ANH HÙNG LIỆT SĨ VÕ VĂN ĐIỀU

ANH HÙNG LIỆT SĨ VÕ VĂN ĐIỀU
(1924 – 1968)

Suốt cuộc đời oai hùng nhưng ngắn ngủi với 44 tuổi đời, Anh hùng Liệt sĩ Võ Văn Điều đã để lại dấu ấn không phai, được mệnh danh là “Anh hùng Ấp Bắc (1963), Mậu Thân (1968)”.

Võ Văn Điều có bí danh là Hai Hoàng, sinh năm 1924 ở ấp Bàu Điều, xã Phước Thạnh, huyện Củ Chi. Nay thuộc xã Thái Mỹ, Thành phố Hồ Chí Minh.

Là con trưởng trong gia đình có 3 anh em, trong một gia đình nông dân nghèo. Cha là Võ Văn Đắc, chống Pháp kiên cường từ những năm 1930, đã bị giặc Pháp giết hại khi Võ Văn Điều mới 8 tuổi (1932). Sinh ra trong một gia đình có truyền thống cách mạng kiên trung, Võ Văn Điều lại được mẹ dạy dỗ nên từ nhỏ không sợ khó khăn, sẵn sàng nhận vất vả vì giữ trọn tình cha cho con trong ấp để phụ mẹ nuôi 2 em hòng vượt qua đói nghèo, lớn lên giúp ích cho mình, cho người.

Bước vào tuổi 21 phơi phới thanh xuân, tháng 8 năm 1945 thanh niên Võ Văn Điều xin mẹ được thoát ly gia đình vào bộ đội địa phương để chiến đấu chống thực dân Pháp xâm lược.

Qua từng trận đánh địch, Võ Văn Điều dần trưởng thành từ một chiến sĩ trẻ trở thành sĩ quan chỉ huy lừng lẫy.

Trong suốt những năm chống Pháp và chống đế quốc Mỹ, Võ Văn Điều đã trực tiếp, liên tục tham gia chỉ huy và chiến đấu góp phần tạo nên nhiều chiến công vang dội, trong đó tiêu biểu và đáng nhớ nhất là chiến thắng Ấp Bắc (1963) và Mậu Thân (1968).

Trận Ấp Bắc năm 1963:

Sau phong trào Đồng Khởi ở Bến Tre năm 1960, khí thế cách mạng liên tiếp nổ ra khắp các chiến trường, quân và dân miền Nam được sự chi viện của miền Bắc xã hội chủ nghĩa đã vươn lên mạnh mẽ, giải phóng nhiều tỉnh thành, huyện, xã.

Ngày 2 tháng 1 năm 1963, liên quân Mỹ và tay sai Sài Gòn do J.Paul Vann – cố vấn Mỹ cùng tướng Bùi Đình Đạm, Huỳnh Văn Cao chỉ huy đã tổ chức cuộc hành quân càn quét vào Ấp Bắc, Cai Lậy – Mỹ Tho (nay thuộc tỉnh Tiền Giang) với lực lượng lớn: hơn 3.000 quân, nhiều máy bay, xe bọc thép M113 và pháo binh yểm trợ.

Với bản lĩnh bộ đội Cụ Hồ và kinh nghiệm dày dạn chỉ huy chiến đấu, đồng chí Hai Hoàng – Võ Văn Điều với chức vụ là Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn 261 đã bình tĩnh, mưu trí, linh hoạt tổ chức phòng ngự, chặn đánh địch tiến vào vùng ta kiểm soát. Với tác phong bám sát trận địa, linh hoạt trong chỉ huy, Võ Văn Điều đã tổ chức phản công mạnh mẽ nhiều hướng, đánh thiệt hại nặng quân địch.

Với quân số gần 350 chiến sĩ và sĩ quan (ít hơn địch 6 lần) cùng 30 du kích Ấp Bắc, trang bị vũ khí đa số là súng trường, lựu đạn, một ít súng cối 60mm làm hỏa lực chi viện, quân ta đã bắn rơi 5 trực thăng, đẩy lùi 9 đợt tấn công của lính dù, diệt 300 tên địch, phá hủy 8 xe tăng M113; trong đó có 3 cố vấn Mỹ chết, 16 cố vấn và phi công Mỹ bị thương nặng. Trận càn tan rã, địch thất bại thảm hại. Quân ta rút về xã Hưng Thạnh, huyện Châu Thành lúc 7 giờ sáng hôm sau ngày 3 tháng 1 năm 1963.

Chiến thắng Ấp Bắc đã tỏ rõ tài năng chỉ huy của Võ Văn Điều, nêu cao tinh thần kiên cường, bất khuất, táo bạo, bất ngờ, thông minh, dũng cảm, lấy ít đánh nhiều, biết địch – biết ta nên đã giành được chiến thắng làm rúng động trong nước và quốc tế. Quân Mỹ và tay sai ở Việt Nam coi vũ khí, chiến lược “Chiến tranh đặc biệt”, chiến thuật “Trực thăng vận”, “Thiết xa vận” của chúng đã thực sự phá sản. Nhân dân Mỹ càng quan tâm hơn đến cuộc chiến tranh xâm lược phi nghĩa của đế quốc Mỹ ở Việt Nam. Phong trào phản chiến đòi Mỹ rút quân khỏi Việt Nam ngày càng dâng cao. Bộ máy quân sự Mỹ và chính quyền Sài Gòn khi nghe đến tên đồng chí Hai Hoàng - Võ Văn Điều đều kinh hoàng lẫn nể phục người con của “Đất thép Thành đồng”. Chúng không tin được điều đã xảy ra ở Ấp Bắc, đó là chiến thắng đầu tiên trong lịch sử quân sự Việt Nam của đồng bào, chiến sĩ miền Nam trong giai đoạn đầu đánh Mỹ.

Chiến dịch Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968

Trong thời gian từ sau trận thắng Ấp Bắc năm 1963 đến cuối năm 1967, Võ Văn Điều luôn là vị chỉ huy Tiểu đoàn 261 gương mẫu, quyết đoán, tham gia các trận đánh lớn hay nhỏ đều có hiệu quả chiến đấu tốt, xây dựng tiểu đoàn luôn có bước tiến vượt bậc, đạt trưởng thành lên từng ngày, được cấp trên biểu dương là Tiểu đoàn Anh hùng.

Khi chiến dịch Tổng công kích và nổi dậy mùa Xuân Mậu Thân 1968 đi vào thời khắc quan trọng, Võ Văn Điều với cương vị là Trung đoàn trưởng Trung đoàn 31 bộ đội địa phương thuộc Phân khu Bắc Long An đã chỉ huy đơn vị tham gia đánh Mỹ - Thiệu hai lần ở ngoại thành Sài Gòn trong đợt 1 Mậu Thân, giành nhiều thành tích phấn khởi. Đặc biệt vào đợt 2, Võ Văn Điều đã trực tiếp chỉ huy 2 tiểu đoàn Quân Giải phóng tiến công địch rất dũng mãnh, chọc thủng phòng tuyến kiên cố ở vành đai “thủ đô” Sài Gòn, đưa đơn vị vượt qua đường số 4 rồi Trung tâm Viễn thông Phú Lâm ở Quận 6, mở đường cho quân ta tiến thẳng vào Quận 5 Chợ Lớn, đánh bại nhiều đơn vị thủy quân lục chiến Sài Gòn với trang bị vũ khí hiện đại, xe tăng yểm trợ rất mạnh.

Tuy lần đầu chỉ huy trung đoàn chiến đấu ở nội thành, chưa có nhiều kinh nghiệm đánh địch ở đường phố, nhưng sau thời gian nghiên cứu nghiêm túc, đồng chí Võ Văn Điều đã theo sát mũi đột kích, chỉ huy phản kích hiệu quả các đợt tấn công của địch. Đơn vị của đồng chí đã được bà con các khu phố ủng hộ, tiếp tế lương thực, thuốc men. Từ tay bà con, lực lượng nhận được nhiều lợi thế để đơn vị của đồng chí chiến đấu vượt qua các dãy nhà, đường phố, con hẻm, chiếm lĩnh, giành giật nhau với địch từng căn nhà, từng con phố, đóng góp phần vào thắng lợi chung của Quân khu trong chiến dịch.

So sánh lực lượng địch - ta thấy rằng dù quân số của đơn vị Võ Văn Điều không nhiều, vũ khí không hiện đại bằng nhưng với lòng quyết tâm chiến đấu rất cao, các mũi tiến công của ta đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, chiếm giữ mục tiêu một tuần lễ theo như kế hoạch đề ra. Dù có hai lần bị thương trong khi chỉ huy chiến đấu nhưng đồng chí Hai Hoàng vẫn yêu cầu được tiếp tục cùng đồng đội chiến đấu. Trong một đợt chống lại trận càn tổng lực của quân Mỹ - Thiệu ngày 27 tháng 6 năm 1968 ở Quận 5, Võ Văn Điều - Hai Hoàng đã bị trúng đạn, anh dũng hy sinh khi đang là Trung đoàn trưởng, 44 tuổi đời.

Riêng đợt này, toàn đơn vị do đồng chí chỉ huy đã trực tiếp tiêu diệt hàng trăm tên địch, phá hủy 10 xe tăng và nhiều khí tài quân sự.

Trong giai đoạn chống Mỹ cứu nước, các đơn vị bộ đội mà đồng chí tham gia chỉ huy đã tiêu diệt gần 2.000 tên giặc trong đó diệt gọn 2 tiểu đoàn địch, đánh thiệt hại nặng 5 tiểu đoàn, phá hủy hơn 100 xe tăng và xe bọc thép.

Để ghi nhận chiến công của đồng chí Võ Văn Điều, cấp trên đã tặng thưởng đồng chí 1 Huân chương Quân công Giải phóng hạng Ba, 1 Huân chương Chiến công Giải phóng hạng Nhất, 1 Huy chương Chiến sĩ vẻ vang hạng Nhì, 1 Huy chương Chiến thắng hạng Nhì và nhiều bằng khen, giấy khen khác.

Nhằm vinh danh cuộc đời chiến đấu oanh liệt và hy sinh cao cả vì độc lập, tự do cho dân tộc của đồng chí Võ Văn Điều, ngày 6 tháng 11 năm 1978 Chủ tịch nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam đã truy tặng đồng chí danh hiệu “Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân” (lệnh số 104/LCT của Chủ tịch nước tôn Đức Thắng ký).

Liền nay, tên của Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân Võ Văn Điều được đặt tên cho đường Bàu Trau - Vườn Trầu, từ Quốc lộ 22 đến Tỉnh lộ 7, dài 5.550m, lộ giới 20m (theo Quyết định số 14/2000/QĐ-UB ngày 7 tháng 4 năm 2000 của Ủy ban nhân dân Thành phố).

Tấm gương hy sinh của Anh hùng Liệt sĩ Võ Văn Điều đã trở thành tấm gương sáng chói của thế hệ trẻ, cổ vũ, động viên thế hệ thanh niên sáng suốt hơn trong quá trình xây dựng và bảo vệ Tổ quốc; mãi mãi là tấm gương sáng cho muôn đời con cháu noi theo.