Anh hùng, liệt sĩ Phan Việt Thống

Phan Việt Thống tên thật là Phan Văn Thống , sinh năm 1930 tại làng Tân Bình, huyện Cai Lậy, tỉnh Mỹ Tho (nay là xã Tân Bình, thị xã Cai Lậy, tỉnh Tiền Giang) trong một gia đình nông dân có truyền thống cách mạng.

Năm 1947, ông giác ngộ cách mạng, gia nhập đội du kích của xã nhà, chiến đấu chống thực dân Pháp xâm lược. Do có thành tích xuất sắc trong chiến đấu, nên đầu năm 1954, ông được đề bạt làm Xã đội trưởng xã Tân Bình.

Sau khi hiệp định Genève được ký kết (7 – 1954), ông được Đảng phân công ở lại miền Nam, tiếp tục cuộc chiến đấu chống đế quốc Mỹ xâm lược. Dưới sự chỉ huy của ông, đội du kích xã Tân Bình đã đánh hàng chục trận, làm thất bại nhiều cuộc càn quét ác liệt của địch, từng bước mở rộng vùng giải phóng của xã. Năm 1962, ông được bầu làm Bí thư Xã ủy Tân Bình.

Năm 1963, do yêu cầu của chiến trường huyện Cai Lậy vốn rất nóng bỏng và căng thẳng, ông được bổ sung vào Huyện đội, phụ trách du kích liên xã; và đến năm 1967, đảm nhận trọng trách là Huyện đội trưởng. Trong cuộc tổng tiến công và nổi dậy xuân Mậu Thân 1968, ông là người chỉ huy quân dân trong huyện thực hiện các cuộc tiến công mạnh mẽ vào các đồn bót và căn cứ quân sự của địch ở trên toàn huyện Cai Lậy, lập nên những chiến công vang dội, tiêu biểu là trận diệt đồn Cây Kè (xã Mỹ Thành), đồn Lộ Quẹo (xã Phú Nhuận) và giải phóng tuyến lộ 12 từ xã Mỹ Phước Tây đến xã Tân Bình,... Sau đó, ông chỉ huy bộ đội địa phương huyện và du kích các xã kiên quyết đánh địch phản kích, bảo vệ vững chắc vùng giải phóng ở bắc Lộ 4 và các lõm du kích ở nam Lộ 4 (nay là Quốc lộ 1).

Năm 1969, ông đã trực tiếp chỉ huy đại đội địa phương quân huyện Cai Lậy tấn công tiêu diệt 1 trung đội Mỹ khi bọn chúng càn quét ở lộ Hòa Thượng (xã Phú Nhuận). Cũng trong năm này, ông được giữ  chức vụ Phó Bí thư Huyện ủy Cai Lậy. Cuối năm 1970, theo sự chỉ đạo của Tỉnh ủy, huyện Cai Lậy được chia thành hai huyện Cai Lậy Nam và Cai Lậy Bắc. Đầu năm 1971, ông được bầu làm Tỉnh uỷ viên, Bí thư Huyện ủy Cai Lậy Bắc. Vào thời điểm này, tuy địch tăng cường đánh phá ác liệt, nhưng ông vẫn kiên cường bám sát địa bàn, lãnh chỉ đạo phong trào cách mạng ở địa phương tiến lên.

Trường THPT Phan Việt Thống

Ngày 8-12-1971, địch đổ bọn biệt kích bất ngờ bao vây căn cứ Huyện ủy đóng ở khu vườn Bờ Rô, ấp Bình Hưng, xã Bình Phú. Với tinh thần thà hy sinh chứ nhất quyết không để địch bắt sống, ông đã chiến đấu đến viên đạn cuối cùng và anh dũng hy sinh. Sau ngày miền Nam hoàn toàn được giải phóng (30 – 4 – 1975), ông được Nhà nước truy tặng nhiều Huân chương cao quý. Bí danh của ông - Phan Việt Thống - được đặt tên trường trung học phổ thông ở xã Bình Phú, huyện Cai Lậy; tên đường ở thị xã Cai Lậy, tỉnh Tiền Giang.