Anh hùng liệt sĩ Trần Đức Thông
Anh hùng liệt sĩ Trần Đức Thông sinh ra giữa làng quê Minh Hòa, huyện Hưng Hà, tỉnh Thái Bình – nơi những buổi chiều gió thổi trên cánh đồng lúa mơn mởn và tiếng trống làng ngân dài mỗi khi lúa vừa vào mùa. Từ nhỏ, cậu bé Thông đã có thói quen ngồi bên bờ sông nhìn dòng nước lững lờ trôi và lắng nghe cha kể về biển đảo xa xôi, nơi những người lính ngày đêm canh giữ. Mỗi lần nghe kể, trong lòng cậu lại dậy lên một niềm tự hào và mong muốn một ngày được khoác trên mình bộ quân phục hải quân, được góp sức giữ gìn biển trời Tổ quốc. Những năm tháng trưởng thành, Trần Đức Thông trở thành người lính hải quân mạnh mẽ và bản lĩnh. Ông trải qua biết bao chuyến công tác dài ngày giữa biển khơi, đối mặt bão tố và vô số thử thách. Đồng đội luôn nhớ về ông như một người chỉ huy bình tĩnh, sống có nghĩa, làm việc có tình, và luôn cẩn trọng trong từng quyết định. Khi bước lên cương vị Lữ đoàn phó Lữ đoàn 146, Vùng 4 Hải quân, ông càng cố gắng nhiều hơn để làm gương cho lớp trẻ, sống đúng với lời thề của người lính biển: “Sống trong lòng biển cả, đứng nơi đầu sóng ngọn gió, nhưng trái tim luôn hướng về Tổ quốc.”
Sáng ngày 14 tháng 3 năm 1988, biển Trường Sa nổi sóng mạnh. Mặt trời chưa kịp lên cao thì những đám mây xám đã vần vũ, gió rít từng cơn, báo hiệu một ngày không bình yên. Từ tàu HQ-604, Trung tá Trần Đức Thông nhìn bằng ống nhòm về phía chân trời và thấy tàu đối phương đang di chuyển theo hướng gây hấn. Ông đặt ống nhòm xuống, nói với các chiến sĩ bằng giọng trầm mà dứt khoát rằng mọi người phải sẵn sàng cho tình huống xấu nhất, nhưng dù thế nào cũng phải giữ vững nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền. Những người lính trẻ đứng quanh ông, áo ướt vì hơi nước biển, nhưng ánh mắt sáng lên bởi họ tin tưởng hoàn toàn vào người chỉ huy đang đứng trước mặt. Không khí càng lúc càng căng thẳng. Khi các chiến sĩ Việt Nam đang vận chuyển vật liệu và dựng cờ trên bãi đá Gạc Ma, tàu đối phương bất ngờ áp sát và gây hấn. Tiếng quát tháo, tiếng kim loại va chạm, tiếng sóng đập vào mạn tàu, tất cả hòa lại thành một thứ âm thanh hỗn độn. Rồi tiếng súng nổ. Bầu trời Trường Sa như bị xé toạc bởi những loạt đạn đầu tiên.
Trong tiếng nổ dữ dội, Trần Đức Thông vẫn đứng ở vị trí chỉ huy. Ông chạy dọc boong tàu, hô lớn để ổn định tinh thần chiến sĩ, nhắc từng người kiên định bám trụ. Một chiến sĩ trẻ hoảng hốt chạy tới, báo rằng ta bị thương vong nặng, nhưng ông đặt tay lên vai cậu, chỉ nói một câu giản dị mà đầy sức mạnh: “Ta càng khó khăn, càng phải bình tĩnh. Có tôi ở đây.” Dù đạn pháo trút xuống mỗi lúc một gần, người chỉ huy ấy vẫn không lùi bước. Ông liên tục ra lệnh giữ vững đội hình, bảo đảm các chiến sĩ đang thực thi nhiệm vụ không bị rối loạn. Trong bão lửa, dáng đứng của ông như cột thép giữa boong tàu rung chuyển dữ dội.
Rồi một loạt pháo bắn thẳng vào mạn tàu HQ-604. Tiếng nổ lớn khiến thân tàu rung bần bật. Khói lửa bao trùm. Trần Đức Thông trúng thương nặng. Các chiến sĩ lao tới, cố kéo ông về phía sau, nhưng ông gắng gượng lắc đầu, đôi mắt vẫn hướng về lá cờ đỏ sao vàng đang phấp phới giữa gió biển. Ông khàn giọng nói: “Tôi còn đứng được là còn chỉ huy… Các cậu phải sống… để giữ đảo… Đừng lùi…” Rồi sức cùng, lực kiệt, ông ngã xuống, hòa vào tiếng sóng biển đang gào thét.
Chiều hôm đó, biển Trường Sa như chùng xuống. Gió bỗng nhẹ hơn, sóng như trôi chậm lại. Những người lính trẻ ngồi lặng trên boong tàu cháy dở, nhìn về phía bãi đá – nơi họ vừa chiến đấu, vừa mất đi người chỉ huy mà họ kính trọng nhất. Dù không ai nói ra lời nào, tất cả đều có chung một cảm giác: Trung tá Trần Đức Thông vẫn ở đâu đó quanh họ, trong gió, trong nước, trong lá cờ đỏ vẫn còn tung bay giữa trùng khơi.
Ngày ông hy sinh, biển đã giữ lấy ông như giữ lấy một phần máu thịt của Tổ quốc. Về sau, ông được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, nhưng với đồng đội, với những người biết đến câu chuyện của ông, danh hiệu ấy còn được khắc sâu hơn bởi sự hy sinh cao cả và tinh thần không bao giờ lùi bước. Và từ đó, giữa biển trời Trường Sa, người ta vẫn kể mãi về người chỉ huy đã đứng vững giữa bão lửa để bảo vệ từng tấc đảo thiêng liêng của Việt Nam – liệt sĩ Trần Đức Thông, người để lại ánh sáng bất diệt giữa trùng khơi.
