ANH HÙNG LLVT, LS TRẦN NGỌC HY - NGƯỜI GIỮ VỮNG KHÍ TIẾT BÊN BẾN SÔNG ĐẦM DƠI

Trần Ngọc Hy sinh năm 1924 tại xã Tạ An Khương, huyện Đầm Dơi, tỉnh Cà Mau. Theo lời kể của ông Trần Ngọc Triết, từ nhỏ người anh thứ ba trong gia đình đã nổi tiếng thông minh, học giỏi và có khả năng viết văn. Năm 1943, khi 19 tuổi, Trần Ngọc Hy thi đỗ bằng Diplôme rồi trở về quê tham gia phong trào cách mạng.

Với kiến thức và khả năng diễn thuyết, ông vận động nông dân đứng lên chống địa chủ áp bức, phản đối chính quyền tay sai và chính sách sưu cao, thuế nặng. Những bài nói chuyện thẳng thắn của người thanh niên trẻ đã khơi dậy tinh thần đấu tranh trong nhân dân Tạ An Khương. Chính quyền thực dân nhiều lần đưa lính về lùng bắt nhưng ông luôn được người dân che chở.

Sau thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám năm 1945, Trần Ngọc Hy được Tỉnh ủy Bạc Liêu điều về Ty Thông tin. Năm 1946, khi tờ báo Chiến của Đảng bộ tỉnh được thành lập, ông trở thành cán bộ chuyên trách công tác báo chí.

Ông Huỳnh Ngọc Thái, nguyên Trưởng ty Thông tin tỉnh Bạc Liêu, nhớ Trần Ngọc Hy là một trong những cán bộ đầu tiên của Ty Thông tin. Nhờ có học thức và năng lực viết lách, ông được giao trực tiếp biên tập, viết bài và tổ chức phát hành báo trong điều kiện kháng chiến vô cùng thiếu thốn.

Sau Hiệp định Genève năm 1954, cách mạng miền Nam chuyển sang hoạt động bí mật. Tờ báo Chiến được đổi tên thành Hòa Bình Thống Nhất và Trần Ngọc Hy được giao làm Trưởng ban Biên tập. Cơ quan báo chí phải đóng giữa rừng sâu, xen kẽ các đồn bốt của đối phương. Cán bộ vừa viết, in và phát hành báo, vừa tự bảo vệ cơ sở.

Cuối năm 1956, cơ quan chuyển đến rạch Cái Trăng, xã Năm Căn. Khi Trần Ngọc Hy đang chuẩn bị nội dung cho số báo Tết, lực lượng biệt kích của Chi khu Đầm Dơi bất ngờ bao vây căn cứ. Ông bị bắt và đưa về giam tại khám Lò Heo.

Trong tù, dù bị tra khảo và dụ dỗ, Trần Ngọc Hy vẫn giữ thái độ bình tĩnh. Nhà thơ Nguyễn Bá, người bị giam cùng ông, kể rằng người Trưởng ban Biên tập nói năng chậm rãi, chắc chắn và có kiến thức sâu rộng. Chính khí chất ấy giúp ông trở thành chỗ dựa tinh thần cho những người tù cách mạng.

Ngày Quốc khánh 2 tháng 9 năm 1957, Trần Ngọc Hy tổ chức cho các bạn tù diễn vở “Trưng Nữ Vương khởi nghĩa”, khơi dậy tinh thần yêu nước ngay trong nhà giam. Biết mình khó thoát khỏi cái chết, ông dặn đồng đội khi được tự do hãy báo với Tỉnh ủy tiếp tục kết hợp đấu tranh chính trị với đấu tranh vũ trang, chú trọng vận động thanh niên và xây dựng cơ sở trong lòng đối phương.

Sáng ngày 26 tháng 10 năm 1957, chính quyền tại Chi khu Đầm Dơi ép hàng trăm người dân tập trung ở sân quận. Trần Ngọc Hy bị đưa ra trước đám đông và được yêu cầu lần cuối phải từ bỏ cách mạng. Dù sức khỏe đã suy kiệt sau nhiều tháng giam cầm, ông vẫn đứng dậy, khẳng định mình chiến đấu để cứu nước và kiên quyết không làm tay sai.

Không khuất phục được người chiến sĩ, quân địch kéo ông ra bến sông trước dinh quận rồi xử bắn. Trần Ngọc Hy hy sinh khi mới 33 tuổi, để lại tấm gương trung kiên cho đội ngũ những người làm báo cách mạng Cà Mau.

Năm 2011, liệt sĩ Trần Ngọc Hy được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Tên ông ngày nay được đặt cho một tuyến đường và giải báo chí của tỉnh Cà Mau.