Anh hùng liệt sĩ Võ Thị Sáu - Đóa hoa bất tử vùng Đất Đỏ
Anh hùng liệt sĩ Võ Thị Sáu (1933 – 1952) là nữ chiến sĩ du kích dũng cảm của vùng Đất Đỏ. Chị tham gia cách mạng từ năm 14 tuổi, thực hiện nhiều trận đánh táo bạo tiêu diệt quân Pháp. Bị địch bắt và tử hình tại Côn Đảo khi chưa đầy 19 tuổi, chị đã hiên ngang hát vang bài Tiến quân ca trước họng súng quân thù, trở thành biểu tượng bất khuất của thế hệ trẻ Việt Nam.
Chị Võ Thị Sáu tên thật là Nguyễn Thị Sáu, sinh năm 1933 tại xã Phước Thọ, quận Đất Đỏ, tỉnh Bà Rịa (ngày nay là xã Phước Long Thọ, huyện Đất Đỏ, tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu). Lớn lên trong cảnh đất nước bị thực dân Pháp đô hộ, chị đã sớm chứng kiến nỗi khổ cực của người dân và sự tàn bạo của kẻ thù. Mới 14 tuổi, chị Sáu đã trốn nhà trốn gia đình để tham gia vào đội công an xung phong Đất Đỏ, làm nhiệm vụ liên lạc và tiếp tế cho chiến khu.
Dù tuổi đời còn rất trẻ nhưng chị Võ Thị Sáu vô cùng mưu trí và dũng cảm. Chị đã trực tiếp tham gia nhiều trận đánh táo bạo. Tiêu biểu là vào năm 1948, chị đã hóa trang khéo léo để lọt qua lính gác, ném lựu đạn vào giữa cuộc mít tinh do chính quyền tay sai Pháp tổ chức tại chợ Đất Đỏ, tiêu diệt tên cai tổng tòng ác ôn và làm bị thương nhiều binh lính địch, khiến quân thù vô cùng hoang mang.
Tháng 2 năm 1950, trong một lần làm nhiệm vụ tiếp tục dùng lựu đạn tập kích diệt ác ôn tại chợ Đất Đỏ, không may chị Sáu sa vào tay giặc. Quân Pháp đã dùng nhiều cực hình tra tấn hết sức dã man, từ sốt điện đến đánh đập dập nát thân thể, nhưng người con gái vùng Đất Đỏ vẫn một mực kiên cường, giữ vững bí mật của tổ chức, không khai nửa lời. Do không thể khuất phục được chị, thực dân Pháp đã hèn hạ kết án tử hình chị khi chị chưa đủ tuổi thành niên theo luật pháp quốc tế.
Biết không thể thi hành án tử hình một người chưa đủ tuổi ở đất liền vì sợ dư luận phản đối, thực dân Pháp đã bí mật chuyển chị ra nhà tù Côn Đảo. Ngày 23 tháng 1 năm 1952, giặc đưa chị Võ Thị Sáu ra pháp trường để hành quyết.
Khi viên cha đạo đề nghị làm lễ rửa tội cho chị, chị thẳng thắn từ chối và nói: "Tôi không có tội. Chỉ có kẻ sắp giết tôi đây mới là kẻ có tội." Khi ra đến bãi bắn, quân giặc định dùng băng đen để bịt mắt chị, nhưng chị đã giật phắt chiếc băng đen ra và dõng dạc nói: "Không cần bịt mắt tôi. Hãy để cho đôi mắt tôi được nhìn đất nước thân yêu đến giây phút cuối cùng và tôi có đủ can đảm để nhìn thẳng vào họng súng của các người!".
Trước khi loạt đạn tội ác vang lên, chị Võ Thị Sáu đã cất cao tiếng hát bài "Tiến quân ca". Giai điệu hào hùng vang lên giữa không gian Côn Đảo như một lời tuyên chiến đanh thép trước quân thù. Chị đã ngã xuống khi chưa đầy 19 tuổi, nhưng hình ảnh đóa hoa lê-ma-gơ bất tử ấy vẫn sống mãi cùng non sông đất nước.
(Theo Bảo tàng Lịch sử Quốc gia Việt Nam)
