Anh hùng, Liệt sĩ NGUYỄN VĂN TRỖI

Đồng chí Nguyễn Văn Trỗi sinh năm 1940 tại xã Thanh Quýt, huyện Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam. Ngày 12/02/1964, đồng chí được kết nạp vào Đoàn Thanh niên nhân dân cách mạng. Ngày 17/02/1964, đồng chí tham gia lực lượng Biệt động thành phố Sài Gòn - Gia Định. Cha Nguyễn Văn Trỗi bị giặc Pháp bắt, mẹ bị chết sau trận càn của địch khi đồng chí mới 3 tuổi.

Đến 15 tuổi ra Đà Nẵng tìm việc nuôi thân rồi sau đó vào Sài Gòn mưu sinh, đồng chí trở thành người công nhân thợ điện Sài Gòn. Sống giữa xã hội bất công thối nát của Mỹ, ngụy, hằng ngày chứng kiến những hành động tội ác của giặc Mỹ và tay sai bán nước, đồng chí luôn nung nấu chí căm thù giặc và tay sai. Đồng chí tìm đến cách mạng và được giáo dục giác ngộ, sau đó tình nguyện gia nhập Đội Biệt động 65, Quân khu Sài Gòn - Gia Định. Là một thanh niên giàu lòng yêu nước, nhiệt tình cách mạng và là một chiến sĩ gan dạ, đồng chí luôn hăng hái thực hiện mọi công tác của đội biệt động giao. Vừa hoạt động, đồng chí vừa tích cực vận động, giác ngộ bạn bè tham gia cách mạng

Tháng 5/1964, đồng chí được tổ chức giao nhiệm vụ dùng mìn tiêu diệt Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Mác Namara sang Việt Nam thị sát chiến trường. Đồng chí lợi dụng thế hợp pháp là công nhân, vừa đi làm vừa nghiên cứu quy luật đón, đưa chính khách của chế độ Việt Nam Cộng hòa đón, đưa Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Mỹ, suy nghĩ tìm cách đánh phù hợp nhất. Theo kế hoạch chỉ đạo của cấp trên, ngày 09/5/1964, đồng chí thực hiện trận đánh bằng chiến thuật mai phục, dùng mìn đặt ở dưới cầu Công Lý, khi xe đến thì điểm hỏa bằng điện; đồng chí mai phục chờ tiêu diệt tên Mác Namara trên đường từ nội đô ra Sân bay Tân Sơn Nhất. Nhưng trận đánh chưa thực hiện được thì bị lộ và đồng chí bị bắt. Địch giam đồng chí ở khám Chí Hòa và dùng mọi thủ đoạn từ dụ dỗ đến tra tấn dã man nhưng vẫn không khuất phục được.

Trong những ngày bị giam cầm, đồng chí đã đấu tranh quyết liệt dùng mọi lý lẽ với ý chí trung kiên, bất khuất, khiến bọn chúng tức tối và kính nể. Khí phách anh hùng của Nguyễn Văn Trỗi đã cổ vũ những đồng đội trong tù tăng thêm nghị lực đấu tranh. Sau 4 tháng giam giữ nhưng vẫn không lay chuyển được tấm lòng kiên trung của Nguyễn Văn Trỗi, chính quyền Nguyễn Khánh đã kết án tử hình đồng chí. Trong những ngày còn lại của đời mình, đồng chí vẫn lạc quan, tin tưởng và đấu tranh với địch. Cảm phục trước khí phách anh hùng của đồng chí, du kích Vênêduêla đã bắt 1 trung tá Mỹ và tuyên bố nếu chính quyền Sài Gòn xử tử Nguyễn Văn Trỗi, lập tức trung tá Mỹ sẽ bị xử bắn. Đã có sự thỏa thuận giữa chính quyền Mỹ với ta, nhưng khi viên trung tá Mỹ vừa được thả ra thì Mỹ chỉ đạo chính quyền Sài Gòn lật lọng...

Ngày 15/10/1964, chúng hèn hạ đưa Nguyễn Văn Trỗi đi tử hình. Chín phút cuối cùng ở pháp trường Chí Hòa, Nguyễn Văn Trỗi đã hiên ngang vạch tội quân bán nước và cướp nước, khẳng định thắng lợi của cách mạng. Đồng chí dõng dạc hô to 3 lần “Hồ Chí Minh muôn năm”. Khi bị trúng đạn ngã xuống, đồng chí gượng dậy hô “Việt Nam muôn năm”. Tấm gương hy sinh cao cả của Nguyễn Văn Trỗi đã làm chấn động dư luận trong và ngoài nước, nhân dân vô cùng thương tiếc, cảm phục; kẻ thù thì kính trọng khiếp sợ. Học tập gương chiến đấu của đồng chí, cả nước đã dấy lên phong trào thi đua cách mạng, biến căm thù thành sức mạnh, quyết tâm đánh thắng giặc Mỹ xâm lược. Chủ tịch Hồ Chí Minh ngợi ca tinh thần yêu nước của anh hùng liệt sĩ Nguyễn Văn Trỗi và tặng thưởng Huân chương Thành đồng hạng Nhất. Ngày 17/10/1964, Liệt sĩ Nguyễn Văn Trỗi, Biệt động Sài Gòn - Gia Định được Ủy ban Trung ương Mặt trận Dân tộc giải phóng miền Nam Việt Nam truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân giải phóng.