Anh hùng Liệt sỹ Trương Công Man

Trương Công Man sinh năm 1930, dân tộc Mường, quê ở xã Cẩm Phong, huyện Cẩm Thủy, tỉnh Thanh Hóa, nhập ngũ năm 1947. Khi hy sinh đồng chí là Tiểu đội trưởng liên lạc thuộc Trung đoàn 2, Đại đoàn 320, (nay là Sư đoàn 320), Quân đoàn 3, Đảng viên Đảng cộng sản Việt Nam.Đồng chí Trương Công Man là một chiến sỹ liên lạc xuất sắc, mưu trí dũng cảm của Đại đoàn Đồng Bằng, Đại đoàn chủ lực hoạt động trong vùng sau lưng địch. Nhiều lần đồng chí xung phong nhận nhiệm vụ khó khăn, vượt qua dưới làn bom đạn ác liệt của địch, truyền đạt mệnh lệnh kịp thời, chính xác. Trương Công Man chiến đấu mưu trí, dũng cảm, bị thương nhưng vẫn tìm mọi cách để hoàn thành nhiệm vụ góp phần vào chiến thắng chung của đơn vị. Đồng chí luôn luôn gương mẫu về mọi mặt, chấp hành nghiêm chỉnh về mọi mệnh lệnh cấp trên, hết lòng thương yêu đồng đội, bảo vệ cán bộ, chấp hành nghiêm túc các chính sách và kỷ luật chiến trường. Tháng 1 năm 1952, trong trận Yên Ninh (Ninh Bình), khi đơn vị được lệnh xuất kích, đồng chí lập tức xung phong tiêu diệt địch. Bị thương vào sườn, Trương Công Man vẫn nén đau, bám sát đại đội trưởng để truyền lệnh kịp thời. Trận đánh vừa kết thúc, địch tập trung máy bay, đại bác từ các hướng bắn về liên tục. Suốt một ngày đồng chí đã nhiều lần như con thoi chạy đi, chạy về giữa đồng nước, dưới làn bom đạn đưa lệnh của trên xuống các đơn vị và tham gia chuyển thương binh về trạm. Năm lần bị thương không rời trận địa, Trương Công Man vẫn quyết tâm hoàn thành nhiệm vụ được giao và cùng với đồng đội chuyển được 15 thương binh ra ngoài an toàn . Anh hùng Liệt sỹ Trương Công Man. Trong trận Tầm Phương (Thái Bình), đồng chí bình tĩnh chờ địch tới gần mới nổ súng diệt 3 tên, địch phản công quyết liệt, trung liên của ta bị tắc, xạ thủ bị thương, đồng chí vận động sửa chữa súng rồi bắn mạnh ngăn cản địch, diệt thêm 7 tên. Địch bắn dữ dội để uy hiếp và chuẩn bị phản kích, đồng chí đã nhanh chóng đưa lệnh của Chỉ huy Đại đội xuống điều một trung đội lên kịp thời phối hợp đánh tan địch. Trong trận này cả đơn vị đã đánh lui 5 đợt phản kích của địch, riêng Trương Công Man đã diệt được 19 tên . Tháng 2 năm 1952, trong trận chống càn ở Thái Ninh (Thái Bình), bị máy bay địch bắn phá, 2 lần Trương Công Man bị thương nhưng vẫn cố gắng hoàn thành nhiệm vụ liên lạc. Khi về trạm giải phẫu, dụng cụ y tế thiếu, phải dùng cưa gỗ để cưa, mổ vai lấy đạn, đồng chí vẫn nghiến răng chịu đau, không hề kêu rên . Khi cùng đoàn cán bộ đi nghiên cứu trận địa, bất ngờ gặp địch, đồng chí đã dũng cảm một mình chiến đấu đánh lạc hướng chúng để cán bộ rút ra an toàn. Trong trận tấn công đồn Tìm (Đông Quan- Thái Bình), đơn vị vừa mở cửa được một hàng rào thì đại bác địch ở các vị trí khác tập trung bắn dữ dội. Tổ đánh bộc phá tiếp tục mở cửa dưới hoả lực địch, bị thương vong gần hết, Trương Công Man xung phong lên đánh tiếp và cũng bị trọng thương. Trước lúc hy sinh, đồng chí còn nhắn lại đồng đội: “Các đồng chí giữ vững quyết tâm, làm tròn nhiệm vụ.” Căm thù bọn giặc, cả đơn vị đã xông lên diệt gọn vị trí này. Trương Công Man đã được Trung đoàn, Đại đoàn khen thưởng 9 lần và được bầu là “Chiến sỹ thi đua” của Đại đoàn, được thưởng 1 Huân chương Chiến công hạng nhất. Ngày 31 tháng 8 năm 1955, Trương Công Man được Chủ tịch nước Việt Nam Dân chủ cộng hoà truy tặng Huân chương Quân công hạng nhì và danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân.Bảo tàng Binh đoàn Tây Nguyên