Anh hùng liệt sĩ Trần Ngọc Hy (1924 – 1957)

Trần Ngọc Hy sinh ra và lớn lên tại vùng đất Đầm Dơi giàu truyền thống yêu nước, trong một giai đoạn lịch sử đầy biến động của dân tộc. Là một trí thức có học vấn cao, năm 1943, sau khi tốt nghiệp bằng Tú tài (Diplôme), ông không lựa chọn con đường vinh thân phì gia nơi phồn hoa đô hội mà quyết định trở về quê nhà Tạ An Khương. Tại đây, ông hòa mình vào cuộc sống của người nông dân, tận mắt chứng kiến sự bóc lột tàn nhẫn, sưu cao thuế nặng của tầng lớp địa chủ ác bá và chính quyền tay sai. Với nhiệt huyết cách mạng sục sôi cùng vốn kiến thức uyên bác, ông nhanh chóng trở thành người dẫn dắt, một "thủ lĩnh" tinh thần trong các phong trào đấu tranh đòi quyền sống, quyền công bằng cho giai cấp nông dân tại địa phương.

Sau Hiệp định Giơ-ne-vơ năm 1954, cục diện cách mạng miền Nam bước sang một giai đoạn mới đầy cam go khi kẻ thù ráo riết đánh phá phong trào yêu nước. Trong bối cảnh hoạt động bí mật, mặt trận tư tưởng trở thành vũ khí sắc bén để tập hợp quần chúng. Tờ báo Chiến được đổi tên thành Hòa Bình Thống Nhất và Trần Ngọc Hy được tin tưởng giao trọng trách Trưởng Ban Biên tập. Dưới sự chỉ đạo của ông, tờ báo đã trở thành ngọn cờ đầu trong việc tuyên truyền lý tưởng độc lập, vạch trần bộ mặt của kẻ thù và giữ vững niềm tin của nhân dân vào ngày mai thống nhất. Ông không chỉ viết bằng mực, mà viết bằng tất cả trái tim và trách nhiệm của một nhà báo chiến sĩ.

Bi kịch và cũng là bản hùng ca về lòng trung kiên bắt đầu vào đầu năm 1957, khi cơ quan báo đang đóng tại khu rừng Cái Trăng, huyện Năm Căn. Trong một đợt càn quét bất ngờ, bọn biệt kích quận Đầm Dơi đã đánh vào căn cứ và bắt giữ Trần Ngọc Hy. Rơi vào tay giặc, ông phải đối mặt với những tháng ngày kinh hoàng trong ngục tù. Kẻ thù đã dùng mọi thủ đoạn hèn hạ nhất, từ tra tấn dã man đến mua chuộc bằng vật chất, hòng khuất phục ý chí của người trí thức cách mạng. Thế nhưng, trước rừng lê mũi súng và những trận đòn roi tàn khốc, ông vẫn giữ vững khí tiết. Không những không khai báo, Trần Ngọc Hy còn dùng chính lý lẽ đanh thép và sự sắc sảo của một nhà báo để tấn công ngược lại bọn bán nước, khiến chúng phải khiếp sợ trước chính nghĩa của người cộng sản.

Ngày 26/10/1957, khi mọi nỗ lực khuất phục đều thất bại, lính Chi khu Đầm Dơi đã đưa ông đi hành quyết tại bến sông trước Dinh quận. Sự hy sinh của nhà báo Trần Ngọc Hy là một nốt trầm bi tráng nhưng đầy kiêu hãnh trong bản hòa ca cách mạng của vùng đất Cà Mau. Ông ngã xuống khi lý tưởng vẫn còn dang dở, nhưng ý chí bất khuất của ông đã trở thành ngọn lửa âm ỉ cháy trong lòng Đảng bộ và nhân dân địa phương. Tấm gương của ông đã chứng minh rằng: ngòi bút khi được cầm bởi một bàn tay chính nghĩa và một trái tim can trường sẽ có sức mạnh hơn bất kỳ loại vũ khí tối tân nào của kẻ thù.

Di sản của Anh hùng Trần Ngọc Hy vẫn còn vẹn nguyên và hiện hữu mạnh mẽ trong đời sống tinh thần của mảnh đất cực Nam Tổ quốc. Để ghi nhớ công ơn và khí tiết của ông, tên Trần Ngọc Hy đã được đặt cho nhà in của tỉnh từ những năm kháng chiến chống Mỹ cứu nước cho đến tận ngày nay. Đặc biệt, tên tuổi của ông đã trở thành biểu tượng của báo giới địa phương thông qua Giải báo chí truyền thống mang tên Trần Ngọc Hy, nơi vinh danh những người cầm bút tiếp bước con đường của ông. Hình ảnh người trí thức - nhà báo kiên trung vẫn mãi soi sáng dưới mái trường THCS tại xã Khánh Thuận, huyện U Minh, nhắc nhở các thế hệ học sinh về một nhân cách cao đẹp đã hiến dâng cả đời mình cho sự nghiệp giải phóng dân tộc.

Sưu tầm