chợ Lớn vừa làm thuê kiếm sống, vừa tìm đường tham gia cách mạng. Với sự thông minh, tháo vát và thông thuộc từng ngõ hẻm Chợ Lớn, anh sớm được tuyển chọn vào lực lượng Biệt động Sài Gòn - Gia Định, lấy mật danh là Tư Mai.

Bối cảnh Chợ Lớn những năm 1960 vô cùng phức tạp, mật thám, cảnh sát dã chiến giăng bốt dày đặc nhằm kiểm soát các tuyến giao thương từ miền Tây đổ về trung tâm thành phố. Anh Tư Mai hằng ngày đóng vai một người lao động lam lũ, len lỏi qua các khu chợ để thu thập tình báo, vận chuyển vũ khí và xây dựng các cơ sở mật ngay trong lòng địch.

Mùa xuân năm 1968, cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân bùng nổ, làm rung chuyển toàn bộ hệ thống phòng thủ của Mỹ và chính quyền Sài Gòn. Chợ Lớn trở thành một trong những chiến trường đô thị khốc liệt nhất, nơi các chiến sĩ biệt động và bộ đội chủ lực bám trụ từng ngôi nhà, góc phố để chiến đấu.

Trong đợt tiến công thứ hai vào tháng 5 năm 1968, đơn vị của anh Nguyễn Văn Mai được giao nhiệm vụ chốt chặn và đánh cắt giao thông địch tại Cầu Chà Và (cây cầu huyết mạch bắc qua kênh Tàu Hủ, nối liền Quận 5 và Quận 8). Mục tiêu là ngăn chặn viện binh địch từ các tỉnh miền Tây kéo vào ứng cứu cho trung tâm đô thành Sài Gòn.

Ngày 6 tháng 5 năm 1968, quân địch huy động bộ binh, xe bọc thép có máy bay trực thăng yểm trợ, ồ ạt tấn công hòng chiếm lại đầu cầu. Anh Tư Mai cùng một tổ chiến đấu nhỏ chỉ có súng trường, lựu đạn và vài khẩu AK đã dũng cảm bám trụ dưới chân cầu.

Trận chiến diễn ra không cân sức. Khói súng mù mịt, gạch đá vỡ vụn xé toạc không gian Chợ Lớn. Đơn vị của anh bẻ gãy nhiều đợt tiến công, tiêu diệt nhiều tên địch. Nhưng do hỏa lực địch quá mạnh, các đồng đội của anh lần lượt hy sinh hoặc bị thương nặng.

Cuối cùng, chỉ còn một mình anh Nguyễn Văn Mai với khẩu súng trên tay, bản thân anh cũng đã bị thương rất nặng, máu nhuộm đỏ chiếc áo lao động sờn vai. Khi quân địch nghĩ rằng anh đã kiệt sức và ập lại định bắt sống, anh nén đau đớn, đứng thẳng người trên thành cầu, dùng chút sức lực cuối cùng bắn hết những viên đạn cuối cùng vào đội hình giặc rồi anh dũng ngã xuống lòng kênh Tàu Hủ. Anh hy sinh khi mới 29 tuổi.

Sự hy sinh oanh liệt của anh Nguyễn Văn Mai ngay tại cửa ngõ Chợ Lớn đã trở thành một biểu tượng bất tử về ý chí quyết tử của quân và dân Sài Gòn. Anh đã hiến dâng trọn vẹn tuổi thanh xuân của mình để giữ vững mạch máu giao thông cho cách mạng, tạo điều kiện cho các mũi tiến công khác thọc sâu vào nội đô. Với những chiến công đặc biệt xuất sắc, anh đã được Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân.

Ngày nay, nếu bạn đi qua Cầu Chà Và sầm uất, rực rỡ cờ hoa, đứng nhìn dòng kênh Tàu Hủ hiền hòa chảy dưới đại lộ Võ Văn Kiệt, bạn sẽ cảm nhận được một không gian bình yên vô ngần. Ngay gần chân cầu, hình ảnh người chiến sĩ biệt động Tư Mai vẫn luôn sống mãi trong tâm khảm của người dân Quận 5 và Quận 8 như một chứng nhân cho một thời kỳ máu lửa.

Tên của anh – Nguyễn Văn Mai – cũng đã được trân trọng đặt cho một con đường khang trang tại Thành phố Hồ Chí Minh, như một lời nhắc nhở thế hệ hôm nay về sự hy sinh thầm lặng nhưng vĩ đại của người con anh hùng đất Chợ Lớn năm xưa.