Anh hùng LLVT Đồng Sỹ Nguyên - Mệnh lệnh giữa mưa bom Trường Sơn

Đầu năm 1967.

Khi nhận nhiệm vụ làm Tư lệnh Bộ đội Trường Sơn, Đồng Sỹ Nguyên không ngồi ở sở chỉ huy để nghe báo cáo.

Ông yêu cầu:

"Phải đi tận nơi. Chỉ có nhìn tận mắt mới biết Trường Sơn đang cần gì."

Thế là vị tư lệnh mới nhận chức bắt đầu những chuyến đi dọc tuyến đường huyết mạch.

Ông băng rừng.

Lội suối.

Có khi phải đi bộ hàng chục kilômét dưới những cánh rừng còn nồng mùi bom đạn.

Những gì ông chứng kiến khiến ông trăn trở.

Bom Mỹ đánh ngày đêm.

Nhiều đoạn đường vừa sửa xong đã bị cày nát.

Xe vận tải phải chạy lẻ từng chiếc.

Cứ hễ máy bay xuất hiện là dừng lại.

Hàng hóa ùn ứ.

Chiến trường miền Nam đang rất cần đạn dược, lương thực và xăng dầu.

Nếu không thay đổi cách làm, tuyến chi viện sẽ rất khó đáp ứng yêu cầu chiến đấu.

Trong cuộc họp Bộ Tư lệnh sau đó, nhiều cán bộ vẫn đề nghị tiếp tục vận chuyển theo cách cũ: bí mật, phân tán, tránh đối đầu.

Đồng Sỹ Nguyên lặng im nghe hết.

Rồi ông đứng lên, cầm cây bút chỉ thẳng vào bản đồ Trường Sơn.

Ông nói dứt khoát:

"Không thể chỉ tránh địch mãi. Phải đánh địch mà đi, mở đường mà tiến."

Cả hội trường im lặng.

Đó là một quyết định táo bạo.

Từ hôm ấy, Bộ đội Trường Sơn chuyển từ tư duy "né tránh" sang chủ động chiến đấu để giữ đường, mở đường và bảo đảm vận chuyển liên tục.

Ít lâu sau.

Một trọng điểm trên tuyến đường bị máy bay Mỹ đánh phá dữ dội.

Bom nổ liên tiếp.

Đất đá phủ kín mặt đường.

Nhiều cán bộ đề nghị tạm ngừng vận chuyển đến khi tình hình lắng xuống.

Đồng Sỹ Nguyên không đồng ý.

Ông trực tiếp đến hiện trường.

Đứng giữa tiếng bom còn vọng lại, ông động viên bộ đội công binh:

"Địch đánh ban ngày, ta sửa ban đêm. Địch đánh đường này, ta mở đường khác. Xe phải chạy, hàng phải tới chiến trường."

Mệnh lệnh ấy lập tức được triển khai.

Công binh mở đường tránh.

Phòng không bố trí trận địa mới.

Thanh niên xung phong san lấp hố bom.

Lực lượng vận tải tổ chức chạy thành đội hình cơ giới thay vì từng xe đơn lẻ.

Chỉ sau một thời gian ngắn, tuyến đường lại thông suốt.

Điều khiến cán bộ, chiến sĩ kính phục vị tư lệnh không chỉ là những quyết định chiến lược.

Mà còn là sự gần gũi.

Ông thường xuyên có mặt tại những trọng điểm ác liệt nhất.

Có lần, cán bộ cảnh vệ đề nghị ông chuyển sở chỉ huy đến nơi an toàn hơn.

Ông lắc đầu:

"Tư lệnh mà ở xa chiến trường thì làm sao hiểu được bộ đội."

Ông sống cùng chiến sĩ trong địa đạo.

Ăn cơm nắm.

Ngủ võng.

Lắng nghe từng báo cáo từ lái xe, công binh, thanh niên xung phong để điều chỉnh phương án chỉ huy.

Với ông, mỗi cung đường không chỉ là tuyến vận tải, mà là một mặt trận thực sự.

Dưới sự chỉ huy của Đồng Sỹ Nguyên, tuyến Trường Sơn không ngừng phát triển.

Hệ thống đường cơ giới được mở rộng.

Đường vòng, đường tránh được hình thành.

Đường ống dẫn xăng dầu xuyên Trường Sơn lần đầu tiên được xây dựng.

Các sư đoàn công binh, vận tải, phòng không được tổ chức thành lực lượng hiệp đồng binh chủng, giúp năng lực chi viện tăng vượt bậc, góp phần bảo đảm hậu cần cho các chiến dịch lớn, tiến tới Đại thắng mùa Xuân năm 1975.

Sau này, nhiều cựu chiến binh Trường Sơn vẫn nhớ mãi hình ảnh vị tư lệnh với chiếc mũ cối bạc màu, luôn có mặt ở nơi bom đạn ác liệt nhất.

Họ nói:

"Ông không chỉ chỉ huy bằng mệnh lệnh, mà bằng chính sự có mặt của mình."