ANH HÙNG LIỆT SĨ NGUYỄN VIẾT XUÂN – “NHẰM THẲNG QUÂN THÙ MÀ BẮN!”
Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, nhiều câu nói đã trở thành bất tử, truyền lửa cho hàng triệu chiến sĩ. Một trong những câu nói ấy được cất lên trên trận địa Vĩnh Linh năm 1964, bởi người chiến sĩ pháo binh Nguyễn Viết Xuân:
“Nhằm thẳng quân thù mà bắn!”
Câu nói ấy không chỉ là khẩu lệnh chiến đấu, mà còn là biểu tượng của tinh thần kiên cường, của ý chí quyết thắng trong những ngày đầu Mỹ mở rộng chiến tranh ra miền Bắc.
1. Người chiến sĩ nông dân mang lý tưởng lớn
Nguyễn Viết Xuân sinh năm 1934 tại Vĩnh Xá, Vĩnh Linh, Quảng Trị – miền đất “tuyến đầu đụng lửa”. Lớn lên trong nghèo khó nhưng sớm giàu lòng yêu nước, anh gia nhập quân đội năm 1953. Sau chiến thắng Điện Biên Phủ, anh tiếp tục ở lại quân ngũ, được đào tạo thành chỉ huy pháo binh.
Dù dáng người nhỏ, nhưng Xuân nổi bật bởi sự gan dạ và tính kỷ luật cao. Đồng đội nhận xét: “Anh Xuân nói ít, làm nhiều, đã nhận việc là làm đến cùng.”
2. Miền Bắc bước vào cuộc chiến khốc liệt
Năm 1964, Mỹ tăng cường không kích miền Bắc, đặc biệt là khu vực Vĩnh Linh – nơi giáp giới vĩ tuyến 17. Đơn vị pháo cao xạ của Nguyễn Viết Xuân có nhiệm vụ bảo vệ cầu đường, trận địa, dân cư trước sự đánh phá dữ dội của không quân Mỹ.
Thời điểm này, khí thế chiến đấu của quân dân miền Bắc dâng cao, nhưng cũng đối diện vô vàn khó khăn: vũ khí thô sơ, điều kiện thiếu thốn, chiến sĩ phần lớn rất trẻ. Trong hoàn cảnh ấy, lời hiệu lệnh của người chỉ huy có sức mạnh tinh thần cực kỳ lớn.
3. Khoảnh khắc lịch sử trên trận địa Vĩnh Linh
Ngày 18/11/1964, khi một tốp máy bay Mỹ ồ ạt tấn công, trận địa pháo của Nguyễn Viết Xuân bị đánh trả dữ dội. Đạn pháo của ta gặp khó khăn vì máy bay địch bay cao và áp sát liên tục. Trong giây phút quyết định, Nguyễn Viết Xuân đứng bật dậy giữa lằn đạn, hô vang:
“Nhằm thẳng quân thù mà bắn!”
Tiếng hô như sét đánh, khiến toàn đơn vị lập tức bừng lên khí thế mới. Những loạt pháo chính xác đã khiến máy bay Mỹ buộc phải rút lui. Khoảnh khắc Xuân hô khẩu lệnh cũng là lúc anh trúng đạn và hi sinh ngay trên trận địa, ở tuổi 30.
4. Từ khẩu lệnh chiến đấu đến biểu tượng tinh thần dân tộc
Câu nói của Nguyễn Viết Xuân nhanh chóng lan truyền khắp miền Bắc rồi vào miền Nam. Tại các mặt trận, các chiến sĩ truyền nhau câu khẩu hiệu ấy như lời thề quyết tử. Nó trở thành sức mạnh tinh thần, là lời hiệu triệu can trường vượt lên gian khổ.
Không chỉ vậy, câu nói còn được đưa vào bài hát, thơ ca, tiểu thuyết, phim tài liệu. Ngay cả thế hệ trẻ ngày nay, khi nhắc đến những câu nói bất tử của thời chống Mỹ, đều nhớ tới lời của Nguyễn Viết Xuân.
5. Người anh hùng sống mãi
Nhà nước truy tặng anh danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Tên anh được đặt cho trường học, đường phố, doanh trại quân đội. Nhưng hơn tất cả, anh sống mãi trong ký ức của nhân dân như tấm gương về tinh thần chiến đấu quả cảm, về lòng tin vào thắng lợi cuối cùng.
