Anh hùng liệt sĩ Tô Vĩnh Diện – Người lấy thân mình chèn pháo

Tô Vĩnh Diện (1924–1954) là một trong những anh hùng tiêu biểu của Quân đội nhân dân Việt Nam trong Chiến dịch Điện Biên Phủ. Ông quê ở xã Nông Trường, huyện Nông Cống, tỉnh Thanh Hóa. Năm 1949, ông xung phong nhập ngũ và trải qua nhiều nhiệm vụ, luôn được đồng đội biết đến là người gương mẫu, dũng cảm và có tinh thần trách nhiệm cao.

Năm 1953, Tô Vĩnh Diện được điều về đơn vị pháo cao xạ 37mm thuộc Đại đội 827, Tiểu đoàn 394, Trung đoàn 367. Trong quá trình chuẩn bị cho Chiến dịch Điện Biên Phủ, ông cùng đồng đội phải kéo những khẩu pháo nặng hàng tấn vượt qua núi cao, đường dốc và địa hình hiểm trở bằng sức người. Công việc vô cùng gian khổ và nguy hiểm, nhưng ông luôn xung phong nhận những phần việc khó khăn, thường xuyên kiểm tra đường kéo pháo và động viên đồng đội.

Đêm 1/2/1954, khi đơn vị đang kéo pháo ra khỏi trận địa theo phương án tác chiến mới, đến khu vực Dốc Chuối, một đoạn đường rất dốc và hiểm trở, dây tời bất ngờ bị đứt. Khẩu pháo mất lực giữ và bắt đầu lao xuống phía vực. Trước tình thế nguy hiểm, Tô Vĩnh Diện đã dùng sức mình ghì và điều khiển càng pháo, hướng khẩu pháo vào vách núi để ngăn không cho nó lao xuống vực sâu.

Trong khoảnh khắc quyết định ấy, ông đã lấy thân mình chèn pháo. Khẩu pháo được giữ lại, nhưng bánh pháo nặng hơn hai tấn đã đè lên người ông. Bị thương rất nặng, Tô Vĩnh Diện vẫn chỉ quan tâm đến nhiệm vụ và đồng đội. Theo lời kể được lưu lại, câu hỏi cuối cùng của ông là: “Pháo có sao không?” Sau đó, ông kiệt sức và anh dũng hy sinh.

Sự hy sinh của Tô Vĩnh Diện đã gây xúc động sâu sắc trong toàn đơn vị. Ngay tại mặt trận, ông được truy tặng Huân chương Chiến công hạng Nhất. Tấm gương của ông đã trở thành nguồn động viên lớn đối với các chiến sĩ đang thực hiện nhiệm vụ kéo pháo. (Quân Đội Nhân Dân)

Ngày 7/5/1956, Tô Vĩnh Diện được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Hài cốt của ông hiện được an táng tại Nghĩa trang Liệt sĩ A1, thành phố Điện Biên Phủ.

Tô Vĩnh Diện đã hy sinh khi tuổi đời còn rất trẻ, nhưng hành động lấy thân mình cứu pháo đã trở thành một biểu tượng bất tử của lòng dũng cảm, tinh thần trách nhiệm và sự hy sinh vì đồng đội, vì nhiệm vụ. Cùng với những người anh hùng như Phan Đình Giót, Bế Văn Đàn và Trần Can, tên tuổi Tô Vĩnh Diện đã góp phần làm nên bản anh hùng ca của Chiến thắng Điện Biên Phủ.

“Thà hy sinh quyết bảo vệ pháo” – tinh thần ấy đã trở thành dấu ấn sâu đậm trong lịch sử và nhắc nhở các thế hệ sau về giá trị của lòng yêu nước, ý chí và trách nhiệm đối với Tổ quốc.

Nguồn: Quân đội nhân dân; sknc.qdnd.vn;