Anh hùng LLVT Đinh Văn Rì - Người lính giữ bầu trời Quyết Thắng

"Anh Rì chỉ có một câu nói mà tôi nhớ suốt đời." Ông Nguyễn Văn Khải đưa mắt nhìn về phía dãy núi Trường Sơn mờ xa trong ký ức. "Chừng nào pháo còn bắn được thì mình còn giữ được bầu trời." Đã hơn nửa thế kỷ trôi qua, nhưng mỗi khi nghe tiếng máy bay ngang qua, ông vẫn nhớ đến người đồng đội năm nào. Đinh Văn Rì nhập ngũ năm 1965. Ngày ấy, chiến tranh leo thang ra miền Bắc. Thanh niên khắp nơi nô nức lên đường. Chàng trai quê xã Lập Lễ cũng tình nguyện khoác ba lô, rời quê hương, mang theo lời dặn của mẹ: "Con đi giữ nước, mẹ ở nhà giữ quê." Sau thời gian huấn luyện, ông được biên chế về Tiểu đoàn 105, Trung đoàn Phòng không 208. Người lính trẻ nhanh chóng làm quen với những khẩu pháo phòng không nặng hàng tấn. Ông học cách nhận dạng từng loại máy bay. Học cách tính góc bắn. Học cách giữ bình tĩnh giữa tiếng bom rung chuyển mặt đất. Ông Khải nhớ rất rõ buổi huấn luyện đầu tiên. Đinh Văn Rì là người ở lại thao tác sau cùng. Có đồng đội hỏi: "Sao chưa nghỉ?" Ông chỉ cười: "Ngày mai máy bay đâu có chờ mình tập xong." Câu nói giản dị ấy nói lên con người ông. Làm việc gì cũng đến nơi đến chốn. Những năm sau đó, Tiểu đoàn 105 liên tục cơ động trên nhiều trận địa. Nơi nào có máy bay Mỹ đánh phá. Nơi ấy có những người lính phòng không. Có ngày đơn vị đánh ba, bốn trận liên tiếp. Khẩu pháo vừa nguội nòng lại phải chuyển vị trí. Đồng đội thường gọi Đinh Văn Rì là "người lính thép". Không phải vì ông ít nói. Mà vì chưa bao giờ thấy ông chùn bước trước hiểm nguy. Năm 1968, đơn vị nhận nhiệm vụ đặc biệt. Bảo vệ đường 20 Quyết Thắng thuộc địa phận Quảng Bình. Đó là một trong những tuyến đường huyết mạch của đường Trường Sơn. Xe chở vũ khí, lương thực và bộ đội ngày đêm nối nhau vào chiến trường miền Nam. Địch hiểu rõ tầm quan trọng ấy. Vì vậy, máy bay Mỹ gần như đánh phá liên tục. Ban ngày bom nổ. Ban đêm pháo sáng rực trời. Người lính phòng không phải sống cùng tiếng còi báo động. Khẩu pháo luôn trong tư thế sẵn sàng. Ông Khải kể: "Có tuần anh em không ngủ trọn được một đêm." Thế nhưng, không ai rời vị trí. Một buổi sáng năm 1968, còi báo động vang lên dồn dập. Hai tốp máy bay Mỹ xuất hiện. Đi đầu là máy bay trinh sát. Phía sau là những chiếc máy bay phản lực B-57 lao đến oanh tạc trận địa. Bom nổ liên tiếp. Đất đá tung mù mịt. Khẩu đội của Đinh Văn Rì trở thành mục tiêu đánh phá dữ dội. Một quả bom nổ rất gần. Nhiều chiến sĩ hy sinh. Nhiều người bị thương. Khói bụi phủ kín trận địa. Giữa lúc ấy, một mảnh bom găm vào người Đinh Văn Rì. Máu thấm đỏ cả vai áo. Ông Khải chạy đến: "Rì! Lui xuống quân y!" Người đồng đội lắc đầu. Ánh mắt vẫn hướng lên bầu trời. Ông chỉ nói: "Máy bay còn đó." Rồi tiếp tục nạp đạn. Khẩu pháo lại gầm lên. Máy bay Mỹ bổ nhào lần thứ hai. Đạn phòng không xé toạc bầu trời. Đinh Văn Rì cắn chặt môi vì đau. Hai bàn tay vẫn ghì chặt cần điều khiển. Ông Khải kể: "Tôi thấy máu chảy xuống cả chân." Nhưng ông không hề buông vị trí. Một loạt đạn nữa được bắn lên. Bất ngờ, một chiếc B-57 bốc cháy. Lửa phụt ra từ cánh. Chiếc máy bay nghiêng mạnh rồi lao xuống phía cánh rừng. Tiếng reo vang khắp trận địa. Nhưng Đinh Văn Rì chỉ khẽ mỉm cười. Ông quay sang hỏi: "Khẩu đội còn đủ người không?" Điều ông nghĩ đến đầu tiên không phải chiến công. Mà là đồng đội. Sau trận đánh, quân y băng bó vết thương cho ông. Bác sĩ trách: "Sao không xuống sớm?" Ông chỉ cười hiền: "Nếu tôi xuống thì ai giữ khẩu pháo?" Câu trả lời khiến cả căn hầm im lặng. Chiến tranh còn kéo dài. Tiểu đoàn 105 tiếp tục bám trụ trên tuyến lửa. Đinh Văn Rì vẫn cùng đồng đội chiến đấu qua hàng trăm trận đánh. Nơi nào có máy bay địch. Nơi ấy có tiếng pháo phòng không. Có lần đơn vị phải cơ động suốt đêm. Đường núi trơn trượt. Khẩu pháo nặng hàng tấn. Mọi người đều mệt lả. Đinh Văn Rì vẫn là người đi cuối cùng. Ông kiểm tra từng dây kéo. Từng bánh xe. Ông nói: "Khẩu pháo an toàn thì bầu trời mới an toàn." Đó là cách nghĩ của một người lính luôn đặt nhiệm vụ lên trên bản thân. Với tinh thần chiến đấu kiên cường và chiến công xuất sắc trên tuyến đường 20 Quyết Thắng, Đinh Văn Rì được Nhà nước tặng Huân chương Chiến công hạng Ba. Nhưng với đồng đội, phần thưởng lớn nhất chính là việc người lính ấy vẫn tiếp tục đứng trong đội hình chiến đấu. Năm 1970, khi mới 28 tuổi, ông được Đảng và Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Ngày nhận tin, ông Khải chạy đến chúc mừng. Đinh Văn Rì chỉ cười: "Danh hiệu này là của cả khẩu đội." Đó vẫn là con người ông. Luôn nhận phần gian khổ về mình. Và chia sẻ mọi vinh quang cho đồng đội. Nhiều năm sau ngày đất nước thống nhất, ông Nguyễn Văn Khải có dịp trở lại đường 20 Quyết Thắng. Con đường năm xưa giờ rợp bóng cây xanh. Xe cộ nối nhau qua lại. Ít ai biết rằng, trên những triền núi ấy từng có những người lính phòng không ngày đêm giữ từng khoảng trời cho những đoàn xe vượt Trường Sơn. Ông đứng thật lâu trước một khoảng đồi. Nơi ấy từng đặt khẩu pháo của đơn vị. Ông khẽ nói: "Rì à… Bầu trời hôm nay bình yên rồi." Gió Trường Sơn thổi nhẹ qua những tán cây. Tiếng chim rừng vang lên thay cho tiếng bom năm cũ. Ông mỉm cười. Trong lòng ông, người đồng đội năm nào vẫn đứng bên khẩu pháo, đôi mắt dõi theo bầu trời, sẵn sàng nổ súng mỗi khi Tổ quốc cần. Cuộc đời của Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Đinh Văn Rì là biểu tượng đẹp của người chiến sĩ phòng không Việt Nam trong những năm tháng kháng chiến chống Mỹ. Từ chàng thanh niên tình nguyện nhập ngũ năm 1965 đến người anh hùng được phong tặng danh hiệu cao quý khi mới 28 tuổi, ông đã dành trọn tuổi xuân để bảo vệ những tuyến đường chiến lược và bầu trời Tổ quốc. Hình ảnh người lính bị thương vẫn kiên quyết bám trận địa, cùng đồng đội bắn rơi máy bay địch trên đường 20 Quyết Thắng sẽ mãi là một trang sáng ngời trong những năm tháng "thời hoa lửa".