ANH HÙNG LIỆT SĨ TRẦN CAN - LÁ CỜ QUYẾT THẮNG TRÊN ĐỒI HIM LAM.
Trong bản anh hùng ca vĩ đại của Chiến dịch Điện Biên Phủ, bên cạnh những chiến công hiển hách của cả dân tộc, còn mãi khắc ghi hình ảnh người chiến sĩ đã cắm lá cờ “Quyết chiến Quyết thắng” lên cứ điểm mở màn: Anh hùng liệt sĩ Trần Can. Anh là biểu tượng cho ý chí sắt đá, lòng quả cảm vô song của thế hệ trẻ Việt Nam.
Trần Can sinh năm 1931, mất năm 1954 , quê tại xã Sơn Thành, huyện Yên Thành, tỉnh Nghệ An. Ngay từ tuổi thiếu niên, ngọn lửa yêu nước đã thôi thúc người thanh niên này khao khát được cầm súng giết giặc. Tuy nhiên, do sức khỏe không tốt, nguyện vọng nhập ngũ của anh đã bị từ chối đến ba lần. Phải đến lần thứ tư, trước ý chí kiên quyết không lùi bước, Trần Can mới được chấp nhận vào hàng ngũ bộ đội. Sự khởi đầu gian nan ấy đã chứng minh cho tinh thần thép của anh, báo hiệu một người lính sẽ không bao giờ bỏ cuộc trước bất kỳ khó khăn nào trên chiến trường.
Trở thành Tiểu đội trưởng thuộc Đại đội 363, Tiểu đoàn 130, Trung đoàn 209, Đại đoàn 312, Trần Can đã sẵn sàng bước vào thử thách lớn nhất của cuộc đời mình: Chiến dịch Điện Biên Phủ.
Đêm ngày 13 tháng 3 năm 1954, tiếng súng mở màn chiến dịch vang lên tại cứ điểm then chốt Him Lam. Đây là trận đánh mang ý nghĩa quyết định, tạo đà tâm lý cho toàn bộ chiến dịch. Dưới làn hỏa lực dữ dội của quân Pháp, đơn vị của Trần Can được giao nhiệm vụ đánh chiếm lô cốt số 2. Với tinh thần quả cảm, Trần Can đã dẫn đầu tiểu đội vượt qua mưa đạn, xông thẳng vào mục tiêu. Khi quân ta hoàn toàn làm chủ cứ điểm này, một khoảnh khắc lịch sử đã diễn ra: Trần Can hiên ngang xông lên, cắm lá cờ "Quyết chiến Quyết thắng" do Hồ Chủ tịch tặng, tung bay trên đỉnh đồi Him Lam vào 23 giờ 30 phút. Hình ảnh lá cờ đỏ rực rỡ, tung bay giữa đêm tối Điện Biên, không chỉ là tín hiệu chiến thắng đầu tiên mà còn là nguồn cổ vũ, tiếp thêm sức mạnh mãnh liệt cho toàn quân.
Không dừng lại ở Him Lam, Trần Can tiếp tục cùng đơn vị chiến đấu qua những ngày tháng khốc liệt nhất của chiến dịch, góp phần tạo nên thế trận bao vây, tiến công vào trung tâm Mường Thanh.
Vào rạng sáng ngày 7 tháng 5 năm 1954, ngày cuối cùng của chiến dịch lịch sử, đơn vị của anh được giao nhiệm vụ tạo cửa mở quyết định vào trung tâm địch. Khi bộc phá nổ nhưng hàng rào chưa bị phá hết, Đại đội bị chặn lại, đối diện với nguy cơ thương vong lớn. Trong tình thế sinh tử ấy, Trần Can đã dùng thân mình vắt qua hàng rào thép gai để tạo lối đi và làm gương xung phong cho đồng đội. Dù đã bị thương nhiều lần do hỏa lực địch bắn trả dữ dội, anh vẫn kiên cường dẫn đầu đơn vị xông lên. Thế nhưng, người anh hùng đã ngã xuống ngay trước giây phút toàn quân địch đầu hàng. Anh đã anh dũng hy sinh trong ngày chiến thắng lịch sử của dân tộc.
Trần Can đã đi trọn một vòng chiến dịch, từ người cắm lá cờ khơi mào chiến thắng đến người ngã xuống trong giờ phút kết thúc vinh quang. Sự hy sinh của anh là một sự đánh đổi cao cả, góp phần vào chiến thắng "chấn động địa cầu".
Với những đóng góp và chiến công hiển hách, Trần Can đã được truy phong danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân vào ngày 7 tháng 5 năm 1956. Tên tuổi và hành động của anh sẽ mãi mãi là biểu tượng của tinh thần "Quyết tử cho Tổ quốc Quyết sinh", một tấm gương bất diệt về lòng dũng cảm, ý chí kiên cường vì độc lập, tự do của Tổ quốc.


