Anh hùng liệt sỹ Trần Thị Kỷ
Giữa khói lửa chiến tranh ác liệt, Trần Thị Kỷ hiện lên như một đóa hoa kiên cường, vừa là người chiến sĩ gan dạ, vừa là người y tá tận tụy cứu sống hàng trăm đồng đội. Dù bị tra tấn dã man, đồng chí vẫn giữ trọn khí tiết, biến cái chết thành bản anh hùng ca bất diệt, để lại dấu ấn sâu đậm về lòng yêu nước và ý chí quật cường của người phụ nữ Việt Nam.
Đồng chí Trần Thị Kỷ sinh năm 1947, quê ở xã Nhơn Mỹ, huyện An Nhơn, tỉnh Bình Định (nay thuộc Gia Lai), trong một gia đình có truyền thống cách mạng. Cha mẹ và các em của đồng chí đều tham gia kháng chiến, trong đó có một người em đã hy sinh. Lớn lên trong hoàn cảnh ấy, Trần Thị Kỷ sớm giác ngộ lý tưởng và tham gia cách mạng từ năm 16 tuổi. Dù được giao bất cứ nhiệm vụ nào, từ liên lạc, chiến đấu đến làm y tá, đồng chí đều hoàn thành xuất sắc với tinh thần trách nhiệm cao và lòng dũng cảm.
Trong giai đoạn từ năm 1963 đến đầu năm 1965, Trần Thị Kỷ đảm nhận nhiệm vụ chuyển thư, công văn của Huyện ủy An Nhơn trong điều kiện địch kiểm soát gắt gao. Bằng sự mưu trí và gan dạ, đồng chí đã nhiều lần vượt qua hệ thống canh gác dày đặc của địch, bảo đảm hàng trăm chuyến giao liên an toàn tuyệt đối. Những đóng góp ấy góp phần quan trọng vào việc lãnh đạo phong trào đấu tranh, chuẩn bị cho cao trào “đồng khởi”.
Từ năm 1965, đồng chí vừa trực tiếp chiến đấu, vừa làm nhiệm vụ y tá cứu chữa thương binh. Trong hoàn cảnh vô cùng thiếu thốn, không đủ thuốc men, lương thực, lại thường xuyên bị địch càn quét, Trần Thị Kỷ vẫn kiên cường bám trụ. Có những lúc một mình phải cõng thương binh đi giấu, lặng lẽ vượt qua đồn bốt để xin thuốc, kiếm lúa nấu cháo cho đồng đội. Với lòng tận tụy và tinh thần hy sinh cao cả, đồng chí đã cứu chữa hơn 200 thương bệnh binh, trở thành chỗ dựa vững chắc cho lực lượng du kích.
Không chỉ vậy, Trần Thị Kỷ còn tích cực tham gia đấu tranh chính trị, đặc biệt là vận động phụ nữ trong xã đứng lên chống lại sự đàn áp của địch. Tháng 10 năm 1965, đồng chí cùng chị em dẫn đầu đoàn biểu tình phản đối việc địch phá hoại nhà cửa, ruộng vườn để xây sân bay Gò Quánh. Dù bị đàn áp dã man, đồng chí vẫn kiên cường, không hề nao núng, góp phần làm thất bại âm mưu của kẻ thù.
Ngày 18 tháng 5 năm 1966, trong khi đưa cán bộ và thương binh xuống hầm bí mật, Trần Thị Kỷ bị địch bắt. Dù bị tra tấn dã man bằng nhiều hình thức tàn bạo, đồng chí vẫn kiên quyết không khai báo. Cuối cùng, kẻ thù đã thiêu sống đồng chí. Trước lúc hy sinh, Trần Thị Kỷ vẫn hiên ngang hô vang khẩu hiệu cách mạng, thể hiện khí phách bất khuất.
Sự hy sinh oanh liệt của đồng chí đã trở thành biểu tượng sáng ngời, cổ vũ mạnh mẽ tinh thần chiến đấu của quân và dân ta. Năm 1994, Trần Thị Kỷ được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, xứng đáng với những cống hiến to lớn cho Tổ quốc.
