Anh hùng Liệt sĩ Vũ Phi Trừ – Thuyền trưởng tàu HQ-604, người hy sinh cùng con tàu bảo vệ Gạc Ma

Vũ Phi Trừ sinh năm 1957 tại xã Thượng Lộc, huyện Can Lộc, tỉnh Hà Tĩnh. Nhập ngũ năm 1975, ông gắn bó trọn vẹn tuổi trẻ với những con tàu thuộc Lữ đoàn 125 Hải quân – đơn vị tiền thân của những "Con tàu Không số" huyền thoại. Trải qua nhiều năm rèn luyện trên biển, ông trở thành một Thuyền trưởng giàu kinh nghiệm, bản lĩnh và vô cùng quyết đoán.

Đầu năm 1988, trước tình hình căng thẳng tại quần đảo Trường Sa, Đại úy Vũ Phi Trừ nhận lệnh chỉ huy tàu vận tải HQ-604 chở lực lượng công binh Trung đoàn 83 và vật liệu xây dựng ra chốt giữ, bảo vệ các bãi đá ngầm Gạc Ma và Ma Nhai trong Chiến dịch CQ-88. Chiều 13 tháng 3 năm 1988, tàu HQ-604 thả neo an toàn tại bãi đá Gạc Ma. Đêm đó, mặc cho các tàu chiến hiện đại của đối phương khiêu khích, bao vây và dùng loa đe dọa, Thuyền trưởng Vũ Phi Trừ vẫn bình tĩnh họp chỉ huy, chỉ đạo cán bộ, chiến sĩ sẵn sàng phương án bảo vệ cờ và đảo.

Rạng sáng 14 tháng 3 năm 1988, khi lực lượng công binh do Thiếu úy Trần Văn Phương chỉ huy dựng cờ trên bãi đá Gạc Ma, đối phương đã vô cớ nổ súng tàn bạo. Ngay sau đó, các pháo hạm đối phương dồn hỏa lực hạng nặng tập trung bắn phá dữ dội vào tàu HQ-604. Trong khói lửa ngút trời, tàu bị trúng nhiều đạn pháo hạng nặng, hư hỏng nghiêm trọng và chìm dần. Mặc cho thân tàu rung lắc dữ dội, Đại úy Vũ Phi Trừ vẫn kiên cường đứng trên cabin chỉ huy, dùng bộ đàm chỉ huy các vị trí chiến đấu, động viên chiến sĩ bắn trả quyết liệt để bảo vệ đồng đội dưới bãi đá.

Khi con tàu HQ-604 chìm sâu xuống lòng biển Gạc Ma, Thuyền trưởng Vũ Phi Trừ cùng nhiều cán bộ, chiến sĩ đã anh dũng hy sinh, hòa mình vào sóng nước đại dương để bảo vệ từng tấc đất, sải biển thiêng liêng của Tổ quốc. Sự hy sinh oai hùng của ông là tấm gương sáng ngời về tinh thần kiên trung, lòng trung thành vô hạn với Đảng, với Nhân dân và Hải quân Nhân dân Việt Nam. Ngày 17 tháng 12 năm 1989, Vũ Phi Trừ vinh dự được Đảng và Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân.