ANH HÙNG LIỆT SĨ PHAN ĐÌNH GIÓT Người anh hùng lấy thân mình lấp lỗ châu mai

Phan Đình Giót sinh năm 1922, quê ở thôn Vĩnh Yên, xã Cẩm Quan, huyện Cẩm Xuyên, tỉnh Hà Tĩnh. Một số tài liệu trước đây có cách ghi địa danh khác nhau do thay đổi đơn vị hành chính qua các thời kỳ, nhưng các nguồn của Báo Quân đội nhân dân và Báo Hà Tĩnh đều xác định quê hương của ông thuộc xã Cẩm Quan, huyện Cẩm Xuyên, tỉnh Hà Tĩnh.

Phan Đình Giót sinh ra trong một gia đình nghèo. Tuổi thơ của ông gắn với cuộc sống cơ cực, thiếu thốn. Từ năm 13 tuổi, ông đã phải đi ở, làm thuê để kiếm sống. Chính hoàn cảnh ấy đã tôi luyện ở người thanh niên Phan Đình Giót nghị lực, sức chịu đựng và ý chí vượt qua gian khổ.

Những năm tháng tuổi thơ đầy nhọc nhằn không làm ông khuất phục trước số phận. Trái lại, đó là một trong những nền tảng hình thành phẩm chất của người chiến sĩ sau này: chịu khó, kiên cường, không ngại gian nan và luôn biết đặt lợi ích chung lên trên lợi ích của bản thân.

Tuổi trẻ và quá trình hoạt động cách mạng

Sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945, Phan Đình Giót tham gia lực lượng tự vệ chiến đấu tại địa phương. Đến năm 1950, ông xung phong vào bộ đội chủ lực.

Trong quân ngũ, Phan Đình Giót nhanh chóng thể hiện tinh thần trách nhiệm và ý chí chiến đấu. Ông tham gia nhiều chiến dịch lớn của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, trong đó có các chiến dịch Trung Du, Hòa Bình, Tây Bắc và sau đó là Chiến dịch Điện Biên Phủ.

Những trận đánh trước Điện Biên Phủ đã cho thấy rõ bản lĩnh của người chiến sĩ Phan Đình Giót. Trong một trận chiến trên Đường 18, dù bị thương nặng sau khi tiêu diệt lô cốt, ông vẫn xin ở lại tiếp tục chiến đấu cho đến khi trận đánh kết thúc. Cuối năm 1950, trong trận đánh vị trí Chùa Tiếng, ông cũng trực tiếp thực hiện nhiệm vụ phá lô cốt và góp phần tạo điều kiện cho đơn vị giành thắng lợi.

Không chỉ dũng cảm trong chiến đấu, Phan Đình Giót còn được đồng đội quý mến bởi tinh thần đồng chí, đồng đội. Theo Báo Quân đội nhân dân, trong cuộc sống quân ngũ, ông luôn tự giác, gương mẫu, hết lòng giúp đỡ đồng đội, sẵn sàng nhận khó khăn về mình và nhường thuận lợi cho người khác. Khi đồng đội mắc khuyết điểm, ông nhẹ nhàng phân tích, khuyên nhủ. Vì vậy, ông được anh em trong đơn vị yêu mến, gọi là “anh cả”.

Những chiến công và đóng góp tiêu biểu

Một trong những phẩm chất nổi bật của Phan Đình Giót là tinh thần vượt khó và ý chí hoàn thành nhiệm vụ. Trong cuộc hành quân vào Chiến dịch Điện Biên Phủ, đơn vị của ông phải vượt gần 500km, qua nhiều đèo dốc, mang vác nặng. Chân ông bị nứt nẻ, đau buốt, rướm máu nhưng ông vẫn cố gắng cùng đơn vị tiếp tục hành quân.

Chiều ngày 13/3/1954, quân ta bắt đầu trận tiến công cứ điểm Him Lam – trận đánh mở màn Chiến dịch Điện Biên Phủ. Phan Đình Giót khi đó là Tiểu đội phó bộ binh thuộc Đại đội 58, Tiểu đoàn 428, Trung đoàn 141, Đại đoàn 312.

Trận chiến diễn ra vô cùng ác liệt. Các chiến sĩ Đại đội 58 lần lượt phá các hàng rào của địch. Phan Đình Giót trực tiếp đánh bộc phá mở đường. Khi đánh đến quả bộc phá thứ chín, ông bị thương ở đùi nhưng vẫn tiếp tục chiến đấu.

Trong tình thế hỏa lực địch liên tục bắn chặn, bộ đội ta gặp nhiều khó khăn, Phan Đình Giót tiếp tục dùng lựu đạn và tiểu liên chế áp các hỏa điểm của địch. Ông bị thương nặng ở vai, mất nhiều máu nhưng vẫn không rời vị trí chiến đấu.

Khi một hỏa điểm của địch từ lô cốt tiếp tục bắn dữ dội, đội hình xung kích của ta bị chặn lại. Những người chỉ huy trung đội lần lượt bị thương hoặc hy sinh. Trong hoàn cảnh ấy, Phan Đình Giót vẫn tiếp tục chiến đấu và đảm nhiệm việc chỉ huy.

Ông bò dần về phía hỏa điểm địch. Khi đến gần lỗ châu mai, Phan Đình Giót dùng tiểu liên bắn mạnh vào vị trí này. Sau đó, bằng toàn bộ sức lực còn lại, ông hô vang:

“Quyết hy sinh vì Đảng, vì dân!”

Rồi ông lấy thân mình lấp kín lỗ châu mai của địch.

Hỏa điểm nguy hiểm bị dập tắt, tạo điều kiện để bộ đội ta đồng loạt xung phong. Cứ điểm Him Lam bị tiêu diệt, mở đầu cho Chiến dịch Điện Biên Phủ. Hành động của Phan Đình Giót trở thành một trong những biểu tượng tiêu biểu của chủ nghĩa anh hùng cách mạng Việt Nam trong Chiến dịch Điện Biên Phủ.

Phan Đình Giót hy sinh lúc 22 giờ 30 phút ngày 13/3/1954, khi mới 32 tuổi.

Câu nói, lời căn dặn và nhận xét tiêu biểu

Câu nói nổi tiếng được các nguồn báo chí chính thống ghi lại của Phan Đình Giót trước khi lấy thân mình lấp lỗ châu mai là:

“Quyết hy sinh vì Đảng, vì dân!”

Câu nói được Báo Quân đội nhân dân và Báo Hà Tĩnh ghi nhận trong tường thuật về trận đánh Him Lam. Đây là câu nói có nguồn xác thực, vì vậy có thể sử dụng trong các hoạt động giáo dục truyền thống, sinh hoạt Đoàn, Chi bộ và tuyên truyền kỷ niệm Chiến thắng Điện Biên Phủ.

Bên cạnh lời nói của chính Phan Đình Giót, Thiếu tá Nguyễn Ngọc Thắng, Trung đoàn trưởng Trung đoàn 141, từng nhận định rằng hình ảnh Phan Đình Giót “lấy thân mình lấp lỗ châu mai” đã trở thành biểu tượng sáng ngời của chủ nghĩa anh hùng cách mạng, niềm tự hào của lớp lớp thế hệ cán bộ, chiến sĩ Trung đoàn 141.

Những lời ghi nhận ấy cho thấy giá trị của tấm gương Phan Đình Giót không chỉ nằm ở một khoảnh khắc lịch sử, mà còn được tiếp nối trong ký ức và truyền thống của đơn vị qua nhiều thế hệ.

Phẩm chất, tài năng và những nét nổi bật

Phan Đình Giót nổi bật trước hết ở lòng yêu nước, tinh thần chiến đấu kiên cường và ý thức đặt nhiệm vụ chung lên trên sự an nguy của bản thân.

Từ một người thanh niên nghèo phải đi ở, làm thuê từ nhỏ, ông đã trở thành một chiến sĩ cách mạng kiên cường. Trong cuộc sống quân ngũ, ông gương mẫu, gần gũi, thương yêu đồng đội và luôn nhận về mình những phần việc khó khăn. Chính những phẩm chất bình dị ấy đã tạo nên hình ảnh một người chiến sĩ được đồng đội tin yêu.

Trong chiến đấu, ông thể hiện khả năng chịu đựng phi thường. Không chỉ một lần, Phan Đình Giót đã chiến đấu khi đang bị thương. Tại Him Lam, dù bị thương nhiều lần và mất nhiều máu, ông vẫn tiếp tục tìm cách dập tắt hỏa điểm đang uy hiếp đồng đội.

Điều đáng trân trọng là hành động của ông không phải một hành động riêng lẻ tách khỏi cả quá trình rèn luyện. Đó là kết quả của một quá trình sống, chiến đấu, gắn bó với đồng đội và luôn đặt nhiệm vụ lên trên lợi ích cá nhân.

Chính vì vậy, hình ảnh Phan Đình Giót trở thành biểu tượng của lòng dũng cảm, tinh thần trách nhiệm, ý chí vượt qua gian khổ và chủ nghĩa anh hùng cách mạng.

Những năm cuối đời và sự ghi nhận

Phan Đình Giót hy sinh tại mặt trận Điện Biên Phủ ngày 13/3/1954, khi mới 32 tuổi. Ông không có những năm tháng cuối đời sau chiến tranh; toàn bộ sự nghiệp chiến đấu của ông khép lại ngay trong trận đánh mở màn Chiến dịch Điện Biên Phủ.

Sau khi hy sinh, những đóng góp và sự hy sinh của Phan Đình Giót được Đảng, Nhà nước ghi nhận. Ông được truy tặng Huân chương Quân công hạng Nhì và danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân theo Quyết định số 714/SL ngày 31/8/1955.

Ông là một trong những anh hùng tiêu biểu được tuyên dương vì thành tích trong Chiến dịch Điện Biên Phủ. Tên tuổi Phan Đình Giót cùng hình ảnh “lấp lỗ châu mai” đã trở thành một phần không thể tách rời khi nhắc đến trận đánh Him Lam và những tấm gương anh dũng của quân đội ta trong Chiến dịch Điện Biên Phủ.

Ngày nay, Trung đoàn 141 vẫn tổ chức dâng hương trước tượng đài Anh hùng liệt sĩ Phan Đình Giót trong khuôn viên đơn vị vào dịp 13/3 hằng năm để tưởng nhớ người chiến sĩ đã hy sinh trong trận đánh mở màn chiến dịch.

Lời kết – bài học và ý nghĩa giáo dục đối với thế hệ trẻ

Cuộc đời Phan Đình Giót tuy ngắn ngủi nhưng chứa đựng một giá trị giáo dục sâu sắc. Từ một người thanh niên xuất thân trong cảnh nghèo khó, ông đã vượt lên hoàn cảnh, gia nhập lực lượng cách mạng, trưởng thành trong chiến đấu và trở thành người chiến sĩ được đồng đội tin yêu.

Điều làm nên giá trị bất tử của Phan Đình Giót không chỉ là khoảnh khắc ông lấy thân mình lấp lỗ châu mai, mà còn là cả quá trình sống có lý tưởng, có trách nhiệm, biết yêu thương đồng đội và không lùi bước trước khó khăn.

Câu nói “Quyết hy sinh vì Đảng, vì dân!” được ông nói trong thời khắc quyết định đã trở thành biểu tượng cho tinh thần đặt lợi ích của Tổ quốc và nhân dân lên trên lợi ích cá nhân. Đó cũng là lời nhắc nhở đối với thế hệ hôm nay về trách nhiệm của mỗi người đối với cộng đồng và đất nước.

Đối với đoàn viên, thanh niên, học tập tấm gương Phan Đình Giót không có nghĩa là tìm kiếm những thử thách nguy hiểm, mà là học ở ông tinh thần trách nhiệm, ý chí vượt khó, sự tận tụy với tập thể, lòng yêu quê hương và thái độ sống có lý tưởng.

Trong thời bình, những giá trị ấy có thể được thể hiện bằng những việc rất cụ thể: học tập nghiêm túc, lao động sáng tạo, giữ gìn kỷ luật, sống tử tế, giúp đỡ đồng đội và cộng đồng, chủ động nhận nhiệm vụ khó, dám chịu trách nhiệm với việc mình làm và không ngừng đóng góp cho quê hương.

Hơn bảy thập kỷ đã trôi qua kể từ ngày Phan Đình Giót ngã xuống tại Him Lam, nhưng hình ảnh người chiến sĩ trẻ tuổi ấy vẫn sống trong ký ức dân tộc. Từ một cuộc đời ngắn ngủi đã tỏa sáng một lý tưởng lớn; từ sự hy sinh của một người đã mở đường cho đồng đội tiến lên.

Tên tuổi Phan Đình Giót vì thế không chỉ thuộc về lịch sử Điện Biên Phủ, mà còn là một bài học sống động để các thế hệ hôm nay hiểu hơn về giá trị của độc lập, hòa bình và trách nhiệm của tuổi trẻ đối với Tổ quốc.