Anh hùng LLVT Hồ Đức Vai

Cuộc đời

Hồ Đức Vai, tên ban đầu là Cu The, tên khác là A Vai, Hồ Vai, sinh ngày 1 tháng 1 năm 1940 trong một gia đình người Pa Kô tại thôn Lê Lộc, xã Hồng Bắc, huyện A Lưới, tỉnh Thừa Thiên (nay là xã A Lưới 2, thành phố Huế). Ông mồ côi cha mẹ từ năm lên 6 tuổi. Hai người cháu ruột của ông, Hồ A Nun và Hồ Kan Lịch, lần lượt là dân công và du kích trong chiến tranh Việt Nam và đều được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Năm 1950, Hồ Đức Vai trở thành du kích tại địa phương, đến năm 1955 thì trở thành đội trưởng du kích.

Năm 1960, lực lượng của Quân đội Hoa Kỳ về đóng quân tại đồn A So, xã Đông Sơn và tổ chức các cuộc càn quét và cho máy bay ném bom nhằm tiêu diệt du kích. Hồ Đức Vai, lúc này là Xã đội trưởng xã Thượng Ninh, đã cùng đồng đội tham gia hơn 20 trận đánh, đánh bại và làm bị thương nhiều quân nhân của đối phương. Trong một trận đánh khác, ông cùng đồng đội phối hợp với người dân bao vây đồn A So bắt sống nhiều quân nhân bao gồm cả chỉ huy. Trong hai năm 1965 và 1966, Hồ Đức Vai tiếp tục chỉ huy du kích địa phương tấn công vào đồn A Lưới và đồn A So để bảo vệ nhiều căn cứ của lực lượng cách mạng.

Ngày 5 tháng 5 năm 1965, tại Đại hội Anh hùng và chiến sĩ thi đua các lực lượng vũ trang giải phóng miền Nam lần thứ nhất được tổ chức tại Tây Ninh, đại diện Hội đồng Cố vấn Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam, Chủ tịch Hội đồng Nguyễn Hữu Thọ đã ký quyết định phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân giải phóng cho Hồ Đức Vai. Cùng năm, ông ra Hà Nội và hội kiến Chủ tịch Hồ Chí Minh. Năm 1966, ông tiếp tục ra Hà Nội gặp Hồ Chí Minh và theo học Trường Thiếu sinh quân. Năm 1968, ông trở lại miền Nam để tham gia chiến dịch Tết Mậu Thân cùng nhiều trận đánh khác cho đến năm 1975

Năm 1976, Hồ Đức Vai trở thành Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa VI và đến năm 1981 thì tiếp tục làm đại biểu khóa VII thuộc đoàn đại biểu tỉnh Bình Trị Thiên. Tại huyện A Lưới, ông từng đảm nhiệm chức vụ Ủy viên Thường vụ Huyện ủy, Trưởng Ban Dân vận Huyện ủy, Chỉ huy trưởng Ban Chỉ huy Quân sự huyện và Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam huyện. Sau khi về hưu vào năm 2001, Hồ Đức Vai trở thành Chủ tịch Quỹ Bảo trợ Trẻ em huyện A Lưới và thường xuyên tham gia công tác thiện nguyện. Ngày 14 tháng 2 năm 2026, ông qua đời tại xã A Lưới 2, thành phố Huế. Lễ tang của ông được tổ chức vào ngày 15 tháng 2, sau đó thi hài được an táng tại nghĩa trang của xã.