ANH HÙNG LIỆT SĨ NGUYỄN VIẾT XUÂN: KHẨU LỆNH BẤT TỬ GIỮA BIỂN LỬA CHIẾN TRANH

Giữa khói lửa ác liệt của cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, câu nói: "Nhằm thẳng quân thù mà bắn!" đã vượt khỏi giới hạn của một khẩu lệnh quân sự thông thường để trở thành tuyên ngôn của tinh thần dân tộc. Đó không đơn thuần là tiếng hô dõng dạc nơi chiến hào khốc liệt, mà là tiếng nói cất lên từ trái tim của hàng triệu người Việt Nam quyết chiến đấu đến cùng để bảo vệ độc lập tự do cho Tổ quốc. Tên tuổi của anh từ lâu đã đi vào thơ ca, âm nhạc và ký ức lịch sử như một huyền thoại sống động về chủ nghĩa anh hùng cách mạng.

Nguyễn Viết Xuân sinh ngày 20 tháng 1 năm 1933 tại xã Ngũ Kiên, huyện Vĩnh Tường, tỉnh Vĩnh Phúc trong một gia đình nông dân nghèo. Tuổi thơ của anh là chuỗi ngày dài gắn liền với đói nghèo, lam lũ khi đất nước còn chìm trong bóng tối kìm kẹp của chế độ thực dân phong kiến.

Ngay từ thuở nhỏ, Nguyễn Viết Xuân đã phải đi ở đợ, làm thuê cuốc mướn để phụ giúp gia đình giành giật miếng ăn qua ngày. Cuộc sống cơ cực, tủi nhục không làm anh gục ngã mà trái lại, chính những đòn roi và sự bất công đã hun đúc trong anh một ý chí mạnh mẽ, một tinh thần phản kháng sâu sắc. Khi Cách mạng tháng Tám bùng nổ và ngọn lửa kháng chiến chống Pháp lan rộng khắp cả nước, chàng thanh niên Nguyễn Viết Xuân đã sớm giác ngộ lý tưởng cách mạng, hiểu rằng chỉ có đứng lên cầm súng chiến đấu mới có thể giành lại tự do cho quê hương. Năm 1952, anh chính thức gia nhập Quân đội nhân dân Việt Nam, bắt đầu cuộc đời gắn liền với pháo trận và những năm tháng chiến đấu không ngơi nghỉ.

Trong quân ngũ, Nguyễn Viết Xuân nổi tiếng là một người gan dạ, quyết đoán và có tinh thần trách nhiệm rất cao. Với bản lĩnh vững vàng, anh được tin tưởng giao nhiệm vụ làm Chính trị viên Đại đội 3, Tiểu đoàn 14 pháo cao xạ thuộc Sư đoàn 325. Đây là đơn vị chủ lực có nhiệm vụ bảo vệ bầu trời miền Bắc trước các cuộc không kích điên cuồng của không quân Mỹ.

Những năm 1964, chiến tranh leo thang ngày càng khốc liệt, máy bay Mỹ liên tục dội bom xuống các tuyến giao thông, cầu cống và khu dân cư nhằm phá hoại hậu phương. Trong hoàn cảnh ngàn cân treo sợi tóc ấy, những người lính pháo cao xạ như Nguyễn Viết Xuân đã trở thành “lá chắn thép” kiên cường nơi tuyến lửa. Đồng đội kể lại rằng anh luôn là người có mặt ở những tọa độ nguy hiểm nhất. Trong mỗi trận đánh, anh không chỉ trực tiếp chỉ huy tác chiến mà còn là điểm tựa tinh thần vững chắc cho các chiến sĩ bằng sự bình tĩnh và lòng quả cảm phi thường cùng lời động viên: "Nếu mình lùi một bước thì quê hương sẽ mất thêm một phần máu thịt."

Ngày 18/11/1964, bầu trời tỉnh Quảng Bình rung chuyển bởi những đợt oanh tạc dữ dội của không quân Mỹ. Hàng chục máy bay phản lực gầm rú lao xuống trận địa pháo cao xạ, bom nổ liên hồi khiến đất đá tung mù mịt, không khí đặc quánh mùi thuốc súng và khói lửa. Trong trận chiến sinh tử ấy, Nguyễn Viết Xuân bị trúng đạn rất nặng, đùi phải của anh gần như dập nát hoàn toàn. Máu chảy xối xả nhưng anh nhất quyết không chịu rời trận địa.

Khi người y tá định đưa anh về tuyến sau cấp cứu, anh gạt đi, nghiến răng nén cơn đau tột cùng và yêu cầu giữ vững vị trí chiến đấu. Giữa lúc máy bay địch bổ nhào lao xuống oanh tạc dữ dội nhất, Nguyễn Viết Xuân được đồng đội dìu đứng dậy bên thành chiến hào. Trong tiếng bom rung trời chuyển đất, anh dồn toàn bộ sức lực tàn cuối cùng để hô vang khẩu lệnh đanh thép: "Nhằm thẳng quân thù mà bắn!"

Tiếng hô ấy như một luồng điện mạnh mẽ chạy xuyên qua khắp trận địa, tiếp thêm ý chí thép cho toàn đơn vị. Các khẩu pháo đồng loạt nhả đạn đỏ rực bầu trời, bắn cháy ngay lập tức hai chiếc máy bay phản lực của Mỹ. Dù bị thương cực kỳ nặng, Nguyễn Viết Xuân vẫn kiên cường bám trụ, chỉ huy chiến đấu cho đến hơi thở cuối cùng. Anh anh dũng hy sinh trên mâm pháo khi mới vừa tròn 31 tuổi, để lại một huyền thoại bất tử trong lịch sử chiến tranh Việt Nam.

Khẩu lệnh của Nguyễn Viết Xuân chỉ gồm sáu chữ ngắn gọn nhưng chứa đựng một sức mạnh tinh thần vô cùng lớn lao:

• “Nhằm thẳng” thể hiện sự tập trung cao độ, thái độ hiên ngang, không run sợ, không dao động trước hỏa lực của kẻ thù.

Trong bối cảnh chiến tranh ác liệt, khẩu lệnh ấy vượt lên trên một lời chỉ huy quân sự đơn thuần, trở thành sự khái quát cao độ cho tinh thần chiến đấu của cả dân tộc Việt Nam: đối diện trực tiếp với hiểm nguy, không bao giờ lùi bước trước bạo lực. Sau sự hy sinh của anh, câu nói này đã nhanh chóng lan tỏa khắp các mặt trận, trở thành khẩu hiệu hành động, cổ vũ cho biết bao thế hệ chiến sĩ trong suốt những năm tháng chống Mỹ cứu nước.

Ngày 1/1/1967, liệt sĩ Nguyễn Viết Xuân được Đảng và Nhà nước truy tặng danh hiệu cao quý Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Tên của anh đã hòa vào sông núi, được trang trọng đặt cho nhiều tuyến đường, ngôi trường và công trình lớn trên khắp cả nước, trở thành nguồn cảm hứng bất tận trong thơ ca, nhạc họa cách mạng để giáo dục thế hệ trẻ.