ANH HÙNG LIỆT SĨ TRẦN THỊ BẮC – NGƯỜI NỮ DU KÍCH TRONG CÂU CHUYỆN “NÚI ĐÔI”

Trần Thị Bắc (1932–1954) là một nữ du kích quê ở Sóc Sơn, Hà Nội, người đã hy sinh khi tuổi đời còn rất trẻ trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp. Tên tuổi của chị được biết đến đặc biệt bởi chị chính là nguyên mẫu của nhân vật trong bài thơ “Núi Đôi” của nhà thơ Vũ Cao.

Năm 1949, khi mới 17 tuổi, Trần Thị Bắc tham gia Ban Chấp hành Phụ nữ xã Lạc Long, sau đó xung phong vào lực lượng du kích. Khu vực Núi Đôi khi ấy là một địa bàn quan trọng, nơi quân Pháp xây dựng hệ thống đồn bốt nhằm kiểm soát vùng đất và ngăn chặn hoạt động của lực lượng kháng chiến.

Với sự gan dạ, nhanh nhẹn và mưu trí, Trần Thị Bắc được giao làm tổ trưởng du kích Xuân Đoài. Từ năm 1951, chị thực hiện nhiều nhiệm vụ gồm quân báo, cứu thương và binh vận. Trong công tác binh vận, chị đã xây dựng được cơ sở trong hàng ngũ đối phương, thu thập tin tức về hoạt động quân sự và giúp du kích lấy được vũ khí, lựu đạn, mìn phục vụ chiến đấu.

Hoạt động của chị cũng rất nguy hiểm. Khi phát hiện Trần Thị Bắc tham gia du kích, quân Pháp đã bắt cha chị để tra hỏi và tra tấn nhằm ép ông khai báo. Tuy nhiên, cha chị vẫn kiên cường bảo vệ con gái, không thừa nhận chị là du kích.

Cuộc đời của người nữ du kích ấy còn gắn với một câu chuyện tình trong những năm tháng chiến tranh. Chị gặp người yêu trong thời gian hoạt động cách mạng và hai người tổ chức lễ cưới ngày 9/12/1953. Nhưng hạnh phúc của họ chỉ kéo dài trong thời gian rất ngắn. Hai ngày sau lễ cưới, chị trở về quê tiếp tục nhiệm vụ.

Đêm 16/3/1954, Trần Thị Bắc dẫn đường cho một đoàn cán bộ từ vùng tự do vào vùng tạm chiếm ở xã Phù Linh để chuẩn bị cho một trận chiến đấu. Khi đoàn đến khu vực bãi Thái Hòa, họ rơi vào ổ phục kích của quân Pháp. Nhận thấy nguy hiểm, chị hô báo cho đồng đội. Quân Pháp lập tức nổ súng và Trần Thị Bắc đã hy sinh ngay trong đêm hôm ấy.

Sau khi hy sinh, câu chuyện về người nữ du kích trẻ tuổi ấy tiếp tục được lưu giữ trong ký ức của quê hương. Hình ảnh Trần Thị Bắc trở thành nguyên mẫu có thật trong bài thơ “Núi Đôi”, góp phần làm cho câu chuyện về người phụ nữ Sóc Sơn năm xưa được nhiều thế hệ biết đến.

Năm 2018, Trần Thị Bắc được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân thời kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp.

Trần Thị Bắc ra đi khi mới 22 tuổi. Cuộc đời và sự hy sinh của chị là hình ảnh đẹp về những người phụ nữ Việt Nam đã đem tuổi trẻ của mình góp sức cho cuộc kháng chiến giành độc lập.