Anh hùng LLVT Lê Thanh Mừng - Người ở lại trên Quốc lộ 4

Mỗi lần đi ngang Quốc lộ 1 đoạn qua xã Lộc Hòa, huyện Long Hồ, ông Nguyễn Văn Đời đều dừng xe thật lâu. Con đường nhựa phẳng lì hôm nay đông đúc xe cộ qua lại, nhưng trong ký ức ông vẫn còn nguyên tiếng nổ của mìn, tiếng súng và hình ảnh người chỉ huy đứng giữa làn khói đạn năm nào. "Anh Mừng hy sinh ở ngay đoạn đường này." Ông Đời nói rất khẽ. "Nhưng anh là người cuối cùng nghĩ đến mình." Ông gặp Lê Thanh Mừng vào cuối năm 1965, khi được điều về Đại đội Đặc công 513. Lúc ấy, cái tên Lê Thanh Mừng đã được nhiều đơn vị biết đến. Người chiến sĩ tham gia cách mạng từ tháng 6 năm 1960 ấy đã trải qua nhiều năm chiến đấu gian khổ và nổi tiếng bởi sự gan dạ, bình tĩnh trong mọi tình huống. Đồng đội kể rằng ngay từ những ngày đầu hoạt động, ông luôn xung phong nhận những nhiệm vụ khó nhất. Từ năm 1962, ông chính thức chiến đấu trong lực lượng đặc công. Tháng 5 năm 1963, trên cương vị Tiểu đội trưởng, ông được tăng cường phối hợp cùng Trung đội 507 địa phương quân Cầu Ngang tiến công đồn Long Phi thuộc xã Long Hữu. Đó là một cứ điểm được địch xây dựng kiên cố, nhiều lớp hàng rào thép gai cùng hệ thống hỏa lực dày đặc. Ông Đời kể lại lời các đàn anh: "Hôm ấy, anh Mừng là người đầu tiên cắt rào mở cửa." Trong ánh sáng leo lét của pháo sáng, từng nhát kìm được thực hiện chính xác. Khi cửa mở vừa đủ, ông quay lại khẽ gật đầu. Đội hình đặc công lập tức lao vào. Chỉ trong ít phút, đồn Long Phi bị làm chủ. Ngay sau chiến thắng ấy, tháng 5 năm 1963, Tỉnh đội Trà Vinh tiếp tục giao cho Đội Đặc công 513 nhiệm vụ đánh tiêu diệt đồn Cái Già ở xã Hiệp Mỹ. Đây là một trong những trận đánh khó bởi địch bố trí nhiều lớp phòng ngự và thường xuyên thay đổi quy luật gác. Lê Thanh Mừng dành nhiều ngày trực tiếp trinh sát. Ông không cho phép bất kỳ ai chủ quan. Ông thường nói: "Đặc công thắng nhờ chuẩn bị." Nhờ sự chuẩn bị kỹ lưỡng ấy, trận đánh giành thắng lợi, góp phần mở rộng vùng hoạt động của lực lượng cách mạng. Đến năm 1965, Lê Thanh Mừng được giao giữ chức Trung đội trưởng, trực tiếp chỉ huy Đại đội Đặc công 513 trong nhiều trận chiến đấu. Ông Đời nhớ rất rõ hình ảnh người chỉ huy luôn đi trước đội hình. "Anh chưa bao giờ ra lệnh từ phía sau." Có lần, đơn vị nhận nhiệm vụ đánh vào một hậu cứ lớn của địch. Một chiến sĩ trẻ lo lắng hỏi: "Anh có chắc mình sẽ thắng không?" Lê Thanh Mừng mỉm cười: "Chúng ta không đánh vì chắc thắng. Chúng ta đánh vì phía sau là nhân dân." Câu nói ấy khiến cả đơn vị thêm vững tin. Suốt nhiều năm liền, Đại đội Đặc công 513 liên tục tiến công các đồn bót, căn cứ và hậu cứ của đối phương. Nơi nào có địch lập chốt, nơi ấy đều có dấu chân người chiến sĩ đặc công. Điều khiến đồng đội kính phục nhất ở Lê Thanh Mừng là sự bình tĩnh. Trong những trận đánh ác liệt nhất, ông vẫn giữ giọng nói nhỏ nhẹ. Mỗi mệnh lệnh đều ngắn gọn. Chính xác. Không một chút hoảng loạn. Ông Đời kể: "Có lần pháo địch bắn dữ dội đến mức đất rung lên từng đợt. Anh Mừng chỉ nói: 'Bình tĩnh. Đợi đúng thời cơ.'" Quả đúng như vậy. Khi địch vừa chuyển làn bắn, đơn vị lập tức xung phong. Trận đánh kết thúc thắng lợi. Tháng 5 năm 1972, chiến trường bước vào giai đoạn quyết liệt. Đại đội Đặc công tỉnh Vĩnh Long nhận nhiệm vụ đặc biệt: Tổ chức trận địa chặn viện trên Quốc lộ 4 tại Lộc Hòa, huyện Long Hồ. Đây là tuyến giao thông huyết mạch của địch. Nếu đánh thắng, kế hoạch tăng viện sẽ hoàn toàn bị phá vỡ. Nhiều ngày trước trận đánh, Lê Thanh Mừng cùng trinh sát bí mật nghiên cứu từng khúc cua, từng hàng cây, từng vị trí đặt mìn. Đêm trước giờ nổ súng, ông đi từng tổ kiểm tra. Bắt tay từng chiến sĩ. Ông chỉ nói: "Ngày mai khó lắm. Nhưng quê hương đang chờ mình." Sáng hôm sau. Đoàn xe địch xuất hiện. Tiếng mìn vang lên dữ dội. Chiếc xe đi đầu bốc cháy. Đại đội Đặc công đồng loạt nổ súng. Quân địch lập tức điều Tiểu đoàn Bảo an 475 đến ứng cứu. Cuộc chiến trở nên vô cùng ác liệt. Hỏa lực địch từ nhiều hướng trút xuống trận địa. Trong lúc chỉ huy, Lê Thanh Mừng bị thương nặng. Máu thấm đỏ cả vai áo. Đồng đội xin đưa ông rời khỏi trận địa. Ông gạt đi. "Còn đánh được." Ông vẫn tiếp tục quan sát. Vẫn tiếp tục ra lệnh. Vẫn động viên từng mũi tiến công. Ông Đời kể mà mắt đỏ hoe: "Đến lúc ấy, anh vẫn chỉ hỏi: 'Mũi bên trái còn đủ quân không?'" Không ai nghe ông than đau. Không ai thấy ông nghĩ đến bản thân. Nhờ sự chỉ huy kiên cường ấy, Đại đội Đặc công đã tiêu diệt hoàn toàn Tiểu đoàn Bảo an 475. Trận đánh kết thúc trong thắng lợi. Nhưng người chỉ huy của họ đã nằm lại giữa chiến trường. Ông Lê Thanh Mừng anh dũng hy sinh khi chiến thắng vừa đến. Nhiều năm sau ngày đất nước thống nhất, ông Nguyễn Văn Đời trở lại Lộc Hòa. Quốc lộ hôm nay nối liền những miền quê thanh bình. Xe cộ nối nhau xuôi ngược. Không còn hố bom. Không còn dây thép gai. Chỉ còn những hàng cây xanh rì rào trong gió. Ông đứng lặng rất lâu. Rồi khẽ nói như với người đồng đội năm xưa: "Anh từng bảo, nếu phải nằm lại thì hãy để mình nằm trên con đường sẽ dẫn đất nước đến hòa bình." Quả thật. Con đường ấy hôm nay đã trở thành con đường của cuộc sống. Cuộc đời của Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Lê Thanh Mừng là bản anh hùng ca của người chiến sĩ đặc công luôn xông pha nơi hiểm nguy nhất. Từ những trận đánh ở Long Phi, Cái Già đến những chiến công vang dội của Đại đội Đặc công 513 và trận đánh lịch sử trên Quốc lộ 4 năm 1972, ông đã hiến dâng trọn tuổi xuân cho độc lập dân tộc. Hình ảnh người chỉ huy bị thương nhưng vẫn kiên quyết bám trận địa đến hơi thở cuối cùng đã trở thành biểu tượng đẹp về lòng dũng cảm, tinh thần trách nhiệm và ý chí quyết chiến quyết thắng của lực lượng đặc công Việt Nam trong những năm tháng "thời hoa lửa".