Anh hùng, liệt sĩ Trần Can - Người đi trọn một vòng Chiến dịch Điện Biên Phủ

Trần Can sinh năm 1931, quê ở xã Sơn Thành, huyện Yên Thành, tỉnh Nghệ An. Từ nhỏ, ông đã có nguyện vọng được tham gia quân đội. Sau nhiều lần tình nguyện nhập ngũ nhưng chưa được chấp nhận vì lý do sức khỏe, đến lần thứ tư, ông mới chính thức được vào bộ đội vào năm 1951, thuộc Đại đoàn 312.

Năm 1952, Trần Can tham gia Chiến dịch Tây Bắc trong đội hình Trung đoàn 209. Qua quá trình chiến đấu và rèn luyện, ông thể hiện sự dũng cảm, khả năng chỉ huy và tinh thần trách nhiệm. Những thành tích trong chiến đấu giúp ông trở thành một tiểu đội trưởng tiêu biểu của Tiểu đoàn 130, Trung đoàn 209, Đại đoàn 312.

Cuối năm 1953, đơn vị của Trần Can được giao nhiệm vụ chuẩn bị cho Chiến dịch Điện Biên Phủ. Ông cùng đồng đội tham gia công việc kéo pháo và chuẩn bị trận địa trong điều kiện vô cùng khó khăn. Khi phương án tác chiến được chuyển từ “đánh nhanh, giải quyết nhanh” sang “đánh chắc, tiến chắc”, đơn vị tiếp tục thực hiện nhiệm vụ đưa pháo ra khỏi trận địa. Những đóng góp trong quá trình này góp phần giúp Đại đội 366 được tặng Huân chương Chiến công hạng Ba.

Ngày 13-3-1954, Chiến dịch Điện Biên Phủ mở màn bằng trận đánh cứ điểm Him Lam. Đơn vị của Trần Can tham gia trận đánh và nhanh chóng phát triển vào cứ điểm. Trong trận này, ông cùng đồng đội đã tiến vào khu vực chỉ huy của đối phương và cắm lá cờ “Quyết chiến - Quyết thắng” trên cứ điểm Him Lam, trở thành một trong những hình ảnh tiêu biểu của ngày mở màn Chiến dịch Điện Biên Phủ.

Sau trận Him Lam, Trần Can được đề bạt làm Trung đội trưởng. Ông tiếp tục cùng đơn vị tham gia các đợt tiến công tiếp theo của chiến dịch. Đêm 1-5-1954, đơn vị đánh chiếm các vị trí 505, 505A; ngày 6-5, tiếp tục chiến đấu tại cứ điểm 506 và sau đó là cứ điểm 507.

Trận chiến tại cứ điểm 507 diễn ra rất quyết liệt. Trần Can bị thương nhưng vẫn tiếp tục chỉ huy đơn vị. Khi nhiều cán bộ chỉ huy của đại đội bị thương vong, ông đảm nhiệm việc chỉ huy và tổ chức bộ đội giữ vững trận địa. Ngày 7-5-1954, đúng ngày Chiến dịch Điện Biên Phủ kết thúc, Trần Can hy sinh khi quân ta đang tiến tới thắng lợi cuối cùng. Ông khi ấy mới 24 tuổi.

Một điểm đặc biệt trong câu chuyện về Trần Can là ông đã đi gần như trọn một vòng của Chiến dịch Điện Biên Phủ: từ những ngày chuẩn bị chiến dịch, tham gia