Anh hùng, Liệt sĩ, Thiếu tướng Nguyễn Văn Trỗi

Anh hùng, Liệt sĩ, Thiếu tướng Nguyễn Văn Trỗi

Nhắc đến "thời hoa lửa" của dân tộc, bên cạnh những vị tướng lĩnh tài ba hay những trí thức dấn thân nơi tuyến đầu, không thể không nhắc đến những người con của giai cấp công nhân bình dị nhưng mang trong mình trái tim sắt đá và tinh thần bất khuất. Một trong những biểu tượng sáng ngời cho khí phách ấy chính là Anh hùng liệt sĩ Nguyễn Văn Trỗi.

1. Người thợ điện trẻ tuổi và tấm lòng yêu nước

Nguyễn Văn Trỗi sinh năm 1940 tại Quảng Nam, lớn lên trong một gia đình nghèo khó và phải sớm tha hương vào Sài Gòn mưu sinh. Làm nghề thợ điện tại Tổng nha Cảnh sát Sài Gòn, anh sớm tiếp xúc với phong trào cách mạng bí mật trong lòng đô thị và giác ngộ lý tưởng đấu tranh chống Mỹ cứu nước.

Dù cuộc sống mưu sinh vất vả, anh luôn tích cực tham gia các hoạt động tuyên truyền, vận động và gia nhập lực lượng biệt động thành Sài Gòn – Gia Định, trực tiếp tham gia vào các nhiệm vụ hiểm nguy ngay giữa sào huyệt của kẻ thù.

2. Trận đánh lịch sử và phút giây hiên ngang trước mặt giặc

Tháng 5 năm 1964, Nguyễn Văn Trỗi nhận nhiệm vụ đặc biệt: cài mìn tại cầu Công Lý (nay là cầu Nguyễn Văn Trỗi, TP. Hồ Chí Minh) để tiêu diệt phái đoàn quân sự cấp cao của Mỹ do Bộ trưởng Quốc phòng Robert McNamara dẫn đầu.

Tuy nhiên, kế hoạch bị bại lộ trước giờ phút thực hiện. Nguyễn Văn Trỗi bị địch bắt trong tình trạng bị tra tấn dã man. Dù chịu đựng những đòn roi tàn khốc của kẻ thù, anh vẫn kiên trung, giữ vững khí tiết người chiến sĩ cách mạng, không khai báo nửa lời, nhận hết trách nhiệm về mình để bảo vệ cơ sở và đồng đội.

3. Nụ cười bất tử và tiếng hô vang trước cọc bắn

Bất chấp sự phản đối của dư luận quốc tế và phong trào đấu tranh của thanh niên thế giới lúc bấy giờ, chính quyền ngụy quyền Sài Gòn đã kết án tử hình anh.

Trưa ngày 15 tháng 10 năm 1964, tại sân nhà lao Chí Hòa, trước cọc bắn của kẻ thù, Nguyễn Văn Trỗi từ chối bị bịt mắt. Nhìn thẳng vào những nòng súng đen ngòm của đao phủ, anh đã hiên ngang hô vang những lời cuối cùng trước khi ngã xuống:

"Đả đảo đế quốc Mỹ!" "Đả đảo Nguyễn Khánh!" "Hồ Chí Minh muôn năm! Hồ Chí Minh muôn năm! Hồ Chí Minh muôn năm!"

Giây phút anh ngã xuống khi tuổi đời mới tròn 24 đã biến anh thành một biểu tượng của chủ nghĩa anh hùng cách mạng. Hình ảnh và câu nói của anh: "Hãy nhớ lấy lời tôi! Đả đảo đế quốc Mỹ..." đã lan tỏa mạnh mẽ khắp năm châu, truyền cảm hứng cho phong trào phản chiến trên toàn thế giới, đặc biệt là phong trào của tuổi trẻ châu Mỹ Latinh (tên anh đã được lấy để đặt cho nhiều trường học, đường phố và phong trào thanh niên ở Cuba, Venezuela...).

Cuộc đời ngắn ngủi nhưng oanh liệt của Nguyễn Văn Trỗi là minh chứng cho thấy "thời hoa lửa" không chỉ có những trận đánh lớn ngoài mặt trận, mà còn có cả những chiến công thầm lặng, kiên cường ngay giữa lòng địch thủ của những con người bình dị nhất.