Anh hùng liệt sĩ Nguyễn Văn Trỗi

NGUYỄN VĂN TRỖI – BÀI CA BẤT TỬ CỦA LÒNG YÊU NƯỚC

​Nguyễn Văn Trỗi sinh ngày 1 tháng 2 năm 1940 tại làng Thanh Quýt, xã Điện Thắng, huyện Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam. Sinh ra trong một gia đình giàu truyền thống cách mạng, lớn lên trong cảnh đất nước bị chia cắt, anh sớm giác ngộ tư tưởng yêu nước. Năm 1956, anh vào Sài Gòn làm thợ điện tại nhà máy điện Chợ Quán và tham gia tổ chức Biệt động Sài Gòn.

​Tháng 5 năm 1964, nhận được tin Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Robert McNamara sang Việt Nam thị sát tình hình chiến trường để chuẩn bị cho việc mở rộng chiến tranh, Nguyễn Văn Trỗi đã chủ động nhận nhiệm vụ gài mìn tại cầu Công Lý (nay là cầu Nguyễn Văn Trỗi) – nơi đoàn xe của McNamara bắt buộc phải đi qua.

​Đêm ngày 9 tháng 5 năm 1964, khi anh cùng đồng đội đang tiến hành chôn mìn dưới chân cầu Công Lý thì không may bị địch phát hiện và bắt giữ.

​Tại cơ quan điều tra của chính quyền Sài Gòn, kẻ thù đã dùng mọi thủ đoạn dã man từ tra tấn thể xác, mua chuộc bằng tiền tài, địa vị cho đến đe dọa tính mạng, nhưng anh nhất quyết không khai báo bất kỳ thông tin nào về tổ chức. Biết không thể khuất phục được người chiến sĩ trẻ, tòa án quân sự của chính quyền Sài Gòn đã kết án tử hình anh nhằm đe dọa phong trào đấu tranh của nhân dân.

​Rạng sáng ngày 15 tháng 10 năm 1964, kẻ thù đưa Nguyễn Văn Trỗi ra thi hành án tử hình tại sân sau khám Chí Hòa. Khi bị dẫn ra pháp trường, trước sự chứng kiến của nhiều phóng viên trong và ngoài nước, anh vẫn giữ vững phong thái hiên ngang, tự tin.

​Khi các tên binh lính muốn dùng khăn đen để bịt mắt, anh kiên quyết từ chối và nói lớn: "Không! Phải để tôi nhìn mảnh đất này, mảnh đất thân yêu của tôi!". Khi kẻ thù chuẩn bị nổ súng, anh đã dùng những giây phút cuối cùng của đời mình để vạch mặt kẻ thù và hô vang:

​"Hãy nhớ lấy lời tôi! Đả đảo đế quốc Mỹ! Đả đảo Nguyễn Khánh! Hồ Chí Minh muôn năm! Việt Nam muôn năm!"

​Chín phút cuối cùng tại pháp trường của anh đã chấn động dư luận thế giới, trở thành biểu tượng anh hùng bất tử của thanh niên Việt Nam trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Ngày 2 tháng 10 năm 1965, Anh hùng Nguyễn Văn Trỗi được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân và Huân chương Thành銅 hạng Nhất.

​(Theo Tạp chí Quốc phòng toàn dân / Bảo tàng Lịch sử Quốc gia)