Anh hùng liệt sĩ Quách Văn Rạng - Vầng sáng bất tử trên bầu trời biên cương
Anh hùng - liệt sĩ Quách Văn Rạng sinh năm 1956, dân tộc Mường, quê ở xã Thành Công, huyện Thạch Thành, tỉnh Thanh Hóa là một trong những biểu tượng sáng ngời của tinh thần quả cảm và lòng trung thành tuyệt đối với Tổ quốc. Nhập ngũ tháng 3/1975, từ chàng trai hiền lành, chất phác, anh nhanh chóng trưởng thành trong quân ngũ. Sau 5 tháng huấn luyện tại Trung đoàn 14 (Triệu Sơn, Thanh Hóa), anh được đưa ra huấn luyện tiếp tại Công an vũ trang Hoàng Liên Sơn- bước chuẩn bị quan trọng để anh trở thành người chiến sĩ biên phòng vững vàng nơi tuyến đầu.
Trên mảnh đất biên cương khắc nghiệt ấy, từ tháng 12/1975 đến tháng 9/1978, Quách Văn Rạng là hạ sĩ, phó tiểu đội trưởng thuộc Đồn biên phòng cửa khẩu Lào Cai, Công an nhân dân vũ trang Hoàng Liên Sơn. Từ 10/1978 - 2/1979, anh được tin tưởng giao nhiệm vụ tiểu đội trưởng.
Trong cuộc chiến đấu ngày 17/2/1979, khi quân xâm lược Trung Quốc huy động xe tăng, pháo binh tấn công dữ dội vào đồn biên phòng 125, thực hiện quyết tâm chiến đấu của đồn, Quách Văn Rạng đã mưu trí, dũng cảm chỉ huy đơn vị đánh trả quyết liệt, bẻ gãy nhiều đợt tấn công của chúng, giữ vững trận địa đầu cầu (bên bờ sông Nậm Thi). Buổi chiều cùng ngày, đồng chí dũng cảm dẫn hai chiến sĩ vượt khỏi chiến hào tiến đánh xe tăng địch ở khu vực dốc Máng Nước, thị xã Lào Cai, bắn cháy 2 xe tàng của địch, tiêu diệt nhiều tên, góp phần chặn đứng bước tiến của kẻ thù.
Khi tình hình chiến sự biến động, đơn vị cơ động sang trận địa mới, Quách Văn Rạng và hai chiến sĩ Phạm Dũng Tiến, Lê Hồng Cẩm đã xung phong ở lại chặn địch tại khu vực đầu cầu Cốc Lếu. Suốt 5 ngày đêm chiến đấu trong vòng vây, những người lính biên phòng kiên cường ấy đã viết nên trang sử bi tráng giữa nơi đầu sóng ngọn gió. Khi đồng chí Cẩm bị thương nặng, tiểu đội trưởng Rạng đã cõng đồng đội tìm đường thoát khỏi vòng vây; nhưng khi bị địch phát hiện, anh lập tức đánh lạc hướng, giấu đồng đội bị thương vào bụi cây rồi một mình kiên quyết chống trả. Bị địch bao vây đông đảo, anh vẫn bình tĩnh chiến đấu, ném hai quả lựu đạn cuối cùng để tiêu diệt thêm nhiều tên. Bị bắt, anh phải chịu những đòn tra tấn man rợ: địch dùng lưỡi lê chọc vào mắt anh, vừa hành hạ vừa dụ dỗ, nhằm ép anh khai báo vị trí đơn vị. Nhưng chúng đã lầm, các đòn tra tấn và những lời dụ dỗ ngon ngọt của chúng đều không lay chuyển được tinh thần gang thép của anh. Trước phút hiểm nguy nhất, Quách Văn Rạng vẫn giữ trọn khí tiết người chiến sĩ biên phòng, không một lời khuất phục. Không đạt được mục đích, kẻ thù đã hèn hạ sát hại anh.
Sự hy sinh của Anh hùng liệt sĩ Quách Văn Rạng không chỉ để lại niềm tiếc thương vô hạn, mà còn trở thành ngọn đuốc sáng bất diệt cho các thế hệ chiến sĩ biên phòng noi theo. Với những chiến công và phẩm chất kiên trung, liệt sĩ Quách Văn Rạng được truy tặng Huân chương Quân công hạng Ba. Ngày 19-12-1979, liệt sĩ Quách Văn Rạng được Đảng, Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng LLVTND.
Để ghi nhớ sự hy sinh, cống hiến to lớn của các anh hùng, liệt sĩ đã hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc và nhân dân trong cuộc chiến đấu bảo vệ biên giới năm 1979, đầu năm 2014, HĐND tỉnh Lào Cai đã ra quyết định lấy tên 4 Anh hùng, liệt sĩ hy sinh trong cuộc chiến đấu bảo vệ biên giới tỉnh Lào Cai năm 1979 đặt tên cho các đường phố trên địa bàn, trong đó có liệt sĩ Quách Văn Rạng. Tên của liệt sĩ
Quách Văn Rạng được đặt tên cho một khu phố mới của khu đô thị mới Lào Cai - Cam Đường. Trên con phố mang tên anh hôm nay, mỗi bước chân của người dân là một lời nhắc rằng sự bình yên mà đất nước đang có được đánh đổi bằng máu, bằng tuổi trẻ và bằng sự hy sinh anh dũng của những người con như Quách Văn Rạng. Đó là sự tri ân của thế hệ hôm nay đối với các Anh hùng, liệt sĩ đã ngã xuống vì biên cương Tổ quốc, vì độc lập, tự do, hạnh phúc của nhân dân./.
