Anh hùng liệt sĩ Nguyễn Văn Trỗi
Lịch sử Việt Nam chúng ta trải qua hàng nghìn năm sinh ra những vị anh hùng dân tộc dù trẻ tuổi nhưng có lòng yêu nước nồng nàn, Trong suốt dòng chảy lịch sử hào hùng đặc biệt là giai đoạn kháng chiến chống Mỹ(1954-1975) đây là giai đoạn khốc liệt mà Đảng và nhân dân ta phải chống lại một đế quốc hùng mạnh với những khí giới tối tân nhưng điều này không thể ngăn cản được tình yêu nước mong muốn độc lập thống nhất nước nhà của người dân Việt Nam, tiêu biểu chính là chàng thanh niên trẻ tuổi Nguyễn Văn Trỗi. Với tuổi đời còn rất trẻ nhưng lý tưởng sống cao đẹp, anh đã viết nên một huyền thoại bất tử, để lại bài học sâu sắc về lòng dũng cảm cho muôn đời sau.
Liệt sĩ cách mạng, chiến sĩ biệt động nội thành Nguyễn Văn Trỗi sinh ngày 01/02/1940 tại làng Thanh Quýt, huyện Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam. Sau hiệp định Genève, ông còn nhỏ tuổi, nên theo gia đình vào sống tại Sài Gòn làm nghề thợ điện ở nhà máy đèn Chợ Quán. Tại đây ông giác ngộ cách mạng, tham gia vào tổ chức biệt động vũ trang thuộc Đại đội Quyết Tử 65, cánh Tây Nam Sài Gòn.
Về quá trình cách mạng của ông, Ngày 2 tháng 5 năm 1964, Nguyễn Văn Trỗi nhận nhiệm vụ từ tổ chức, cho đặt mìn ở cầu Công Lý (nay là cầu Nguyễn Văn Trỗi, Thành phố Hồ Chí Minh) nhằm tiêu diệt phái đoàn quân sự chính trị cao cấp của Chính phủ Hoa Kỳ do Bộ trưởng quốc phòng Robert McNamara dẫn đầu. Ban đầu nhiệm vụ được giao cho một người khác, nhưng Trỗi xung phong đi thay vì vợ chồng người đồng đội đó đã có con, dù bản thân anh cũng mới cưới vợ được 10 ngày. Tuy nhiên, khi Nguyễn Văn Trỗi cùng đồng đội mới đặt được quả mìn nặng 8 kg ở cạnh cầu Công Lý, đang chuẩn bị tiếp một số công việc còn lại thì không may việc bị bại lộ, Nguyễn Văn Trỗi bị bắt bởi 2 sỹ quan Cảnh sát Quốc gia Việt Nam Cộng hòa đang đi tuần lúc 22 giờ ngày 9 tháng 5 năm 1964. Trong tù, dù bị tra tấn dã man, ông kiên quyết không khai báo, giữ vững khí tiết của người chiến sĩ cách mạng. Anh từng nói với kẻ thù: “Còn giặc Mỹ, không ai có hạnh phúc cả.”. Chính quyền Việt Nam Cộng hòa đưa ông ra tòa án quân sự kết án tử hình. Biết tin này, nhóm "Biệt đội du kích quân" chống chế độ thân Mỹ tại Venezuela đã đề nghị trao đổi con tin là sĩ quan Mỹ Michael Smolen bị họ bắt cóc ở Caracat. Tuy 2 bên đã có sự thỏa thuận, nhưng sau khi Michael Smolen được thả, chính phủ Sài Gòn đã xé bỏ thỏa thuận và đưa Nguyễn Văn Trỗi đi xử bắn bí mật tại sân sau nhà lao Khám Chí Hòa lúc 9 giờ 45 phút ngày 15 tháng 10 năm 1964, trước sự chứng kiến của nhiều phóng viên nước ngoài. Những phút cuối cùng, ông tỏ ra rất can đảm, không đồng ý bịt mắt và xưng tội và hô lên những lời cuối cùng đầy anh.
Vào giây phút cuối cùng, ông hô lớn: “Hãy nhớ lấy lời tôi! Đả đảo đế quốc Mỹ! Đả đảo Nguyễn Khánh! Hồ Chí Minh muôn năm! Việt Nam muôn năm!”. Lời nói của ông trở thành biểu tượng của tinh thần bất khuất, làm rung động trái tim hàng triệu người dân Việt Nam và cả bạn bè quốc tế.
Tinh thần hy sinh dũng cảm của Anh hùng Nguyễn Văn Trỗi khi mới 24 tuổi đã được Chủ tịch Hồ Chí Minh ca ngợi: "Vì Tổ quốc, vì nhân dân, liệt sỹ Nguyễn Văn Trỗi đã anh dũng đấu tranh chống đế quốc Mỹ đến hơi thở cuối cùng. Chí khí lẫm liệt của Anh hùng Trỗi là một tấm gương hy sinh cách mạng sáng ngời cho mọi người yêu nước, nhất là cho các cháu thanh niên học tập”.
Có thể nói, Nguyễn Văn Trỗi là hiện thân của vẻ đẹp "Quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh".Sự hy sinh của anh không phải là một sự kết thúc, mà là sự bắt đầu của một huyền thoại, một nguồn cảm hứng vô tận cho lý tưởng sống cao đẹp của thanh niên mọi thời đại. Anh chính là nhịp cầu nối liền quá khứ vẻ vang với tương lai rạng rỡ của dân tộc Việt Nam.
