ANH HÙNG LLVT, LS TRẦN THỊ BẮC - BÔNG HOA TRÊN ĐỈNH NÚI ĐÔI

Trần Thị Bắc sinh năm 1932 tại thôn Xuân Dục Đoài, dưới chân Núi Đôi thuộc vùng Sóc Sơn. Tuổi thơ của chị sớm chứng kiến cảnh quê hương bị quân Pháp chiếm đóng, cha bị bắt giam tại Sơn La rồi chuyển về Nhà tù Hỏa Lò, người chú ruột tham gia bộ đội giải phóng quân và hy sinh.

Năm 1949, khi vừa tròn mười bảy tuổi, Trần Thị Bắc tham gia Ban Chấp hành Phụ nữ xã Lạc Long, sau đó tình nguyện gia nhập đội du kích. Khi ấy, quân Pháp xây dựng trên Núi Đôi một hệ thống đồn bốt kiên cố nhằm khống chế hoạt động cách mạng và ngăn chặn cán bộ từ vùng tự do vào vùng địch hậu.

Đội du kích xã Lạc Long có khoảng ba mươi người, được chia thành nhiều tổ để theo dõi các đồn bốt. Nhờ sự gan dạ, nhanh nhẹn và mưu trí, Trần Thị Bắc được giao làm Tổ trưởng Tổ du kích Xuân Đoài, trực tiếp theo dõi hoạt động của địch tại bốt Núi Đôi. Đến năm 1951, chị đồng thời đảm nhận ba nhiệm vụ quan trọng: quân báo, cứu thương và binh vận.

Hằng ngày, người dân thường thấy một cô gái trẻ vấn tóc trong vành khăn mỏ quạ, gánh hàng đi qua các phiên chợ. Nhưng đằng sau dáng vẻ của một người bán hàng bình thường là một chiến sĩ quân báo đang âm thầm quan sát đồn bốt, nắm tình hình và chuyển tin cho lực lượng cách mạng.

Bằng sự khéo léo trong công tác binh vận, chị đã thuyết phục được cai Năm và cai Đinh mang súng ra hàng. Chị còn xây dựng được những cơ sở nội ứng ngay trong bốt Núi Đôi, nhờ đó du kích kịp thời biết trước nhiều kế hoạch càn quét của địch. Có lần, lực lượng du kích bí mật thâm nhập vào bốt, lấy được lựu đạn và mìn để tổ chức phục kích.

Hoạt động của Trần Thị Bắc dần bị địch phát hiện. Chúng bắt cha chị, tra tấn dã man nhằm buộc ông khai nhận con gái là du kích. Dù phải chịu nhiều đòn roi, người cha vẫn kiên quyết không nhận và không cung cấp cho địch bất cứ thông tin nào.

Giữa những tháng ngày chiến đấu gian khổ, Trần Thị Bắc gặp chiến sĩ Trịnh Khanh, một người cùng quê đang chiến đấu trong đơn vị bộ đội chủ lực. Tình yêu của họ nảy nở trên những nẻo đường kháng chiến. Ngày 9/12/1953, hai người tổ chức một lễ cưới đơn sơ tại vùng tự do. Chỉ hai ngày sau, chị Bắc tạm biệt chồng, trở về quê tiếp tục hoạt động. Không ai ngờ đó là cuộc chia tay cuối cùng.

Một đêm tháng 3/1954, Trần Thị Bắc nhận nhiệm vụ dẫn đường cho một đoàn cán bộ từ vùng tự do vào xã Phù Linh, chuẩn bị cho trận đánh mới. Khi đoàn đi đến khu ruộng ở bãi Thái Hòa, họ bất ngờ rơi vào ổ phục kích của địch.

Phát hiện nguy hiểm, chị Bắc lập tức hô lớn báo động cho các đồng chí trong đoàn. Tiếng hô giữa đêm tối khiến vị trí của chị bị lộ. Quân địch điên cuồng xả đạn về phía người nữ du kích. Chị ngã xuống trên bãi cỏ khi mới 22 tuổi.

Ngay trong đêm, xã đội cử bốn du kích gồm các ông Túc, Thuộc, Hội và Viết Thị tìm đến nơi chị hy sinh. Đồng đội gạt nước mắt, cõng chị về chùa Vệ Sơn Đoài rồi tổ chức mai táng tại khu vực Cầu Cốn. Do đang bị địch dồn dân, gia đình không thể đến tiễn đưa chị.

Theo lời kể của bà Trần Thị Thiệp, đêm ấy mẹ chị Bắc nghe tiếng súng cối từ Núi Đôi vọng về nên không thể chợp mắt. Sáng hôm sau, người chị trong gia đình tìm thấy một chiếc khăn đen giống chiếc khăn Bắc thường dùng nằm ngoài đồng. Người mẹ hiểu rằng điều chẳng lành đã xảy đến nhưng vẫn không thể ra khỏi khu vực địch kiểm soát để nhìn mặt con lần cuối.

Năm 1955, chiến sĩ Trịnh Khanh mới có dịp trở về tìm mộ người vợ trẻ và đưa chị về an nghỉ tại quê nhà. Từ câu chuyện có thật về nữ du kích Trần Thị Bắc và người chồng bộ đội, nhà thơ Vũ Cao đã sáng tác bài thơ “Núi Đôi”. Hình ảnh người con gái “sống trung thành, chết thủy chung” từ đó trở thành biểu tượng đẹp về lòng yêu nước, sự hy sinh và tình yêu trong chiến tranh.

Tháng 7/2018, liệt sĩ Trần Thị Bắc được Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Giữa hai ngọn Núi Đôi của quê hương, câu chuyện về chị vẫn được lưu truyền như một bông hoa không bao giờ tàn.