Anh hùng LLVT Nguyễn Anh Hào - Người chỉ huy trong lòng phố thị

Có những con đường ở thành phố Tuy Hòa hôm nay đã rợp bóng cây, xe cộ tấp nập qua lại. Thế nhưng, mỗi lần đi ngang khu phố cũ, ông Trần Văn Phúc vẫn như nhìn thấy dáng người nhanh nhẹn của đồng chí Nguyễn Anh Hào lẫn vào dòng người đông đúc, trên vai chỉ là chiếc túi vải cũ kỹ, nhưng trong đầu lại mang theo cả một kế hoạch bảo vệ phong trào cách mạng.

"Tôi gặp anh Năm An lần đầu năm 1962. Người ngoài nhìn vào chỉ thấy một người buôn bán bình thường, ít nói, nhưng anh em trong ngành ai cũng biết đó là người chỉ huy điệp báo rất gan dạ."

Nguyễn Anh Hào sinh ra trong một gia đình giàu truyền thống yêu nước ở xã Hòa Bình, huyện Tuy Hòa. Ngay sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945, ông được giao phụ trách Trưởng Công an xã Hòa Bình, rồi công tác tại Ban Bảo vệ chính trị Ty Công an Phú Yên. Sau Hiệp định Genève năm 1954, ông tập kết ra Bắc, tiếp tục công tác trong lực lượng Công an. Khi miền Nam bước vào giai đoạn đấu tranh quyết liệt, ông tình nguyện trở lại chiến trường Phú Yên để xây dựng mạng lưới an ninh và điệp báo ngay trong vùng địch kiểm soát.

Ông Phúc kể rằng điều khiến mọi người kính phục nhất ở Nguyễn Anh Hào là trí nhớ đặc biệt.

"Anh chỉ cần gặp một người một lần là nhớ tên, nhớ gương mặt. Đi qua một con đường cũng nhớ từng ngõ nhỏ, từng vị trí lính gác."

Chính nhờ khả năng ấy, ông xây dựng được một hệ thống cơ sở bí mật rộng khắp trong nội ô Tuy Hòa. Người bán nước, bác đạp xích lô, cô hàng chợ, người thợ sửa xe... nhiều người trở thành "tai mắt" của cách mạng mà địch không hề hay biết.

Có lần, một cơ sở báo tin địch chuẩn bị mở cuộc càn quét lớn nhằm triệt phá mạng lưới điệp báo. Nguyễn Anh Hào lập tức thay đổi toàn bộ điểm liên lạc chỉ trong một đêm.

Ông Phúc nhớ lại:

"Anh không hề hoảng hốt. Anh trải tấm bản đồ xuống đất rồi phân công từng người. Anh nói rất bình tĩnh: 'Mạng lưới còn thì phong trào còn. Chúng ta tuyệt đối không để cơ sở bị lộ.'"

Nhờ quyết định nhanh chóng ấy, toàn bộ cán bộ và tài liệu quan trọng đều được bảo toàn.

Những năm sau đó, Nguyễn Anh Hào trực tiếp chỉ huy lực lượng Điệp báo và An ninh đô thị liên tục đánh vào hệ thống kìm kẹp của địch. Từ việc trừng trị những tên chỉ điểm nguy hiểm, phá các đầu mối tình báo, đến bảo vệ cơ sở cách mạng, mỗi trận đánh đều được chuẩn bị kỹ lưỡng.

Theo thống kê của lực lượng Công an Phú Yên, dưới sự chỉ huy của ông, lực lượng điệp báo và an ninh đã thực hiện 120 trận đánh, tiêu diệt 253 tên tề điệp, ác ôn, đồng thời bắt giữ, giáo dục và cải tạo 294 đối tượng, góp phần làm tê liệt nhiều mắt xích trong bộ máy kìm kẹp của địch.

Ông Phúc kể có một lần, một tên chỉ điểm đặc biệt nguy hiểm thường xuyên trà trộn vào các khu dân cư để dò la cơ sở cách mạng. Nhiều tháng liền hắn thay đổi nơi ở, thay đổi giờ giấc đi lại.

Nguyễn Anh Hào không vội hành động.

Ông nói:

"Đánh một người thì dễ. Quan trọng là phải giữ an toàn cho dân."

Suốt gần một tháng, ông cùng đồng đội âm thầm theo dõi, nắm quy luật hoạt động rồi mới tổ chức hành động. Mọi việc diễn ra gọn gàng, bí mật, không để ảnh hưởng đến người dân xung quanh.

Sau trận ấy, nhiều cơ sở cách mạng được bảo vệ an toàn.

Trong mắt đồng đội, Nguyễn Anh Hào không chỉ là người chỉ huy giỏi mà còn là người rất giàu tình cảm.

Mỗi lần có cán bộ trẻ mới vào đơn vị, ông đều trực tiếp hướng dẫn cách giữ bí mật, cách quan sát, cách xử lý tình huống.

Ông thường căn dặn:

"Người làm an ninh phải biết lắng nghe dân trước khi nghĩ đến việc đánh địch."

Câu nói ấy theo ông Phúc suốt cả cuộc đời.

Mùa xuân năm 1968, chiến trường Phú Yên bước vào giai đoạn vô cùng ác liệt. Trong khi làm nhiệm vụ chỉ đạo lực lượng an ninh bảo vệ các mũi tiến công và giữ vững hệ thống cơ sở nội thành, Nguyễn Anh Hào rơi vào một trận chiến không cân sức.

Biết lực lượng của mình bị bao vây, ông vẫn bình tĩnh tổ chức cho đồng đội rút lui trước.

Người ở lại cuối cùng chính là ông.

Tiếng súng kéo dài đến khi màn đêm buông xuống.

Người chỉ huy điệp báo năm nào đã anh dũng hy sinh, nhưng mạng lưới cơ sở cách mạng mà ông dày công xây dựng vẫn được giữ vững, tiếp tục hoạt động cho đến ngày đất nước hoàn toàn giải phóng.

Ông Trần Văn Phúc mỗi lần nhắc đến người đồng đội cũ vẫn lặng đi một lúc.

"Anh Năm An chưa bao giờ coi mình là anh hùng. Anh chỉ nghĩ mình đang làm đúng trách nhiệm với quê hương."

Hôm nay, trên quê hương Phú Yên thanh bình, những con đường từng in dấu chân người chiến sĩ điệp báo đã rộn ràng tiếng cười của trẻ nhỏ. Nhưng trong ký ức của những người từng chiến đấu cùng ông, Nguyễn Anh Hào vẫn là người chỉ huy điềm tĩnh, mưu trí và nhân hậu – người đã dành trọn cuộc đời để gìn giữ sự bình yên cho nhân dân ngay từ những năm tháng khốc liệt nhất của chiến tranh.

Câu chuyện về Anh hùng LLVT Nguyễn Anh Hào không chỉ là câu chuyện của một cán bộ an ninh xuất sắc, mà còn là biểu tượng của bản lĩnh, trí tuệ và lòng trung thành tuyệt đối với Tổ quốc. Những chiến công của ông được viết nên không chỉ bằng những trận đánh, mà còn bằng niềm tin của nhân dân và sự hy sinh thầm lặng của người chiến sĩ hoạt động giữa lòng địch.