Anh hùng liệt sĩ Võ Thị Sáu trong tâm thức nữ tù Côn Đảo

Sau này, khi về công tác ở Bảo tàng Phụ nữ Nam bộ, tôi có nhiều chuyến về Côn Đảo để làm phim, viết sách. Chuyến về nguồn Côn Đảo với các nữ cựu tù chính trị và tù binh gây cho tôi nhiều xúc động và những liên tưởng.

Sau chiến tranh, nhiều cựu nữ tù chính trị và tù binh đều có chung ước nguyện ra thăm Côn Đảo, nơi "địa ngục trần gian" đã từng là trường học to lớn cho những người chiến thắng trở về. Và thật dễ hiểu, vì sao những cựu nữ tù chính trị và tù binh được ra thăm Côn Đảo đều không bỏ lỡ những giây phút thiêng liêng, được ra thăm mộ chị Võ Thị Sáu, được thắp lên nén hương, kính cẩn nghiêng mình gởi đến người liệt nữ đã kiên cường nhận án tử hình.

Tượng đài Anh hùng liệt sĩ Võ Thị Sáu nơi nghĩa trang Hàng Dương lồng lộng giữa mây trời ngày nay đã được xây mới hơn thời gian đầu tôi ra thăm Côn Đảo. Đôi mắt người con gái được người nghệ sĩ điêu khắc thể hiện với mái tóc ngang vai trong phút cuối cùng, mênh mang, sâu thẳm nỗi nhớ quê hương…

Tôi cũng đôi lần được theo chân các cựu nữ tù Côn Đảo quê hương Đất đỏ của chị Sáu. Chính tại ngôi nhà nơi chị Sáu được sinh ra và lớn lên, chúng tôi biết thêm nhiều chi tiết sống động về một nữ anh hùng, qua những người thân của chị.