Anh hùng liệt sĩ Nguyễn Văn Trỗi – người chiến sĩ biệt động kiên trung
Trong dòng chảy lịch sử đấu tranh của dân tộc, có những con người mà tên tuổi của họ trở thành ngọn đuốc soi đường cho thế hệ mai sau. Anh hùng liệt sĩ Nguyễn Văn Trỗi – người chiến sĩ biệt động kiên trung của Sài Gòn – Chợ Lớn những năm chống Mỹ ác liệt – chính là một trong những người như thế. Cuộc đời ngắn ngủi của anh chỉ hơn hai mươi năm, nhưng đã bùng cháy như ngọn lửa thiêng, để lại câu chuyện anh dũng mà mỗi lần nhắc lại, ta như nghe tiếng trái tim mình thổn thức.
Tuổi trẻ và con đường dấn thân
Những năm đầu 60 của thế kỷ XX, làng Thanh Quýt (Điện Bàn, Quảng Nam) nghèo khó, nhưng lại kiên cường như chính những con người sinh ra từ mảnh đất này. Nguyễn Văn Trỗi từ nhỏ đã sớm biết những nỗi đau mất mát do chiến tranh gây ra. Lớn lên vào Sài Gòn làm thợ điện, anh dần được giác ngộ cách mạng, tham gia phong trào đấu tranh của thanh niên đô thị rồi gia nhập lực lượng Biệt động Sài Gòn.
Một nhân chứng từng kể lại: “Anh Trỗi nhỏ con nhưng nhanh nhẹn, rắn rỏi và rất gan dạ. Việc khó mấy giao cho anh cũng làm tới nơi tới chốn”. Tinh thần ấy đã đưa anh đến nhiệm vụ lịch sử: đặt mìn ám sát Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ McNamara khi tên này sang Việt Nam thị sát chiến trường năm 1964.
Trong lao tù vẫn rực cháy khí phách
Kế hoạch không thành, Nguyễn Văn Trỗi bị địch bắt. Chúng dùng mọi đòn tra tấn tàn bạo nhất để khai thác tin tức, nhưng anh chỉ đáp lại bằng sự im lặng và ánh mắt khinh bỉ. Một chiến sĩ bị giam chung trong nhà lao khám Chí Hòa kể rằng: “Địch đánh thâm người, nhưng Trỗi chưa một lần kêu la. Mỗi lần chúng hỏi, anh đều nói: ‘Tôi làm nhiệm vụ của người Việt Nam yêu nước. Các ông đừng hỏi nữa’”.
Nhà lao Chí Hòa những tháng ngày ấy như một lò lửa. Nhưng giữa lò lửa ấy, Nguyễn Văn Trỗi lại chính là ngọn lửa sáng nhất. Anh viết nên những dòng thư để lại cho vợ – chị Quyên – đầy ắp tình yêu và khí phách cách mạng:
“Hãy sống xứng đáng… Anh không bao giờ khuất phục.”
“Hãy nhớ lấy lời tôi!”
Sáng 15/10/1964, giặc đưa Nguyễn Văn Trỗi ra pháp trường ở sân sau Khám Chí Hòa. Trước họng súng quân thù, anh ung dung như người bước ra đấu trường, không chút run sợ. Khi tay bị trói, anh lớn tiếng yêu cầu:
“Để tôi nhìn Tổ quốc lần cuối!”
Rồi giữa tiếng ồn ã của đám quân cảnh, anh dõng dạc hô lớn:
“Hãy nhớ lấy lời tôi: Đả đảo đế quốc Mỹ! Hồ Chí Minh muôn năm! Việt Nam muôn năm!”
Tiếng hô bị súng đạn giặc cướp đi, nhưng âm vang của nó thì xuyên qua mọi hàng rào thép gai, xuyên qua thời gian, để trở thành lời thề bất diệt của lòng yêu nước.
Một phóng viên nước ngoài chứng kiến đã bàng hoàng viết lại: “Chưa bao giờ tôi thấy một con người trẻ tuổi nào ra đi hiên ngang đến thế.”
Ngọn lửa gửi lại cho thế hệ hôm nay
Nguyễn Văn Trỗi ngã xuống khi tuổi đời mới 24. Nhưng chính từ tuổi 24 ấy, một thời hoa lửa đã bùng cháy, làm rung động trái tim hàng triệu người Việt Nam và bạn bè thế giới. Ngày anh hy sinh, phong trào mang tên “Nguyễn Văn Trỗi” lan rộng khắp Sài Gòn và nhiều nước, trở thành biểu tượng cho tinh thần chống Mỹ cứu nước.
Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua, nhưng câu chuyện về anh vẫn còn nguyên tính thời sự đối với thế hệ trẻ hôm nay:
– Dám dấn thân, dám hy sinh vì Tổ quốc.
– Sống có lý tưởng, có trách nhiệm với nhân dân.
– Giữ trọn niềm tin vào Đảng và con đường cách mạng.
Nguyễn Văn Trỗi – người chiến sĩ trẻ của thời hoa lửa – mãi mãi là ngọn lửa không bao giờ tắt, soi đường cho thanh niên Việt Nam trên hành trình dựng xây đất nước.
