ANH HÙNG LIỆT SĨ VÕ THỊ SÁU: NGƯỜI CON GÁI ĐẤT ĐỎ KIÊN TRUNG, BẤT KHUẤT

I. THÂN THẾ VÀ TUỔI THƠ

Chị Võ Thị Sáu (tên thật là Nguyễn Thị Sáu) sinh năm 1933 tại xã Phước Long Thọ, huyện Đất Đỏ, tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu (trước đây khu vực này từng thuộc huyện Long Đất, tỉnh Đồng Nai cũ). Chị sinh ra trong một gia đình nghèo khó. Cha chị là ông Võ Văn Hợi làm nghề đánh xe ngựa kéo chở khách giữa hai vùng Long Điền và Phước Hải; còn mẹ là bà Nguyễn Thị Đậu bán bún bì chả tại chợ Đất Đỏ. Khi mới lên 4 tuổi, cả gia đình chị đã thuê một căn nhà nhỏ trong dãy phố chợ do làng xây dựng làm nơi sinh hoạt và mưu sinh. Để phụ giúp cha mẹ vượt qua những năm tháng khó khăn của thời kỳ chiến tranh, chị đã sớm phải lao động từ khi còn rất nhỏ. Một chi tiết mộc mạc gắn liền với những ký ức tuổi thơ của chị là sở thích chơi hoa lê ki ma. Dù hy sinh khi tuổi đời còn rất trẻ, cuộc đời chị đã trở thành một biểu tượng kiên cường trường tồn của tuổi trẻ Việt Nam anh hùng.

II. QUÁ TRÌNH HOẠT ĐỘNG CÁCH MẠNG

Cuối năm 1945, thực dân Pháp quay lại tái chiếm vùng Đất Đỏ. Chứng kiến cảnh quê hương bị giày xéo, các anh trai, bạn bè và người thân của chị Sáu đã lên chiến khu tham gia phong trào kháng chiến Việt Minh. Chị đã tự nguyện bỏ học để phụ giúp cha mẹ, đồng thời bí mật làm nhiệm vụ tiếp tế và liên lạc cho các anh trai thuộc lực lượng Giải phóng quân tỉnh Bà Rịa.

Năm 1946, chị theo anh trai là Võ Văn Me chính thức gia nhập cách mạng, trở thành liên lạc viên kiêm chiến sĩ phá hoại của Đội du kích Đất Đỏ và dũng cảm trực tiếp tham gia nhiều trận đánh ném lựu đạn chống Pháp. Đến năm 1947, khi mới bước sang tuổi 14, chị chính thức trở thành chiến sĩ trinh sát kiêm giao liên của Đội Công an xung phong Đất Đỏ. Trong suốt quá trình hoạt động, chị luôn tỏ rõ sự mưu trí, dũng cảm và hoàn thành xuất sắc các nhiệm vụ được giao:

• Tháng 5/1948: Chị tham gia phá tề, trừ gian ác và trực tiếp tiêu diệt tên cai tổng Tòng khét tiếng.

III. QUÁ TRÌNH BỊ GIAM CẦM, XÉT XỬ VÀ NHỮNG GIÂY PHÚT CUỐI ĐỜI

1. Sự kiên trung trong lao tù và bản án gây chấn động

Sau khi bị bắt, thực dân Pháp đã đưa chị Võ Thị Sáu đi thẩm vấn và giam cầm lần lượt qua các nhà tù tại Đất Đỏ, Bà Rịa và cuối cùng là khám Chí Hòa (Sài Gòn). Mặc dù bị kẻ thù tra tấn dã man bằng nhiều cực hình tàn khốc, chị vẫn giữ vững khí tiết bất khuất của người chiến sĩ công an cách mạng, bảo vệ tuyệt đối bí mật tổ chức và không khai báo.

Tháng 4/1950, thực dân Pháp mở phiên tòa quân sự xét xử chị. Tại tòa, dẫu các luật sư bào chữa đã ra sức lập luận rằng chị vẫn chưa đủ tuổi thành niên để tránh án tử hình, tòa án binh Pháp vẫn cố tình tuyên án tử hình chị. Bản án phi nhân tính đối với một thiếu nữ chưa đủ 18 tuổi đã tạo nên một làn sóng phẫn nộ dữ dội, dấy lên phong trào phản đối mạnh mẽ của dư luận tại cả Việt Nam và ngay trong lòng nước Pháp. Trước sức ép quá lớn của dư luận, chính quyền thực dân Pháp không thể công khai thi hành bản án tại đất liền mà quyết định tiếp tục giam cầm chị tại khám Chí Hòa.

2. Hành trình ra Côn Đảo và giây phút hy sinh bất tử

Vào khoảng 4 giờ sáng ngày 21/1/1952, thực dân Pháp bí mật xích chân chị Sáu đưa lên tàu vận tải tại bến Bạch Đằng để đày ra Côn Đảo. Tàu cập bến Côn Đảo vào rạng sáng ngày hôm sau. Chúa đảo Jarty lập tức ra lệnh biệt giam chị tại khu vực Sở Cò với số tù 6267 (hoặc G.267). Trong ngục tối Côn Đảo, đêm ngày 22/1/1952, chi bộ nhà tù đã tổ chức kết nạp chị vào Đảng Cộng sản Việt Nam.

Rạng sáng ngày 23/1/1952, giữa mùa gió chướng lạnh lẽo gầm rú ngoài bờ biển, bầu trời u ám. Vào lúc 4 giờ sáng, nghe tin thực dân Pháp chuẩn bị hành quyết chị Sáu, tù nhân tại khắp các trại giam Côn Đảo đã đồng loạt hô vang khẩu hiệu phản đối dội lại: “Phản đối xử bắn Võ Thị Sáu. Phản đối! Phản đối! Đả đảo thực dân Pháp!” làm chúa đảo hoảng hốt phải ra lệnh khóa chặt tất cả cửa chuồng giam.

Đến 5 giờ sáng, chị bị xích chân đưa đến văn phòng giám thị để làm nghi lễ tôn giáo cuối cùng. Khi linh mục đề nghị rửa tội, chị Sáu đã thẳng thắn từ chối và tuyên bố: "Tôi không có tội".

Lúc 7 giờ sáng cùng ngày, chị bị dẫn ra bãi bắn tại nghĩa địa Hàng Dương (khu vực Banh III). Khi kẻ thù hỏi chị có hối tiếc điều gì trước khi chết, chị bình thản và đanh thép trả lời: "Tôi chỉ hối tiếc là chưa tiêu diệt hết bọn thực dân xâm lược và bọn tay sai phản nước".

Bọn lính trói chị vào gốc bàng và tiến hành bịt mắt. Chị Sáu kiên quyết phản đối và yêu cầu: "Không cần bịt mắt tôi. Hãy để cho đôi mắt tôi được nhìn đất nước thân yêu đến giây phút cuối cùng. Và tôi có đủ can đảm để nhìn thẳng vào họng súng của các người!". Đứng trước họng súng quân thù, chị vẫn tự nhiên, hiên ngang hát vang các ca khúc cách mạng như "Tiến quân ca", "Chiến sĩ Việt Nam" và "Lên đàng".

Khi loạt đạn đầu tiên của lính lê dương nổ súng từ khoảng cách 15m, chị Sáu vẫn không chết, đôi mắt rực sáng nhìn thẳng vào bọn lính và tiếp tục cất cao tiếng hát. Khí phách kiên trung ấy làm cho những tên lính lê dương vô cùng run sợ, không dám tiếp tục bóp cò. Chúa đảo Jarty phải điên cuồng hò hét, bắt bọn lính nổ súng tiếp để giết hại chị. Trước lúc ngã xuống, chị đã hô vang khẩu hiệu cuối cùng đầy bất khuất: “Việt Nam muôn năm! Bác Hồ muôn năm!”. Chị trút hơi thở cuối cùng vào lúc 7 giờ sáng ngày 23/1/1952.

Nhân chứng lịch sử chôn cất chị là cụ Tám Vàng (một tù nhân thường án 70 tuổi) kể lại rằng khi ông đến cởi trói cho chị, mắt chị vẫn mở và người còn ấm nóng. Cụ đã chính tay vuốt mắt cho chị, bí mật dùng 4 tấm ván gỗ ghép thành chiếc hòm dã chiến để chôn cất, chọn nơi an nghỉ và lập bia mộ bằng cột xi măng cho người nữ chiến sĩ kiên trung.

IV. TƯỞNG NIỆM VÀ DI SẢN ĐỂ LẠI

Sự hy sinh anh dũng và tấm gương kiên trung của người con gái Đất Đỏ đã trở thành biểu tượng cách mạng trường tồn của dân tộc Việt Nam. Để tri ân những đóng góp to lớn của chị, vào ngày 2/8/1993, Nhà nước Việt Nam đã truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân và tặng thưởng Huân chương Chiến công hạng nhất cho liệt sĩ Võ Thị Sáu.

Di sản tưởng niệm chị ngày nay được gìn giữ trang trọng trên khắp mọi miền Tổ quốc:

• Ngôi mộ tại Nghĩa trang Hàng Dương (Côn Đảo): Đã được phục dựng nhiều lần và trở thành một địa điểm hành hương, viếng thăm linh thiêng của hàng triệu người dân Việt Nam. Xung quanh ngôi mộ là những câu chuyện huyền thoại về sự linh thiêng của "Cô Sáu", khiến ngay cả gia đình của nhiều công chức, binh lính và giám thị thời cũ ra đảo nhận nhiệm vụ cũng tôn kính thờ cúng chị trong nhà mình.

V. CÁC NGUỒN TRUY XUẤT TÀI LIỆU

1. Mộ cô Sáu (Mộ chị Võ Thị Sáu) và những thông tin du lịch hữu ích - BestPrice Travel.